Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Emocje

Jak sobie radzić z emocjami? To pytanie zadaje sobie każdy z nas. Powstało wiele poradników i książek na temat kontroli emocji, a jednak ciągle ludzie mają problemy z ich odczytywaniem, rozumieniem i komunikacją. Nastrój, afekty, namiętności i sentymenty przeciwstawia się rozumowi, który jest logiczny i świadomy. Jak natomiast okiełznać coś, co jest nieuchwytne, niezrozumiałe, subiektywne i często nieświadome? Jak kontrolować emocje? Czy człowiek trafnie definiuje swoje odczucia i stany emocjonalne, jak: radość, smutek, gniew, złość, rozczarowanie, zazdrość, zawiść czy irytacja? Czy umiemy radzić sobie, gdy dopadają nas zarówno pozytywne, jak i negatywne emocje? Na czym polega inteligencja emocjonalna?

1. Rola emocji

Śmierć przyjaciela, wygrana, porażka, obraza, utrata ukochanej osoby na rzecz rywala – wszystkie te sytuacje wywołują silne emocje – smutek, radość, rozczarowanie, gniew, zazdrość. Ale co łączy wszystkie te stany?

To, co wspólne dla emocji, to fakt, że mają cztery przenikające się składniki:

  • pobudzenie fizjologiczne – zmiany w układzie nerwowym i hormonalnym, zmiany w narządach wewnętrznych i mięśniach, np. przyspieszone tętno, czerwienienie się, blednięcie, pocenie się, przyspieszony oddech;
  • subiektywne odczucia – osobiste doświadczenie własnego stanu emocjonalnego, np. uczucie wściekłości;
  • ocena poznawcza – dopasowanie znaczenia do doświadczenia emocjonalnego przez włączenie procesów pamięciowych i spostrzeżeniowych, np. obwinianie kogoś, spostrzeganie zagrożenia;
  • reakcje społeczne – wyrażanie emocji za pomocą gestów, wyrazu twarzy i innych reakcji, np. uśmiech, płacz, wołanie o pomoc.

Niejednokrotnie każdy z nas myśli: „Po co te uczucia? Przez nie wszystko się komplikuje”. Jednak emocje robią coś więcej niż tylko „ubarwianie” życia umysłowego. Emocje pomagają organizmowi radzić sobie z ważnymi zdarzeniami, skierowują uwagę na ważne sytuacje, umożliwiają reagowanie na nie oraz przekazywanie innym ludziom naszych intencji. Ponadto, komunikacja za pośrednictwem ekspresji emocji wspiera interakcje społeczne.

2. Kontrolowanie emocji

Radzenie sobie z emocjami zajmuje ważne miejsce wśród umiejętności współżycia z ludźmi. Czy można zachować „profesjonalny dystans”? Jak sobie radzić z emocjami? Czy kontrola emocjonalna jest czymś wrodzonym, czy można się tego nauczyć? Badania wskazują, że chociaż reakcje emocjonalne nie zawsze podlegają świadomej regulacji, można nauczyć się je kontrolować. Trening umożliwia modyfikowanie oraz opanowanie emocji i ich ekspresji.
Rozumienie i kontrola emocji wymaga określonych „sztuczek”, czyli tego, co psychologowie określają jako inteligencja emocjonalna. Człowiek o wysokiej inteligencji emocjonalnej potrafi rozszyfrowywać emocje u siebie i innych, posługiwać się emocjami, rozumieć emocje swoje i innych, właściwie reagować na nie, regulować własne stany emocjonalne oraz wpływać na emocje innych.

2.1. Metody kontroli emocji

Można być wyczulonym na uczucia swoje i innych, ale jak opanować trudne emocje i niestosowne impulsy? Oto kilka propozycji, które oczywiście nie wyczerpują całego wachlarza możliwości:

