Stany lękowe - przyczyny, rodzaje, stres, objawy, leczenie

Lęk to stan psychiczny, w którym rodzi się poczucie zagrożenia spowodowane przez czynniki zewnętrzne lub wewnętrzne. Jeśli poczucie zagrożenia wpływa negatywnie na nastrój przez dłuższy czas, to możemy mówić o depresji lękowej. Stany lękowe mogą powstać w reakcji na bezpośrednie niebezpieczeństwo, ale również wymyślone, nawet jeśli byłoby one całkowicie nierealne. Lękowi mogą towarzyszyć objawy somatyczne i wegetatywne.

Stany lękowe - przyczyny lęku

Stany lękowe zależą od indywidualnych przeżyć ludzi. Wiążą się z oddziaływaniem otoczenia na jednostkę. Bardzo często przyczyn lęku upatruje się w przeżyciach wewnętrznych człowieka oraz jego problemach z okresu dzieciństwa. Brane są również pod uwagę relacje, jakie w najmłodszych latach pacjent miał z rodzicami. Źródeł lęku u osób dorosłych poszukuje się zatem w przebiegu rozwoju psychicznego oraz okresu dorastania.

Polecane wideo:

Stany lękowe u zdrowych dorosłych osób mogą być wywołane strachem przed zmianami bądź obawą przed utratą kogoś bliskiego, poczuciem niestabilności sytuacji materialnej i zawodowej. Wewnętrzny niepokój mogą spowodować także zjawiska natury społecznej i kulturowej oraz zmiana nawyków. Dodatkową przyczyną lęku może być panująca w świecie współczesnym dezinformacja, objawiająca się niezrozumiałym dla człowieka nadmiarem informacji. Osoby cierpiące różnie radzą sobie ze stanami lękowymi. Niektórzy wyładowują wewnętrzne niepokoje agresją, inni uciekają się do narkotyków. Lekarze zaobserwowali, że cierpienia psychiczne znajdują odzwierciedlenie w stanie somatycznym – co piąta osoba dotknięta lękiem odczuwa faktyczne cierpienia i choroby fizyczne. Kobiety (zwłaszcza między 25. a 34. rokiem życia) cechuje większa podatność na stany lękowe niż mężczyzn. Stwierdzono także związek między cierpieniami psychicznymi a stanem zamożności – stany lękowe częściej dotykają klas mniej zamożnych. Lęk może przybrać postać fobii (np. fobia społeczna), napadów paniki, zespołu stresu pourazowego czy też zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych.

Stany lękowe - rodzaje

Stany lękowe - fobie

Jednym z rodzajów zaburzeń lękowych są fobie. W życiu człowieka jest wiele rzeczy lub sytuacji, które wzbudzają strach. Boimy się o zdrowie nasze i naszych bliskich, stany lękowe wzbudzają w nas także myśl o wypadkach, klęskach żywiołowych, utracie środków do życia, śmierci. Jest to całkiem naturalne. Różnica między zwykłym lękiem a fobią jest taka, że w tym drugim przypadku strach wzbudza w nas coś, co z obiektywnego punktu widzenia nam nie zagraża. Fobia jest więc silnym, irracjonalnym lękiem w stosunku do czegoś, co u innych ludzi nie wzbudza takich uczuć. Co więcej, fobia nie jest tymczasowym atakiem paniki. Stany lękowe wywołują w nas każdorazowe zetknięcie z przedmiotem naszej fobii.

Niekiedy zdarza się, że myślenie o przedmiotach naszych lęków zaczyna przeradzać się w obsesję. Dzieje się tak na przykład, gdy odczuwamy chroniczny strach przed śmiercią bądź strach przed chorobą nawet wtedy, gdy jesteśmy w pełni zdrowi i nic nam nie zagraża. W takim przypadku naturalny lęk staje się przyczyną stanów lękowych.

Stany lękowe - zespół lęku napadowego

Zespół lęku napadowego wiąże się z nagłymi atakami paniki, czyli odczuwaniem silnego stresu i przerażenia bez żadnego powodu. Atakowi paniki mogą towarzyszyć objawy somatyczne, takie jak:

Do ataku paniki może dojść w każdej sytuacji, bez konkretnej przyczyny. Doświadczając ataków paniki, człowiek zaczyna żyć w obawie przed kolejnymi, co jeszcze bardziej pogarsza jego stan. Niekiedy zespół lęku napadowego rozwija się u osób żyjących w dużym stresie.

