Nowa forma alkoholu w Polsce. Lekarze załamują ręce

Polacy mają problem z alkoholem i co do tego nie ma wątpliwości. Autorzy raportu opracowanego w Instytucie Zdrowia Akademii Polonijnej w Częstochowie alarmowali niedawno, że nawet 5 mln Polaków jest uzależnionych od alkoholu, a ok. 12 mln Polaków żyje w zasięgu społecznie negatywnych skutków alkoholizmu.

Nadużywając alkoholu, Polacy rujnują sobie zdrowie i narażają się m.in. na udar, zawał, chorobę wieńcową, ostre zapalenie trzustki i wątroby, czy nowotwory.

Skutki widać w alarmujących statystykach dotyczących zgonów. Raport GUS opublikowany na początku tego roku wskazuje wyraźnie, że nadużywanie alkoholu staje się w Polsce coraz częstszą przyczyną zgonów. Liczba takich przypadków notowanych rocznie wzrosła od początku dekady zarówno wśród kobiet (z 1 do 3 na 100 tys. kobiet), jak i mężczyzn (z 9 do 18 na 100 tys. mężczyzn).

Te wyniki plasują nas wśród pierwszej piątki krajów Wspólnoty Europejskiej z największą liczbą zgonów z powodu nadmiernego spożywania alkoholu.

Tymczasem producenci cały czas prześcigają się w pomysłach na zwiększenie atrakcyjności wyrobów alkoholowych. Doskonale wiedzą, że przystępność alkoholu robi swoje, co potwierdza rekordowa sprzedaż tzw. małpek czy masowe korzystanie z promocji na alkohol oferowanych przez dyskonty.

"Wygodną" formą kusi też nowy produkt, który, ma wejść na rynek (sprzedaż ma być prowadzona także w internecie). Chodzi o alkohol w saszetkach, podobnych do tych z owocowymi musami dla dzieci.

Portal prawo.pl donosi, że producent zachwala na swojej stronie "doskonałe smaki" i "wygodne opakowania" (dostępne mają być pojemności 100 i 200 ml), które bez problemu mogą zmieścić się w kieszeni. W ofercie ma być wódka, likiery i nalewki.

Przyciągać mają też kolorowe grafiki na opakowaniach, a producent wskazuje na "zabawę konwencjami" i "zmianę sposobu doświadczania alkoholu".

Z Ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wynika, że alkohol ma być sprzedawany "w naczyniach zamkniętych, z oznaczeniem nazwy producenta, rodzaju i ilości napoju oraz jego mocy". Choć nie muszą to być szklane opakowania, z prawnego punktu widzenia są pewne wątpliwości.

Adwokat Marcin Bandurski, cytowany przez prawo.pl, wskazuje, że ewentualne podobieństwo graficzne do produktów bezalkoholowych może wprowadzać klientów w błąd, co jest niezgodne z zasadami uczciwej konkurencji i ochrony konsumentów.

Zwraca uwagę, że wygląd saszetek, który niejednoznacznie wskazuje na zawartość alkoholu, może dodatkowo zwiększać ryzyko nieświadomego zakupu przez osoby niepełnoletnie.

- To kolejna bardzo szkodliwa z punktu widzenia zdrowia publicznego metoda upowszechniania alkoholu bazująca na małych ilościach i "kieszonkowej" formie. Podobnie jak inne sposoby zwiększania dostępności, np. poprzez promocje na alkohol, to ewidentna zachęta to spożywania takich produktów, która działa na klientów i świetnie się sprawdza. Świadczy o tym, chociażby ogromne zainteresowanie tzw. małpkami - podkreśla w rozmowie z WP abcZdrowie Jakub Kosikowski, rzecznik Naczelnej Izby Lekarskiej.

- Takie zabiegi bez wątpienia narażają kolejne osoby na nadużywanie alkoholu i uzależnienie, które nie tylko niszczą zdrowie, ale też powodują ogromne koszty dla ochrony zdrowia - zaznacza lekarz.

Ostrzega też Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), wskazując, że alkohol w saszetkach był niezwykle popularny w Ugandzie. Kupowali go mniej zamożni mieszkańcy, a w efekcie nasilił się znacząco problem alkoholizmu. Według danych WHO za 2018 rok co piąty Ugandyjczyk był alkoholikiem. Ostatecznie, już rok później zakazano takiej sprzedaży alkoholu.

Prof. Andrzej Fal, prezes Polskiego Towarzystwa Zdrowia Publicznego, podkreśla, że problem związany z nadużywaniem alkoholu w Polsce jest bardzo poważny.

Ostrzega, że alkohol jest toksyczny i może być zabójczy dla każdego narządu, więc nie ma tzw. bezpiecznych ilości.

Niestety w dużej mierze to zjawisko nasila inny kłopot.

- Chodzi o egzekwowanie istniejących przepisów. Jeśli więc widzimy, że szykuje się jakaś nowość, którą producent będzie chciał wprowadzić na rynek, próbując omijać przepisy, czy szuka w nich nieprecyzyjnych określeń, powinniśmy natychmiast zająć się takimi lukami. Przepisy zawsze można doprecyzować rozporządzeniem Ministerstwa Zdrowia - zaznacza w rozmowie z WP abcZdrowie prof. Fal.

Podkreśla, że należy działać z wyprzedzeniem, a nie po fakcie, jak to miało miejsce w przypadku e-papierosów, które wyrządziły ogromne szkody dla zdrowia publicznego.

- Choć producenci mogą i zapewne będą się ścigać w pomysłach na atrakcyjną formę sprzedaży alkoholu, kluczowe pozostaje egzekwowanie przepisów jasno określonych w Ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Są tam klarowne regulacje dotyczące m.in. zakazu reklamy, czy też eksponowania alkoholu w sklepach lub położenia i czasu otwarcia tych sklepów. Ustalenie dostępności jest tu kluczowe, podobnie jak w przypadku jednorazowych e-papierosów - podkreśla lekarz.

- Kluczowe jest też równe traktowanie produktów z "jednej półki". Każdy produkt zawierający alkohol, niezależnie od wielkości, ilości czy procentowości powinien podlegać takim samym regulacjom. Wówczas wizja kolejne modyfikacji jakiegoś produktu nie będzie dyskutowana w klimacie armagedonu - dodaje lekarz.

Katarzyna Prus, dziennikarka Wirtualnej Polski

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl