Hipoksemia - przyczyny, objawy, leczenie, rokowania, profilaktyka

Hipoksemia (niedotlenienie) to stan zbyt niskiej zawartości tlenu we krwi tętnicznej (poniżej 60 mm Hg). U zdrowego człowieka ciśnienie mieści się w zakresie 75-100 mm Hg. Niedotlenienie powoduje zaburzenia pracy układu oddechowego i zakłócenie procesów metabolicznych w tkankach organizmu.

• zbyt małe stężenie hemoglobiny,
• ciężkie zapalenie płuc,
• choroby układu oddechowego,
• rozedma płuc,
• nadciśnienie płucne,
• odma opłucnowa,
• zatorowość płucna,
• zmniejszenie lub ustanie wentylacji pęcherzyków płucnych,
• zmniejszenia ilości przepływu krwi przez płuca,
• ARDS (zespół ostrej niewydolności płucnej),
• stany padaczkowe,
• urazy w obrębie mózgu, szyi lub klatki piersiowej,
• zatrucie tlenkiem węgla,
• zażywanie narkotyków,
• wady wrodzone u noworodków,
• wady serca,
• przebywanie przez dłuższy czas na wysokości powyżej 5500 m n.p.m.

U niektórych osób rozpoznaje się przewleką hipoksemię, która pogłębia się stopniowo i trwa do końca życia. Zwykle jej przyczyny to niewydolność serca, zatorowość płucna, nowotwory, otyłość, mukowiscydoza lub pylica.

• duszność,
• trudności w złapaniu tchu,
• kaszel,
• przyspieszona akcja serca,
• ból w klatce piersiowej,
• niepokój,
• splątanie,
• zawroty i ból głowy,
• nadmierna senność,
• oszołomienie.

Hipoksemii może towarzyszyć również gorączka, zaburzenia świadomości, bladość lub sinica skóry. Przewlekłe niedotlenienie powoduje wystąpienie palców pałeczkowatych o zaokrąglonym, wypukłym kształcie. Nieleczona hipoksemia prowadzi do śmierci w wyniku niedotlenienia narządów.

Hipoksemia to stan bezpośredniego zagrożenia życia, ponieważ po upływie kilku minut może spowodować wystąpienie ostrej niewydolności serca, niedokrwienia mięśnia sercowego, niewydolności oddechowej, obrzęku mózgu i śmierci.

Po wystąpieniu pierwszych objawów niedotlenienia należy niezwłocznie wezwać pogotowie ratunkowe i przystąpić do pierwszej pomocy. W pierwszej kolejności konieczne jest udrożnienie dróg oddechowych.

Pacjenci wymagają tlenoterapii, zwykle wykorzystywany jest 40% tlen, ale w przypadku braku poprawy stanu zdrowia możliwe jest podanie również 100% tlenu. W ostrych przypadkach stosuje się intubację, która wspomaga naturalne oddychanie. W przypadku rozpoznania płynu w płucach przeprowadza się zabieg chirurgiczny. Ponadto, chory otrzymuje leki i zostaje pouczony o konieczności zmiany trybu życia.

Rokowania są trudne do jednoznacznego określenia, ponieważ u każdego pacjenta skutki niedotlenienia są inne. Należy jednak pamiętać, że niedobór tlenu powoduje degradację komórek mózgowych i pierwsza pomoc powinna być udzielona najszybciej jak to możliwe.

Zapobieganie hipoksemii polega na regularnym wykonywaniu morfologii krwi, wdrożeniu zbilansowej diety i regularnej aktywności fizycznej. Ponadto, przeciwwskazane są wszelkiego rodzaju nałogi, a w szczególności zażywanie narkotyków. Ponadto, w trakcie przebywania na znacznych wysokościach należy stosować butlę tlenową.

Terminy hipoksemia i hipoksja są na tyle podobne w brzmieniu, że wiele osób używa ich niepoprawnie. Hipoksemia to obniżenie stężenia tlenu we krwi, natomiast hipoksja to konsekwencja długo trwającej hipoksemii.

Niska zawartość tlenu sprawia, że dochodzi do zaburzenia pracy narządów i całego organizmu, wówczas można mówić o hipoksji. Objawy hipoksji to senność, osłabienie, zawroty i ból głowy, niemoc, brac energii oraz obecność krwi w ślinie.