Ile powinno się odczekać po obudzeniu, aby zjeść śniadanie?

Po przebudzeniu ciało uruchamia szereg procesów, które pomagają przejść z fazy spoczynku do aktywności. Wzrasta poziom kortyzolu, czyli hormonu pobudzającego metabolizm, podnosi się tętno i ciśnienie krwi, a mózg zaczyna działać intensywniej.

Wątroba zaczyna uwalniać glukozę, która dostarcza energię po nocnej przerwie, a układ trawienny stopniowo się uruchamia i przygotowuje na przyjęcie pierwszego posiłku. Temperatura ciała rośnie, zwiększa się czujność i koncentracja, a cały organizm wchodzi w tryb dzienny, czyli gotowy do działania.

Zjedzenie śniadania tuż po przebudzeniu to temat, który od lat dzieli dietetyków i zwolenników różnych stylów życia. Dla jednych to podstawowy posiłek dnia, który powinien pojawić się na stole w ciągu godziny od wstania z łóżka. Inni wolą dać organizmowi więcej czasu, zanim cokolwiek zjedzą, tym bardziej jeśli rano nie odczuwają głodu. Kiedy więc faktycznie warto sięgnąć po pierwszy posiłek i czy jego pora może wpływać na zdrowie, metabolizm lub poziom energii w ciągu dnia?

Nie istnieje jedna idealna pora na śniadanie dla wszystkich, ale wiele źródeł sugeruje, że najkorzystniejsze jest spożycie pierwszego posiłku w ciągu jednej do dwóch godzin po przebudzeniu. W tym czasie organizm wychodzi ze stanu nocnego postu, a poziom kortyzolu, czyli hormonu odpowiadającego za pobudzenie, naturalnie się obniża. Wczesne śniadanie może wspomóc ustabilizowanie poziomu cukru we krwi, zapobieganie napadom głodu w ciągu dnia i poprawę koncentracji.

Z drugiej strony, niektóre osoby lepiej czują się, gdy z jedzeniem czekają dłużej. Często zależy to od indywidualnego rytmu dobowego, przyzwyczajeń, przyjmowanych leków, a nawet jakości snu. Badania wykazują jednak, że osoby regularnie spożywające śniadania we wczesnych godzinach porannych mają lepsze wyniki metaboliczne i rzadziej zmagają się z insulinoopornością.

Zbyt późne jedzenie pierwszego posiłku może zaburzyć naturalny rytm głodu oraz sytości i przez to prowadzić do nadmiernego apetytu oraz podjadania w drugiej połowie dnia. Z drugiej strony istnieją również doniesienia, że przesunięcie śniadania na późniejszą porę dnia, również niesie ze sobą spore korzyści.

Zalecenia specjalistów są zatem dość rozbieżne. To, kiedy najlepiej jeść śniadanie, zależy od stylu życia, przyzwyczajeń, a nawet pory i składu kolacji. Warto przy tym uważnie obserwować reakcje organizmu i szukać rytmu, który naprawdę nam służy. Trzeba zaznaczyć, że regularność, skład posiłku i jego dopasowanie do potrzeb ciała może mieć większe znaczenie niż sama godzina spożycia.

Organizm każdego człowieka funkcjonuje w trochę innym tempie, dlatego czas na pierwszy posiłek po przebudzeniu powinien być dostosowany do indywidualnych potrzeb i codziennego rytmu. U niektórych osób zjedzenie śniadania w ciągu pierwszej godziny poprawia koncentrację, reguluje poziom cukru we krwi i zmniejsza chęć podjadania w późniejszych godzinach.

Inni lepiej czują się, gdy odczekają trochę dłużej, na przykład po porannej aktywności fizycznej, kąpieli lub spokojnym rozpoczęciu dnia. Fundamentalne jest to, by pierwszy posiłek pojawił się dopiero w momencie, kiedy organizm jest już gotowy na trawienie i potrzebuje doładowania energią.

Kawa na czczo to temat, który budzi sporo kontrowersji, głównie w odniesieniu do zdrowia układu pokarmowego i poziomu stresu w organizmie. Choć dla wielu jest czynnością rozpoczynającą dzień, to warto pamiętać, że kofeina pobudza wydzielanie kwasu żołądkowego, więc u niektórych osób może prowadzić do podrażnień, refluksu lub uczucia pieczenia w przełyku.

Nie oznacza to jednak, że poranna kawa jest zła dla każdego. U osób z dobrą tolerancją i brakiem problemów żołądkowych, filiżanka kawy wypita przed śniadaniem nie musi szkodzić. Warto jednak obserwować reakcje organizmu. Alternatywą jest także przesunięcie kawy o kilkadziesiąt minut, czyli wypicie jej na przykład po lekkim śniadaniu. Taka delikatna zmiana może najlepiej zadziałać, gdy dzień zapowiada się intensywnie i organizm potrzebuje stabilnej dawki energii, a nie tylko stymulacji.

Post przerywany (intermittent fasting) stał się popularny wśród osób dążących do lepszej kontroli wagi i poprawy funkcji metabolicznych. Jego zasady często stoją jednak w sprzeczności z klasycznym przekonaniem, że śniadanie powinno być spożywane wkrótce po przebudzeniu.

Zwolennicy jedzenia wczesnych posiłków podkreślają znaczenie synchronizacji z rytmem dobowym i porannym wyrzutem kortyzolu. Z kolei osoby praktykujące posty często rezygnują z jedzenia rano i przesuwają pierwszy posiłek na późniejsze godziny. Warto jednak pamiętać, że skuteczność każdej metody zależy od stylu życia, poziomu aktywności i reakcji organizmu, więc nie dla każdego opóźnianie śniadania będzie korzystne.

W przypadku wątpliwości dobrze skonsultować takie decyzje z dietetykiem lub lekarzem. Najrozsądniejsze jest to, by nie zmieniać stylu odżywiania radykalnie. Najlepiej wprowadzać zmiany stopniowo i z rozwagą. Jeśli chcesz wypróbować post przerywany u siebie, zacznij od delikatnego przesuwania pierwszego posiłku, ale przy tym obserwuj reakcje organizmu i daj mu czas, by dostosował się do nowego rytmu.

Choć nie istnieje uniwersalna odpowiedź na pytanie, kiedy najlepiej zjeść śniadanie, to warto wsłuchać się w sygnały własnego organizmu i dopasować rytm posiłków do stylu życia. Istotne jest, by pierwszy posiłek nie był przypadkowy, lecz świadomie skomponowany i spożywany w odpowiednim momencie.

Źrdóła: * https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8568444/

Źródła

1. NaukaJedzenia.pl