Dwa razy wyższe ryzyko raka żołądka. Wskazali jednego winowajcę

Badacze wykorzystali dane gromadzone przez wiele lat w ramach dwóch dużych amerykańskich projektów: Nurses' Health Study oraz Health Professionals Follow-Up Study. Naukowcy uwzględnili informacje dotyczące 112 284 uczestników. W analizowanym okresie, obejmującym lata 1986-2022, odnotowano w tej grupie 278 przypadków raka żołądka.

Uczestnicy regularnie wypełniali kwestionariusze, w których odpowiadali na pytania dotyczące sposobu odżywiania, stylu życia, historii medycznej i występowania chorób. Ankiety pozwalały również określić spożycie napojów słodzonych cukrem. Do tej kategorii zaliczano słodzone napoje gazowane, lemoniady, poncze oraz napoje sportowe. Za jedną porcję badacze przyjęli około 237 ml.

Następnie porównali osoby spożywające przynajmniej jedną taką porcję każdego dnia z uczestnikami, którzy deklarowali, że nie piją słodzonych napojów. Po uwzględnieniu potencjalnych czynników zakłócających okazało się, że u osób pijących przynajmniej jeden słodzony napój dziennie ryzyko wystąpienia raka żołądka było około 2,45 razy większe niż u osób, które takich produktów nie spożywały.

Zależność zaobserwowano zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Wśród kobiet codzienne spożywanie napojów słodzonych wiązało się z około trzykrotnie wyższym ryzykiem raka żołądka. Wśród mężczyzn było ono w przybliżeniu dwukrotnie większe w porównaniu z osobami unikającymi takich napojów. Autorzy wskazują, że jest to pierwsze badanie, w którym wykazano taki związek w populacji amerykańskiej.

- To pierwsze badanie, które wykazało związek między spożyciem napojów słodzonych cukrem a rakiem żołądka w populacji USA - powiedział Andrew T. Chan, gastroenterolog z Massachusetts General Hospital i starszy autor badań.

Badacze przyjrzeli się również napojom zawierającym sztuczne substancje słodzące. W ich przypadku nie stwierdzono związku pomiędzy spożyciem a częstością występowania raka żołądka. Nie oznacza to jednak, że wyniki dotyczące napojów z cukrem dowodzą ich bezpośredniego działania rakotwórczego.

Wśród potencjalnych mechanizmów wymieniają przyrost masy ciała, insulinooporność, zaburzenia równowagi hormonów steroidowych, przewlekłe procesy zapalne, uszkodzenia DNA oraz dysbiozę, czyli zaburzenia składu mikroorganizmów zasiedlających organizm.

Napoje zawierające duże ilości cukru już wcześniej wiązano w badaniach z niekorzystnymi skutkami zdrowotnymi, w tym otyłością oraz cukrzycą typu 2. Pojawiały się również prace wskazujące na możliwe zależności pomiędzy ich spożyciem a niektórymi nowotworami, w tym rakiem piersi, wątroby i jelita grubego. W przypadku raka żołądka wcześniejsze wyniki nie dawały jednoznacznej odpowiedzi.

Do nowych danych należy podchodzić ostrożnie także ze względu na ograniczenia samej analizy. Jednym z najważniejszych jest brak pełnych informacji dotyczących zakażenia Helicobacter pylori u uczestników. Bakteria ta jest dobrze poznanym czynnikiem ryzyka raka żołądka. Brak kompletnych danych na jej temat utrudnia dokładną ocenę wpływu innych potencjalnych czynników.

Naukowcy nie dysponowali również pełnymi informacjami dotyczącymi stanu zdrowia oraz rodzinnej historii raka żołądka u wszystkich badanych. Autorzy pracy podkreślają, że uzyskane wyniki powinny zostać zweryfikowane w kolejnych analizach. Konieczne jest również ustalenie, czy istnieje mechanizm biologiczny mogący bezpośrednio łączyć częste spożywanie napojów słodzonych cukrem z rozwojem nowotworów żołądka.

Źródło: Gastro Hep Advances