Stany lękowe - zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne

Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne wiążą się z powtarzaniem czynności w wyniku obsesyjnych myśli, lęku bądź fobii. Czynności te nazywane są kompulsjami i przybierają różne formy. Może to być mycie rąk, liczenie lub sprzątanie. Nieleczone, zaburzenie to może zawładnąć naszym życiem. Wtedy wszystkie nasze działania podporządkowane są irracjonalnym i niepotrzebnym czynnościom. Na zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne mogą cierpieć nawet małe dzieci, a często schorzenie to jest dziedziczone.

Stany lękowe - zespół stresu pourazowego

Zespół stresu pourazowego rozwija się w wyniku doświadczenia traumatycznego przeżycia, takiego jak wypadek, gwałt, wojna, kataklizm lub bycie ofiarą przemocy. Osoba na niego cierpiąca wciąż przeżywa stres i stany lękowe, nawet gdy już nic jej nie zagraża. Często wspomnienia minionych wydarzeń powracają niczym retrospekcja. Chory ma koszmary i problemy ze snem. Czuje się samotny i opuszczony. Miewa również wybuchy złości, a często odczuwa także poczucie winy. Dużą rolę w leczeniu zespołu stresu pourazowego odgrywa psychoterapia.

Stany lękowe - zespół lęku uogólnionego

W zespole lęku uogólnionego stres i niepokój towarzyszą nam we wszystkich naszych działaniach i sytuacjach życiowych. Do przyczyn tego schorzenia należy obciążenie genetyczne oraz długotrwały stres. Osoba cierpiąca na zespół lęku uogólnionego żyje w ciągłym napięciu i odczuwa bezprzedmiotowy lęk. Do objawów tego schorzenia należą: problemy z koncentracją, przemęczenie, drażliwość, zaburzenia snu, niepokój, a także bóle głowy i napięcie mięśniowe.

Lęk i stres towarzyszą nam przez całe życie i są czymś naturalnym, o ile występują w danej sytuacji i pod wpływem konkretnych czynników. Jeśli zaś przybierają przewlekłą formę, zaczynają zagrażać naszemu zdrowiu, a nawet życiu. W sytuacji, kiedy lęk staje się zaburzeniem, niezbędna jest pomoc specjalisty.

Stany lękowe - lęk a stres

Lęk jest nieodłączną częścią naszego życia. Towarzyszy nam w wielu istotnych momentach – podczas podejmowania ważnych decyzji, przy zdawaniu egzaminów, ubieganiu się o pracę. Jest więc czymś całkowicie naturalnym, a wręcz potrzebnym, gdyż może na nas działać mobilizująco. Zdarza się jednak, że stany lękowe nie przemija wraz ze stresującą sytuacją. Niektórym ludziom towarzyszy on na co dzień, wywołując przy tym pewne objawy somatyczne. Mamy wtedy do czynienia z zaburzeniami lękowymi.

W wielu życiowych sytuacjach odczuwamy złość, stany lękowe lub frustrację. Jednakże u różnych ludzi stres mogą wywoływać różne czynniki. Lęk zaś jest odczuciem zarówno niepokoju, zdenerwowania, jak i strachu. Jego źródłem mogą być sytuacje stresujące, zdarza się jednak, że przyczyny lęku nie są do końca znane osobie, która go odczuwa.

Stres w małych dawkach działa motywująco. Dzięki niemu rozwijamy nasze ambicje, osiągamy lepsze wyniki w pracy, radzimy sobie w niebezpiecznych sytuacjach. Natomiast silny, długotrwały stres może okazać się bardzo szkodliwy. Pogarsza on zarówno nasze zdrowie psychiczne, jak i fizyczne. W rezultacie może doprowadzić do obniżenia odporności oraz rozwoju chorób serca, depresji, a także zaburzeń lękowych.

Stany lękowe - objawy i leczenie

Stanom lękowym towarzyszy szeroki zakres objawów, na różnych poziomach. Wśród objawów somatycznych obserwuje się: potliwość, bóle głowy, bóle w klatce piersiowej, przyspieszenie akcji serca, szybszy oddech, zawroty głowy, zaczerwienienie lub blednięcie skóry, jej mrowienie, szumy w uszach, problemy z erekcją.

Objawom fizjologicznym towarzyszą objawy psychiczne i psychomotoryczne, takie jak: nadpobudliwość, wewnętrzne napięcie, niepokój, tiki, podenerwowanie, problemy z koncentracją uwagi i pamięcią, zaburzenia rozumowania i planowania. Stany lękowe są charakterystycznę dla każdego typu nerwicy, mogą pojawić się w psychozach, depresji, schizofrenii. Mogą występować w stanach zaburzenia świadomości, np. w delirium. Towarzyszą również chorobom somatycznym, np. układu krążenia.

