Emocje

Jak sobie radzić z emocjami? To pytanie zadaje sobie każdy z nas. Powstało wiele poradników i książek na temat kontroli emocji, a jednak ciągle ludzie mają problemy z ich odczytywaniem, rozumieniem i komunikacją. Nastrój, afekty, namiętności i sentymenty przeciwstawia się rozumowi, który jest logiczny i świadomy. Jak natomiast okiełznać coś, co jest nieuchwytne, niezrozumiałe, subiektywne i często nieświadome? Jak kontrolować emocje? Czy człowiek trafnie definiuje swoje odczucia i stany emocjonalne, jak: radość, smutek, gniew, złość, rozczarowanie, zazdrość, zawiść czy irytacja? Czy umiemy radzić sobie, gdy dopadają nas zarówno pozytywne, jak i negatywne emocje? Na czym polega inteligencja emocjonalna?

1. Rola emocji

Śmierć przyjaciela, wygrana, porażka, obraza, utrata ukochanej osoby na rzecz rywala – wszystkie te sytuacje wywołują silne emocje – smutek, radość, rozczarowanie, gniew, zazdrość. Ale co łączy wszystkie te stany?

Polecane wideo:

To, co wspólne dla emocji, to fakt, że mają cztery przenikające się składniki:

  • pobudzenie fizjologiczne – zmiany w układzie nerwowym i hormonalnym, zmiany w narządach wewnętrznych i mięśniach, np. przyspieszone tętno, czerwienienie się, blednięcie, pocenie się, przyspieszony oddech;
  • subiektywne odczucia – osobiste doświadczenie własnego stanu emocjonalnego, np. uczucie wściekłości;
  • ocena poznawcza – dopasowanie znaczenia do doświadczenia emocjonalnego przez włączenie procesów pamięciowych i spostrzeżeniowych, np. obwinianie kogoś, spostrzeganie zagrożenia;
  • reakcje społeczne – wyrażanie emocji za pomocą gestów, wyrazu twarzy i innych reakcji, np. uśmiech, płacz, wołanie o pomoc.

Niejednokrotnie każdy z nas myśli: „Po co te uczucia? Przez nie wszystko się komplikuje”. Jednak emocje robią coś więcej niż tylko „ubarwianie” życia umysłowego. Emocje pomagają organizmowi radzić sobie z ważnymi zdarzeniami, skierowują uwagę na ważne sytuacje, umożliwiają reagowanie na nie oraz przekazywanie innym ludziom naszych intencji. Ponadto, komunikacja za pośrednictwem ekspresji emocji wspiera interakcje społeczne.

2. Kontrolowanie emocji

Radzenie sobie z emocjami zajmuje ważne miejsce wśród umiejętności współżycia z ludźmi. Czy można zachować „profesjonalny dystans”? Jak sobie radzić z emocjami? Czy kontrola emocjonalna jest czymś wrodzonym, czy można się tego nauczyć? Badania wskazują, że chociaż reakcje emocjonalne nie zawsze podlegają świadomej regulacji, można nauczyć się je kontrolować. Trening umożliwia modyfikowanie oraz opanowanie emocji i ich ekspresji.
Rozumienie i kontrola emocji wymaga określonych „sztuczek”, czyli tego, co psychologowie określają jako inteligencja emocjonalna. Człowiek o wysokiej inteligencji emocjonalnej potrafi rozszyfrowywać emocje u siebie i innych, posługiwać się emocjami, rozumieć emocje swoje i innych, właściwie reagować na nie, regulować własne stany emocjonalne oraz wpływać na emocje innych.

2.1. Metody kontroli emocji

Można być wyczulonym na uczucia swoje i innych, ale jak opanować trudne emocje i niestosowne impulsy? Oto kilka propozycji, które oczywiście nie wyczerpują całego wachlarza możliwości:

  • medytacja – wyciszenie i opanowanie swoich myśli, koncentracja uwagi, np. poprzez fiksację wzroku na pojedynczym obiekcie. Ta wielowiekowa tradycja na pewno przyczyni się do lepszej jakości życia emocjonalnego, ale wymaga wielu ćwiczeń;
  • działalność twórcza – jeśli nie radzisz sobie z emocjami, jesteś zbyt wybuchowy, porywczy czy wrażliwy, zaprzęgnij swoje emocje w działalność twórczą, bądź kreatywny. Śpiewaj, tańcz, sadź kwiatki, dziergaj na drutach, rób po prostu coś, co sprawia ci przyjemność;
  • wizualizacja emocji – nie docenia się roli wyobraźni, a wyobrażenie sobie strachu, lęku, złości czy gniewu umożliwia zmierzenie się z problemem. Ta technika jest wykorzystywana np. na terapiach w walce z zaburzeniami emocjonalnymi i nerwicowymi;
  • rozmowa – dialog z drugim człowiekiem wymusza precyzyjne nazwanie tego, co się czuje, a to z kolei ułatwia zrozumienie własnych reakcji i kontrolę ekspresji;
  • relaks – jeśli czujesz, że emocje biorą górę nad tobą i doskwiera ci nieprzyjemne napięcie, zrób sobie przerwę. Możesz wykonać np. kilka ćwiczeń polegających na tzw. „strzepnięciu stresu”;
  • myślenie pozytywne zamiast negatywnego – problemy z emocjami znikną, kiedy będziesz potrafił je przewartościować i odnaleźć wewnętrzne poczucie harmonii;
  • uśmiech – śmiej się z siebie i sytuacji, które cię denerwują. Nawet niewielki uśmiech może rozładować negatywne emocje i ogromne napięcie;
  • koncentracja na oddechu – umożliwia zdystansowanie się do emocji i rozluźnienie się;
  • muzyka relaksacyjna – można ją połączyć z wcześniejszą metodą. Pozwala ukoić zmysły, zredukować napięcie, zagłębić się w sobie i zrozumieć, dlaczego czuje się to, co się czuje.

