Ułożenie twarzyczkowe a poród naturalny. Czy ułożenie twarzyczkowe jest wskazaniem do cesarskiego cięcia?

Ułożenie twarzyczkowe to nieprawidłowa pozycja dziecka, w której jego potylica mocno odgięta jest w stronę pleców. Główka zamiast być przygięta do klatki piersiowej, odchyla się do tyłu. Wówczas jej obwód jest największy. Stwarza to ryzyko, że w czasie przechodzenia przez kanał rodny, główka będzie ulegała dalszemu odgięciu.

Przed porodem lekarz ocenia położenie dziecka na podstawie badania fizykalnego. W prawidłowym ułożeniu dziecka częścią przodującą jest potylica, która jako pierwsza powinna przedzierać się przez drogi rodne. Kiedy lekarz wyczuwa twarz lub czoło dziecka zamiast potylicy, co potwierdza badanie USG, mówi się o ułożeniu twarzyczkowym.

W tej pozycji częścią przodującą jest twarz. Ułożenie twarzyczkowe jest jedną z odmian ułożenia odgięciowego główki – oznacza jej największy stopień odchylenia. Takie położenie niejednokrotnie występuje w przypadku owinięcia dziecka pępowiną.

Kiedy dziecko zaczyna przygotowywać się do porodu, usadawia się w określonej pozycji, w której przyjdzie na świat. O prawidłowej pozycji dziecka, mówi się wtedy, gdy po rozpoczęciu akcji porodowej maluch jest w położeniu główkowym, a główka jest przygięta do klatki piersiowej. Jednak nie zawsze dzieci przybierają tę pozycję.

Dziecko w łonie matki może przybrać następujące ułożenia:

• Położenie podłużne główkowe – jest to najlepsza pozycja dziecka do porodu siłami natury. W tym położeniu obwód główki jest najmniejszy, a dziecku łatwo wpasować się w kanał rodny. Mniej pożądane odmiany tego położenia to ułożenie potylicowe tylne i odgięciowe.
• Położenie podłużne miednicowe – czyli tzw. położenie pośladkowe. W tej pozycji częścią przodującą są pośladki dziecka. Położenie podłużne miednicowe dzieli się na zupełne i niezupełne.
• Położenie poprzeczne – jest ono odchyleniem od położenia podłużnego. Główka dziecka znajduje się z jednej strony, a pośladki z drugiej.
• Położenie skośne – to ułożenie, w którym oś ciała dziecka przebiega na skos w stosunku do długiej osi macicy.

Jedną z możliwych przyczyn przyjęcia takiej pozycji przez dziecko jest owinięcie pępowiny wokół szyi malucha. Czynnikiem zwiększającym prawdopodobieństwo ułożenia twarzyczkowego są także ciąże mnogie (ciąża bliźniacza).

Na przyjęcie nieprawidłowej pozycji mogą wpłynąć także: wcześniactwo, niska waga dziecka, wielowodzie (nadmiar wód płodowych), makrosomia, zbyt wąska miednica kobiety, wcześniejsze cesarskie cięcie.

Ułożenie twarzyczkowe płodu może być wskazaniem do zakończenia ciąży cesarskim cięciem. Bowiem poród naturalny przy ułożeniu twarzyczkowym niesie za sobą ryzyko wystąpienia wielu silnych urazów, zwłaszcza gdy użyte są kleszcze czy podana oksytocyna.

Możliwe powikłania przy tzw. porodzie twarzyczkowym to m.in. przedłużający się poród, urazy i obrzęk twarzy, niska punktacja w skali Apgar, trudności w oddychaniu, zły stan dróg oddechowych dziecka mogący prowadzić do niedotlenienia, ciężki stan urodzeniowy oraz inne urazy powstałe w przebiegu porodu.

Choć poród siłami natury przy ułożeniu twarzyczkowym często nie rokuje bezpiecznym zakończeniem, to jednak należy pamiętać, że ostateczna decyzja zawsze należy do lekarza. Czasem może zdarzyć się tak, że noworodek jest bardzo mały, a akcja porodowa przebiega bardzo szybko. Wówczas lekarz może zdecydować się na naturalne rozwiązanie.