Groźny błąd w suplementacji. Tej witaminy lepiej nie zażywać na noc

Gdy dni stają się krótsze, a za oknem brakuje słońca, w polskich domach rusza sezon na masowe uzupełnianie niedoborów. W koszykach królują preparaty na odporność, z witaminą D na czele. Choć intencje są dobre, mało kto zwraca uwagę na dobowy rytm wchłaniania poszczególnych substancji. Niewłaściwa godzina przyjęcia tabletki może osłabić jej działanie, a w niektórych przypadkach doprowadzić do bezsenności czy nadmiernego pobudzenia.

Prawidłowe funkcjonowanie ludzkiego ustroju zależy od stałych dostaw około 50 niezbędnych składników odżywczych, w tym 13 witamin, których organizm nie potrafi wytworzyć samodzielnie. To fundament odporności, zdrowego układu krążenia, sprawnego mózgu oraz dobrej kondycji skóry. Najbezpieczniejszą i najlepiej przyswajalną formą tych związków pozostaje jednak tradycyjne, urozmaicone jedzenie.

Ostrożność w bezkrytycznym sięganiu po apteczne preparaty zaleca lek. Bożena Janicka, specjalistka medycyny rodzinnej i pediatrii. – Polacy jedzą za mało ryb, stąd zainteresowanie kwasami omega-3 w formie suplementów, ale zastrzegam, że to właśnie te pochodzące z diety, naturalne, są najbardziej wartościowe. To samo dotyczy witaminy C, którą z diety możemy pobierać na tysiące sposobów: ziemniaki, brokuły, papryka, natka pietruszki... Tu dochodzimy do meritum: nie ma zdrowia bez zdrowej i zrównoważonej diety i suplementy nam tego nie zastąpią.

Lekarka zwraca też uwagę na najprostsze, a często pomijane filary dbania o zdrowie. – Znacznie lepszą decyzją dla odporności będzie również wprowadzenie codziennego ruchu na świeżym powietrzu.

Eksperci nieustannie apelują, by nie stosować suplementów w ciemno. Nadmierne stężenie niektórych substancji grozi kłopotami metabolicznymi oraz obciążeniem wątroby i nerek. Przed wdrożeniem kuracji warto wykonać rutynowe badania krwi i omówić dawki z lekarzem.

Jeśli badania potwierdzą konieczność suplementacji, ogromną rolę odgrywa pora dnia oraz to, czym popijamy lub zagryzamy tabletkę.

Witaminy dzielą się na dwie grupy:

1. Rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E, K) – aby przeniknęły do krwiobiegu, muszą trafić na obecność kwasów tłuszczowych. Wystarczy zjeść je podczas posiłku zawierającego odrobinę masła, garść orzechów czy łyżkę oliwy.
2. Rozpuszczalne w wodzie (witamina C oraz witaminy z grupy B) – nie wymagają tłuszczu, ale mają specyficzny wpływ na układ nerwowy.

Ulubiony jesienny suplement Polaków – witamina D – pod żadnym pozorem nie powinien być zażywany przed pójściem spać. Może ona hamować produkcję melatoniny, czyli hormonu odpowiedzialnego za wyciszenie i głęboki sen. Przyjęcie jej późnym wieczorem u wielu osób skutkuje trudnościami z zasypianiem i częstym wybudzaniem się. Optymalny moment na witaminę D to poranek lub wczesne popołudnie, najlepiej w towarzystwie posiłku bogatego w zdrowe tłuszcze i wapń.

Podobna zasada dotyczy witamin z grupy B. Z uwagi na ich stymulujący wpływ na układ nerwowy, procesy myślowe i poziom energii, warto przyjąć je w pierwszej części dnia. Zastosowane wieczorem mogą wywołać niepokój, gonitwę myśli i rozdrażnienie.

Inaczej sytuacja wygląda w przypadku witaminy C. Nie ma ona ścisłych ograniczeń godzinowych, jednak ze względu na szybkie wydalanie z moczem najkorzystniej rozbić dzienną porcję na dwie mniejsze dawki – rano i wieczorem. Świetnie sprawdza się w towarzystwie produktów bogatych w żelazo, ułatwiając jego wchłanianie.

Warto pamiętać także o wzajemnych relacjach między składnikami: o ile duet witamin D i K wspiera prawidłowe gospodarowanie wapniem w kościach, o tyle równoległe zażywanie witamin A i K może osłabiać ich skuteczność. Przy rozbudowanym zestawie tabletek najlepiej zachować kilkugodzinny odstęp między poszczególnymi preparatami.