GIS zapowiada kontrole szczepień od kwietnia. "System jest archaiczny"

Planowane przez Główny Inspektorat Sanitarny zmiany w systemie kontroli szczepień mają utrudnić ukrywanie dzieci przed obowiązkowymi szczepieniami, w czym mogą pomagać także niektóre placówki medyczne.

Jedną z takich spraw zajmował się niedawno Rzecznik Praw Pacjenta. Chodziło o ukrywanie dokumentacji medycznej (tzw. kart uodpornienia).

"Ze strony placówki nigdy nie wybrzmiało, że jej celem było unikanie szczepień u dzieci, ale w naszej ocenie taki wniosek jest możliwy do postawienia" - wskazuje Paweł Grzesiewski, dyrektor departamentu prawnego Rzecznika Praw Pacjenta, cytowany przez portal wyborcza.pl.

Rodzice, którzy są przeciwnikami szczepień, doskonale wiedzą, które podmioty stosują takie praktyki. By uniknąć obowiązku szczepienia oraz kar finansowych, wskazują, że opiekę nad ich dzieckiem sprawuje taka właśnie przychodnia.

Tzw. kartę uodpornienia posiada w Polsce każdy noworodek. Szpital wpisuje tam dane pacjenta, w tym informacje dotyczące podanych po urodzeniu szczepionek. Tak wypełniona karta trafia bezpośrednio do wskazanej przez rodziców przychodni (placówka ma uzupełniać kolejne dane na temat obowiązkowych szczepień).

Szpital, wysyłając kartę do konkretnej przychodni, nie sprawdza jednak, czy faktycznie realizuje ona szczepienia.

Tak też było w kontrolowanym przez RPP przypadku. Prywatny podmiot leczniczy miał umowę z NFZ, ale w innym zakresie niż wykonywanie szczepień.

"Sprawa dotyczy dziesiątek małych pacjentów. Ich karty był tam przesyłane, placówka je przechowywała, choć dzieci nie szczepiła. Usłyszeliśmy wytłumaczenie, że to rozwiązanie tymczasowe, do momentu, gdy rodzice nie wybiorą innej przychodni POZ. Ale placówka przechowywała karty nawet dzieci urodzonych w 2015 czy 2017 roku" - wskazał Grzesiewski.

Przychodnia odwołała się już od decyzji RPP o nałożeniu kary, a sprawą zajmie się sąd.

Główny Inspektorat Sanitarny wskazuje, że taki mechanizm jest jak najbardziej możliwy, bo szpitale nie mają w rejestrze szczegółowych informacji o placówkach, które wskazują rodzice.

Rzecznik GIS w rozmowie z WP abcZdrowie przyznał, że "system jest archaiczny".

- System informowania o niezaszczepionych dzieciach jest niestety archaiczny i wymaga zmian. Jeśli dziecko nie ma obowiązkowych szczepień, wówczas lekarz informuje o tym powiatową stację, która wszczyna postępowanie administracyjne. Jeśli to nie przynosi skutku, kieruje sprawę do wojewody, który ma możliwość nałożenia grzywny w wysokości nawet do 50 tys. zł. Niestety w praktyce kończy się to najczęściej na sprawie sądowej, bo rodzice się odwołują, a sprawy ciągną się latami. Jeśli dziecko kończy 18 lat, sprawa jest umarzana - wyjaśnił w rozmowie z WP abcZdrowie Marek Waszczewski, rzecznik GIS.

- Skuteczność tej procedury, czyli zmiana podejścia rodziców po takiej interwencji i zaszczepienie dziecka, jest na poziomie zaledwie 5 proc. Stąd pomysł wprowadzenie elektronicznych kart oraz pełne kontrole kart szczepień od kwietnia, które dadzą nam pełny wgląd do danych na temat konkretnych szczepień i odmów. Te dotychczasowe dane nie dawały nam pełnego obrazu sytuacji - dodał Waszczewski.

GIS zapowiada, że do końca roku powstanie elektroniczna karta szczepień obowiązkowych dla wszystkich 13 chorób zakaźnych uwzględnionych w programie.

Zobacz także: MZ zapowiada elektroniczną kartę szczepień. "Stały monitoring"

Wcześniej, bo już od 1 kwietnia mają być prowadzone kontrole papierowych kart szczepień wszystkich dzieci w Polsce (dotyczy to ok. 7,5 mln dzieci i ponad 10 tys. punktów szczepień).

W 2023 roku odnotowano w Polsce ponad 87 tys. odmów zgody na szczepienia obowiązkowe, kilkakrotnie więcej niż w poprzednich latach. Dane mogą być jednak niedoszacowane, a skala zjawiska znacznie większa.

Źródła

1. Gazeta w