Jak witamina D wspiera piłkarzy? Nowe wyniki badań z Katowic

W eksperymencie uczestniczyło 20 zawodników polskiej ekstraklasy. Naukowcy zmierzyli im poziom 25(OH)D, czyli głównej formy witaminy D we krwi, a następnie przez sześć tygodni monitorowali postępy w treningach. Piłkarze wykonywali zarówno ćwiczenia techniczno-taktyczne, jak i siłowo-wydolnościowe, a przed i po zakończeniu programu przeszli testy sprawnościowe. Okazało się, że różnice w wynikach nie zależały od intensywności treningów, lecz od wyjściowego poziomu witaminy D.

– W praktyce oznacza to, że zawodnik z niskim poziomem witaminy D, nawet trenując tak samo intensywnie, może nie osiągnąć takich efektów jak kolega z odpowiednim poziomem tego składnika. To cenna wskazówka dla trenerów i sztabów szkoleniowych – wyjaśniła w rozmowie z PAP prof. Małgorzata Magdalena Michalczyk, główna autorka badania. Największe rozbieżności dotyczyły testów wymagających zwinności i reakcji na nagłą zmianę kierunku biegu. Sprinty na prostych odcinkach nie wykazały różnic, ale ćwiczenia bardziej złożone jasno pokazały przewagę sportowców z prawidłowym stężeniem witaminy.

Mechanizm tego zjawiska jest dobrze znany nauce. Witamina D reguluje gospodarkę wapniową, a wapń jest niezbędny do prawidłowego skurczu mięśni. Bierze też udział w ekspresji setek genów odpowiedzialnych za metabolizm energetyczny, syntezę białek mięśniowych i gospodarkę hormonalną. Może również wpływać na poziom testosteronu, wspierając rozwój masy mięśniowej i siły. Co istotne, aż połowa piłkarzy uczestniczących w badaniu miała niedobór witaminy D, a 20 procent – wartości alarmująco niskie. To wynik niepokojący, ale jednocześnie typowy dla polskiej populacji, w której deficyt tego składnika jest powszechny.

Witamina D nazywana jest "słoneczną witaminą", ponieważ jej główne źródło stanowi synteza w skórze pod wpływem promieniowania UV. Odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu zdrowych kości – reguluje gospodarkę wapniowo-fosforanową, zapobiega krzywicy u dzieci i osteoporozie u dorosłych.

Choć niewielkie ilości witaminy D można dostarczyć z pożywieniem (m.in. ryby, jaja, nabiał), to słońce pozostaje podstawowym czynnikiem jej produkcji w organizmie. Co ciekawe, proces syntezy wykorzystuje cholesterol znajdujący się w skórze, dlatego regularna ekspozycja na światło słoneczne sprzyja nie tylko mocnym kościom, ale i lepszej gospodarce lipidowej.

Źródło: PAP, WP abcZdrowie