Emocje

Jak sobie radzić z emocjami? To pytanie zadaje sobie każdy z nas. Powstało wiele poradników i książek na temat kontroli emocji, a jednak ciągle ludzie mają problemy z ich odczytywaniem, rozumieniem i komunikacją. Nastrój, afekty, namiętności i sentymenty przeciwstawia się rozumowi, który jest logiczny i świadomy. Jak natomiast okiełznać coś, co jest nieuchwytne, niezrozumiałe, subiektywne i często nieświadome? Jak kontrolować emocje? Czy człowiek trafnie definiuje swoje odczucia i stany emocjonalne, jak: radość, smutek, gniew, złość, rozczarowanie, zazdrość, zawiść czy irytacja? Czy umiemy radzić sobie, gdy dopadają nas zarówno pozytywne, jak i negatywne emocje? Na czym polega inteligencja emocjonalna?

1. Rola emocji

Śmierć przyjaciela, wygrana, porażka, obraza, utrata ukochanej osoby na rzecz rywala – wszystkie te sytuacje wywołują silne emocje – smutek, radość, rozczarowanie, gniew, zazdrość. Ale co łączy wszystkie te stany?

To, co wspólne dla emocji, to fakt, że mają cztery przenikające się składniki:

  • pobudzenie fizjologiczne – zmiany w układzie nerwowym i hormonalnym, zmiany w narządach wewnętrznych i mięśniach, np. przyspieszone tętno, czerwienienie się, blednięcie, pocenie się, przyspieszony oddech;
  • subiektywne odczucia – osobiste doświadczenie własnego stanu emocjonalnego, np. uczucie wściekłości;
  • ocena poznawcza – dopasowanie znaczenia do doświadczenia emocjonalnego przez włączenie procesów pamięciowych i spostrzeżeniowych, np. obwinianie kogoś, spostrzeganie zagrożenia;
  • reakcje społeczne – wyrażanie emocji za pomocą gestów, wyrazu twarzy i innych reakcji, np. uśmiech, płacz, wołanie o pomoc.

Niejednokrotnie każdy z nas myśli: „Po co te uczucia? Przez nie wszystko się komplikuje”. Jednak emocje robią coś więcej niż tylko „ubarwianie” życia umysłowego. Emocje pomagają organizmowi radzić sobie z ważnymi zdarzeniami, skierowują uwagę na ważne sytuacje, umożliwiają reagowanie na nie oraz przekazywanie innym ludziom naszych intencji. Ponadto, komunikacja za pośrednictwem ekspresji emocji wspiera interakcje społeczne.

2. Kontrolowanie emocji

Radzenie sobie z emocjami zajmuje ważne miejsce wśród umiejętności współżycia z ludźmi. Czy można zachować „profesjonalny dystans”? Jak sobie radzić z emocjami? Czy kontrola emocjonalna jest czymś wrodzonym, czy można się tego nauczyć? Badania wskazują, że chociaż reakcje emocjonalne nie zawsze podlegają świadomej regulacji, można nauczyć się je kontrolować. Trening umożliwia modyfikowanie oraz opanowanie emocji i ich ekspresji.
Rozumienie i kontrola emocji wymaga określonych „sztuczek”, czyli tego, co psychologowie określają jako inteligencja emocjonalna. Człowiek o wysokiej inteligencji emocjonalnej potrafi rozszyfrowywać emocje u siebie i innych, posługiwać się emocjami, rozumieć emocje swoje i innych, właściwie reagować na nie, regulować własne stany emocjonalne oraz wpływać na emocje innych.

2.1. Metody kontroli emocji

Można być wyczulonym na uczucia swoje i innych, ale jak opanować trudne emocje i niestosowne impulsy? Oto kilka propozycji, które oczywiście nie wyczerpują całego wachlarza możliwości:

  • medytacja – wyciszenie i opanowanie swoich myśli, koncentracja uwagi, np. poprzez fiksację wzroku na pojedynczym obiekcie. Ta wielowiekowa tradycja na pewno przyczyni się do lepszej jakości życia emocjonalnego, ale wymaga wielu ćwiczeń;
  • działalność twórcza – jeśli nie radzisz sobie z emocjami, jesteś zbyt wybuchowy, porywczy czy wrażliwy, zaprzęgnij swoje emocje w działalność twórczą, bądź kreatywny. Śpiewaj, tańcz, sadź kwiatki, dziergaj na drutach, rób po prostu coś, co sprawia ci przyjemność;
  • wizualizacja emocji – nie docenia się roli wyobraźni, a wyobrażenie sobie strachu, lęku, złości czy gniewu umożliwia zmierzenie się z problemem. Ta technika jest wykorzystywana np. na terapiach w walce z zaburzeniami emocjonalnymi i nerwicowymi;
  • rozmowa – dialog z drugim człowiekiem wymusza precyzyjne nazwanie tego, co się czuje, a to z kolei ułatwia zrozumienie własnych reakcji i kontrolę ekspresji;
  • relaks – jeśli czujesz, że emocje biorą górę nad tobą i doskwiera ci nieprzyjemne napięcie, zrób sobie przerwę. Możesz wykonać np. kilka ćwiczeń polegających na tzw. „strzepnięciu stresu”;
  • myślenie pozytywne zamiast negatywnego – problemy z emocjami znikną, kiedy będziesz potrafił je przewartościować i odnaleźć wewnętrzne poczucie harmonii;
  • uśmiech – śmiej się z siebie i sytuacji, które cię denerwują. Nawet niewielki uśmiech może rozładować negatywne emocje i ogromne napięcie;
  • koncentracja na oddechu – umożliwia zdystansowanie się do emocji i rozluźnienie się;
  • muzyka relaksacyjna – można ją połączyć z wcześniejszą metodą. Pozwala ukoić zmysły, zredukować napięcie, zagłębić się w sobie i zrozumieć, dlaczego czuje się to, co się czuje.