Nie ma panaceum na okiełznanie emocji. Poza tym życie bez „porywów serca” byłoby nudne, a ludzie, którzy chcą nadmiernie kontrolować swoje emocje, mogą być spostrzegani jako nieautentyczni i mało wiarygodni.

Komentarze (1)
~kornel36
~kornel36

Umiejętność radzenia sobie ze stresem jest bardzo przydatna. Bardzo często nie zdajemy sobie sprawy, że stres wpływa negatywnie na nasze zdrowie. Są jednak sytuacje np. problemy zdrowotne w których stres związany z dolegliwością bardzo trudno opanować. Nic tak nie relaksuje i nie uspokaja chorej osoby jak porcja dobrego humoru i oderwanie się w ten sposób od problemów i zmartwień. Psycholodzy nie na darmo przekonują, że każda emocja jest w porządku. Jeśli jednak nie uda nam się samemu rozładował stresu, to mogą nam pomóc specjaliści, których polecam w Psychomedic w Warszawie na ul. Lanciego 19 i na ul. Filtrowej 62.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Emocje
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Emocje
Emocje

Piramida potrzeb

Piramida potrzeb

Każda jednostka pragnie zaspokojenia szeregu potrzeb. U podstawy piramidy znajdują się potrzeby fizjologiczne, kolejne to m.in. potrzeba bezpieczeństwa i przynależności.

Emocje

Sprawdź, jak radzić sobie z krytyką w pracy

Sprawdź, jak radzić sobie z krytyką w pracy

Krytyka a mobilizacja do działania Ostatnia rzecz, która motywuje nas do pracy, to krytyka ze strony szefa czy współpracownika. W rzeczywistości jednak gorzkie słowa nie zawsze są takie złe i niekiedy mobilizują nas do dalszego działania. Ważne jest tylko,...

Emocje

Wypróbuj 10 wyjątkowych sposobów na nagrodzenie samego siebie

Wypróbuj 10 wyjątkowych sposobów na nagrodzenie samego siebie

Znajdź czas na relaksującą kąpiel Szybki prysznic to doskonały sposób na odświeżenie się po ciężkim dniu, ale prawdziwy relaks przynosi tylko kąpiel z dodatkiem olejków eterycznych. Zanurz się w ciepłej wodzie, w tle puść uspokajającą muzykę i pozwól...

Emocje

9 sposobów, aby poczuć się wspaniale przed 9 rano

9 sposobów, aby poczuć się wspaniale przed 9 rano

Nowy dzień, nowe możliwości Pora wstawać: dzień jest piękny i pełen niezliczonych możliwości. Nie jesteśmy w stanie kontrolować wszystkiego, co nam się w ciągu dnia wydarzy, ale możemy kontrolować to, co robimy, zanim dzień się zacznie. Sprawdź nasze...

Emocje

5 naturalnych sposobów na poprawę samopoczucia

5 naturalnych sposobów na poprawę samopoczucia

Życie w czterech ścianach Ile czasu obecnie spędzasz na łonie natury? W dzisiejszych czasach większość chwil spędzamy w czterech ścianach, więc nic dziwnego, że zalety z przebywania na zewnątrz są nam obce. Czas, aby to zmienić! Istnieje wiele sposobów...

Emocje

Jak błyskawicznie wzmocnić swoją samoocenę?

Jak błyskawicznie wzmocnić swoją samoocenę?

Od czego zależy nasza samoocena? Samoocena kształtuje się już w czasie wczesnej młodości. Ogromny wpływ mają na to czynniki takie jak akceptacja bądź ciągła krytyka ze strony rodziny, przyjaciół oraz społeczeństwa. Samoocena osoby negatywnie odbieranej...

Emocje

Forma zazdrości

Forma zazdrości

Zespół Otella charakteryzuje się brakiem zaufania, agresją, chęcią kontrolowania i sprawowania nadzoru nad drugą osobą.

Emocje

Jak znaleźć sens życia?

Jak znaleźć sens życia?

Rutyna daje się we znaki Codzienność często wydaje się nerwowa i stresująca: bierzemy na siebie zbyt wiele obowiązków do wykonania i w nocy myślimy, jak mamy z tym wszystkim zdążyć. Niekiedy pod koniec dnia nie wiemy, kiedy ten dzień zleciał i tak mijają...

Sprawdź, czy grożą Ci te choroby