  • medytacja – wyciszenie i opanowanie swoich myśli, koncentracja uwagi, np. poprzez fiksację wzroku na pojedynczym obiekcie. Ta wielowiekowa tradycja na pewno przyczyni się do lepszej jakości życia emocjonalnego, ale wymaga wielu ćwiczeń;
  • działalność twórcza – jeśli nie radzisz sobie z emocjami, jesteś zbyt wybuchowy, porywczy czy wrażliwy, zaprzęgnij swoje emocje w działalność twórczą, bądź kreatywny. Śpiewaj, tańcz, sadź kwiatki, dziergaj na drutach, rób po prostu coś, co sprawia ci przyjemność;
  • wizualizacja emocji – nie docenia się roli wyobraźni, a wyobrażenie sobie strachu, lęku, złości czy gniewu umożliwia zmierzenie się z problemem. Ta technika jest wykorzystywana np. na terapiach w walce z zaburzeniami emocjonalnymi i nerwicowymi;
  • rozmowa – dialog z drugim człowiekiem wymusza precyzyjne nazwanie tego, co się czuje, a to z kolei ułatwia zrozumienie własnych reakcji i kontrolę ekspresji;
  • relaks – jeśli czujesz, że emocje biorą górę nad tobą i doskwiera ci nieprzyjemne napięcie, zrób sobie przerwę. Możesz wykonać np. kilka ćwiczeń polegających na tzw. „strzepnięciu stresu”;
  • myślenie pozytywne zamiast negatywnego – problemy z emocjami znikną, kiedy będziesz potrafił je przewartościować i odnaleźć wewnętrzne poczucie harmonii;
  • uśmiech – śmiej się z siebie i sytuacji, które cię denerwują. Nawet niewielki uśmiech może rozładować negatywne emocje i ogromne napięcie;
  • koncentracja na oddechu – umożliwia zdystansowanie się do emocji i rozluźnienie się;
  • muzyka relaksacyjna – można ją połączyć z wcześniejszą metodą. Pozwala ukoić zmysły, zredukować napięcie, zagłębić się w sobie i zrozumieć, dlaczego czuje się to, co się czuje.

Nie ma panaceum na okiełznanie emocji. Poza tym życie bez „porywów serca” byłoby nudne, a ludzie, którzy chcą nadmiernie kontrolować swoje emocje, mogą być spostrzegani jako nieautentyczni i mało wiarygodni.

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Emocje - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Emocje
Emocje

Porażki przyczyną chorób!

(...) sobie doznawane niepowodzenia. Emocje wpływają na nasze ciało Silne oddziaływanie stresu na mechanizmy rządzące naszym organizmem znane ... różni się gorycz od żalu? Obie te emocje są zupełnie naturalną reakcją na doznawane niepowodzenia i pojawiają się...

Emocje

Śmiech to zdrowie!

Śmiech przyciąga niczym magnes i to bez względu na wiek. Jest nieodłącznym elementem naszego życia. Noworodki zaczynają się uśmiechać już w pierwszych tygodniach życia. Dzieci lgną do rówieśników, z którymi będą świetnie się bawić. Podobnie nastolatki,...

Emocje

Co jest potrzebne do szczęścia?

W 1943 roku amerykański psycholog Abraham Maslow zasugerował, że każda jednostka dąży do zaspokojenia szeregu potrzeb, uporządkowanych pod względem wartości. Stworzona przez niego piramida potrzeb miała u podstawy potrzeby fizjologiczne, bez których...

Emocje

Jak polubić poniedziałki?

Dla większości z nas, poniedziałki oznaczają powrót do stresującego i wymagającego trybu życia w pracy oraz uczucie przygnębienia. Najnowsza ankieta przeprowadzona wśród pracowników przez jedną z firm konsultingowych ujawnia, że częściej chorujemy i...

Emocje

Czy jesteś impulsywny?

(...) to opanować i przeczekać aż emocje opadną. (1 punkt) Pytanie 3. Czy często gestykulujesz? a) Bardzo często. (2 punkty)b) Dość często ... . Emocje jednak masz zawsze pod kontrolą i niełatwo cię wyprowadzić z równowagi. 9-5 punktów – umiarkowana...

Emocje

Brakuje ci energii? Pozbądź się toksycznych nawyków!

Brakuje ci energii? Pozbądź się toksycznych nawyków!

Uczucie zmęczenia, brak energii do działania i znużenie nie biorą się znikąd – zwykle sami „pracujemy” na nie, powielając zachowania, które w ogóle nam nie służą. Jakie nawyki mają wyraźnie toksyczny wpływ na nasze...

Emocje

Co na smutek?

Sposoby na smutek Pytanie zadawane często samemu sobie. Jak przestać widzieć wszystko w czarnych barwach? Jak walczyć z wszechogarniającym uczuciem żalu, bólu, przygnębienia? Nie ma jednej recepty. Każdy z nas inaczej reaguje na przykre zdarzenia i każdy...

Emocje

Satysfakcja z życia

(...) ich realizacji, cechy osobowości, emocje i doświadczenia życiowe. Osoba biedna, o niższym prestiżu społecznym, ale zdystansowana do...

Emocje

Jak sobie radzić z zazdrością?

Zazdrość to uczucie frustracji, wynikające z przeświadczenia, że można utracić coś, na czym nam zależy. Zazdrość jest często traktowana jako stan niegodny człowieka spełniającego się, który wie, czego chce od życia. Od wieków łączono ją z miłością i...

Emocje

Uruchom swoje zmysły i poczuj się lepiej!

Pierwsze dziecko jest dla kobiety niewątpliwie źródłem szczęścia i radości, ale też... ogromnego stresu. Czy sobie poradzę? Dlaczego ono znowu płacze? Czy je nie upuszczę? – takie pytania z pewnością kłębią się w głowie każdej młodej matki. Na...