Na rynku dostępnych jest wiele środków, które reklamowane są jako preparaty przeciwlękowe. Należy jednak ostrożnie podchodzić do ich stosowania, ponieważ dają krótkotrwałe efekty i mogą uzależniać. Do leków przeciwlękowych możemy zaliczyć, np. pochodne benzodiazepiny, neuroleptyki. Przyjmowanie kilkunastu tabletek dziennie takich środków może mieć poważne konsekwencje zdrowotne. Środki takie najlepiej zażywać po konsultacji lekarskiej i w dawkach podanych przez lekarza. Preparaty przeciwlękowe mogą wspomagać psychoterapię, ale nie powinny jej zastępować.

Małgorzata Kamińska, Angelika Ciuraj, Anna Świeboda, 9 miesięcy temu

Bibliografia

  • Dudek D., Grabski B., Jaeschke R., Siwek M., Lęk w zaburzeniach psychicznych, Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, Kraków 2011, ISBN 978-83-86826-00-2.
  • Fajkowska M., Szymura B., LĘK – geneza, mechanizmy, funkcje, SCHOLAR, Warszawa 2009, ISBN 978-83-7383-343-2.
  • Imielski W., Zaburzenia psychiczne i emocjonalne, SCHOLAR, Warszawa 2010, ISBN 978-83-7383-440-8.
  • Krzyżowski J., Stany lękowe, Medyk, Warszawa 2005, ISBN 83-89745-06-2.
  • Rachman S., Zaburzenia lękowe – modele kliniczne i techniki terapeutyczne, GWP, Gdańsk 2005, ISBN 83-89574-54-3.

Źródła zewnętrzne

Nerwica i lęki

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Stany lękowe - przyczyny, rodzaje, stres, objawy, leczenie
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Stany lękowe - przyczyny, rodzaje, stres, objawy, leczenie
Stany lękowe - przyczyny, rodzaje, stres, objawy, leczenie

5 częstych objawów zaburzeń lękowych

5 częstych objawów zaburzeń lękowych

wspomnienia Zaburzenia lękowe często powiązane są z powracającymi wspomnieniami z przeszłości, które wywołują duży niepokój. W przypadkach ekstremalnej traumy może nawet rozwinąć się zespół stresu pourazowego. (...)...

Nerwica i lęki

Fobie (prezentacja edukacyjna)

Fobie (prezentacja edukacyjna)

milionów cierpiących na różnego rodzaju fobie. Jakie są rodzaje fobii? Fobia to nie to samo, co codzienne zmartwienia czy stres. Istnieją różne (...) jej rodziny zginie w jej wyniku. Chorzy na nią...

Stany lękowe - przyczyny, rodzaje, stres, objawy, leczenie

Zaburzenia lękowe - przyczyny, objawy, lęk a depresja, leczenie

od rodzaju zaburzenia. Zwykle stosowane są leki łagodzące objawy lękowe. Są to antydepresanty oraz leki uspokajające, na przykład produkt firmy PAMPA (...) ważnych decyzji. Zaburzenia lękowe...

Uzależnienie od komputera - objawy, leczenie

Uzależnienie od telefonu komórkowego

Uzależnienie od telefonu komórkowego

Osoby uzależnione traktują telefon komórkowy jak przedłużenie ręki lub ucha, a brak telefonu może u nich wywoływać napady lękowe.

Chłoniak - przyczyny, rodzaje, diagnostyka, leczenie

Wnuczka z babcią

Wnuczka z babcią

Rozmawiajmy z naszymi bliskimi i nakłaniajmy do badań profilaktycznych.

Depresja poporodowa - przyczyny, baby blues, objawy, leczenie

Depresja po porodzie

Depresja po porodzie Odtwórz wideo

poporodowej nie muszą pojawiać się zaraz po porodzie, są nimi: huśtawki nastroju, bezsenność, stany lękowe, niskie poczucie własnej wartości, brak (...) Depresja poporodowa to rodzaj zaburzenia psychicznego,...

Stany lękowe - przyczyny, rodzaje, stres, objawy, leczenie

Zaburzenie lękowe

reakcje lękowe są nieadekwatne do sytuacji, przybierają postać stanów lękowych, fobii, czy napadów paniki i dezorganizują życie człowieka. W zaburzeniach (...) tych lęk występuje w postaci przewlekłego stanu...

Choroba Creutzfeldta i Jakoba - przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie

Priony

Priony

Priony posiada każdy zdrowy człowiek, problem pojawia się wraz z ich zesłośliwieniem.