Nie ma panaceum na okiełznanie emocji. Poza tym życie bez „porywów serca” byłoby nudne, a ludzie, którzy chcą nadmiernie kontrolować swoje emocje, mogą być spostrzegani jako nieautentyczni i mało wiarygodni.

Komentarze (1)
~kornel36
~kornel36

Umiejętność radzenia sobie ze stresem jest bardzo przydatna. Bardzo często nie zdajemy sobie sprawy, że stres wpływa negatywnie na nasze zdrowie. Są jednak sytuacje np. problemy zdrowotne w których stres związany z dolegliwością bardzo trudno opanować. Nic tak nie relaksuje i nie uspokaja chorej osoby jak porcja dobrego humoru i oderwanie się w ten sposób od problemów i zmartwień. Psycholodzy nie na darmo przekonują, że każda emocja jest w porządku. Jeśli jednak nie uda nam się samemu rozładował stresu, to mogą nam pomóc specjaliści, których polecam w Psychomedic w Warszawie na ul. Lanciego 19 i na ul. Filtrowej 62.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Emocje
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Emocje
Emocje

Co jest potrzebne do szczęścia?

W 1943 roku amerykański psycholog Abraham Maslow zasugerował, że każda jednostka dąży do zaspokojenia szeregu potrzeb, uporządkowanych pod względem wartości. Stworzona przez niego piramida potrzeb miała u podstawy potrzeby fizjologiczne, bez których...

Emocje

Czy jesteś impulsywny?

(...) to opanować i przeczekać aż emocje opadną. (1 punkt) Pytanie 3. Czy często gestykulujesz? a) Bardzo często. (2 punkty)b) Dość często ... . Emocje jednak masz zawsze pod kontrolą i niełatwo cię wyprowadzić z równowagi. 9-5 punktów – umiarkowana...

Emocje

Podziel się radością - dowiedz się, jak śmiech wpływa na twoje ciało i samopoczucie!

Podziel się radością - dowiedz się, jak śmiech wpływa na twoje ciało i samopoczucie!

Szczery uśmiech należy do komunikatów wyzwalających bardzo pozytywne emocje. Uśmiechnięte osoby postrzegane są jako przyjazne, otwarte, miłe i towarzyskie. Zarażają optymizmem i przekazują energię ludziom przebywającym w ich towarzystwie. Świat wydaje się wtedy lepszy, piękniejszy, bardziej kolorowy... Co więcej, uśmiech nie tylko stanowi formę kontaktu, ale również wpływa dobroczynnie na funkcjonowanie całego organizmu. Staje się niejako naturalnym lekarstwem, którego nie sposób przedawkować. Unieś...

Emocje

Jak rozpoznać wampira energetycznego?

Jak rozpoznać wampira energetycznego?

Wampir energetyczny nie pije krwi, ale wysysa z ciebie siły do życia. Nie pozbędziesz się go przy pomocy krucyfiksu i czosnku. Potrzebna będzie odpowiednia taktyka. Dowiedz się, kim są wampiry energetyczne, poznaj ich różne oblicza i naucz się z nimi...

Emocje

Czy warto rzucić wszystko i wyjechać?

Czy warto rzucić wszystko i wyjechać?

W życiu zdarzają się sytuacje, w których czujemy się przyparci do muru. Nieudany związek, problemy z pracą, skomplikowane relacje rodzinne lub zbyt szybkie tempo życia sprawiają, że zaczynamy zastanawiać się, czy miejsce, w którym aktualnie się znajdujemy...

Emocje

Brakuje ci energii? Pozbądź się toksycznych nawyków!

Brakuje ci energii? Pozbądź się toksycznych nawyków!

Uczucie zmęczenia, brak energii do działania i znużenie nie biorą się znikąd - zwykle sami „pracujemy" na nie, powielając zachowania, które w ogóle nam nie służą. Jakie nawyki mają wyraźnie toksyczny wpływ na nasze samopoczucie? Ciałem w 2014, duchem w...

Emocje

Jak być szczęśliwym?

Jak być szczęśliwym człowiekiem? Co robić, by osiągnąć szczęście? Coraz częściej zadaje się te pytania w mediach, prasie, telewizji. Ludzie kupują szereg poradników z cudownymi radami, co zrobić, by osiągnąć subiektywną radość z życia. Gotowej recepty...

Emocje

Satysfakcja z życia

(...) osobowości, emocje i doświadczenia życiowe. Osoba biedna, o niższym prestiżu społecznym, ale zdystansowana do świata i...

Emocje

Melancholia

Melancholia

Melancholią zwykło się nazywać stan lekkiego przygnębienia czy smutku. Kiedyś ten termin stosowano w medycynie na określenie schorzenia psychicznego, które obecnie znane jest jako depresja. Skłonność do popadania w melancholię nasila się w momencie...