Dieta owsiana a zdrowie
Badacze objęli analizą osoby z zespołem metabolicznym, czyli zbiorem zaburzeń zwiększających ryzyko cukrzycy i chorób sercowo-naczyniowych. U uczestników występowały m.in. nadmierna masa ciała, wysokie ciśnienie tętnicze, podwyższony poziom cukru oraz nieprawidłowe stężenie lipidów we krwi.
Przez dwa dni część badanych jadła trzy posiłki dziennie przygotowane z płatków owsianych ugotowanych na wodzie. Każdego dnia spożywali łącznie 300 gramów owsa, a do posiłków mogli dodać jedynie niewielką ilość warzyw lub owoców. Dieta dostarczała około połowy kalorii, które uczestnicy zwykle przyjmowali.
Grupa kontrolna również ograniczyła kaloryczność jadłospisu, ale nie jadła owsa. Poprawę parametrów zdrowotnych zauważono w obu grupach, jednak znacznie lepsze wyniki osiągnęły osoby stosujące dietę owsianą. – Poziom szczególnie szkodliwego cholesterolu LDL spadł u nich o 10 proc. To znacząca redukcja, choć nie można jej w pełni porównywać z działaniem nowoczesnych leków – podkreśliła Marie-Christine Simon z Instytutu Nauk o Żywieniu i Żywności Uniwersytetu w Bonn.
Badani schudli średnio około dwóch kilogramów, a ich ciśnienie tętnicze nieznacznie się obniżyło. Co ważne, korzystny wpływ na cholesterol był widoczny jeszcze sześć tygodni po zakończeniu diety.
Skład mikrobiomu
Naukowcy postanowili również sprawdzić, dlaczego owies działa tak korzystnie na gospodarkę lipidową. Wyniki wskazały na ważną rolę mikrobiomu jelitowego. – Udało nam się ustalić, że spożywanie owsianki zwiększyło liczebność niektórych bakterii w jelitach – wyjaśniła Linda Klümpen, główna autorka badania.
Bakterie jelitowe uczestniczą w rozkładaniu składników pożywienia i wytwarzają przy tym związki, które mogą wpływać na pracę całego organizmu. Po zastosowaniu diety owsianej w osoczu uczestników wzrosło stężenie kwasu ferulowego. W grupie spożywającej dużą ilość owsa zwiększył się także poziom kwasu dihydroferulowego. – Udało nam się wykazać, że bakterie jelitowe wytwarzają związki fenolowe podczas rozkładania owsa – mówiła Klümpen.
Zdaniem autorów to właśnie fenolowe metabolity wytwarzane przez mikroorganizmy są jednym z głównych czynników odpowiadających za obniżenie poziomu cholesterolu.
Dwa dni dały lepsze efekty niż sześć tygodni
W drugiej części badania uczestnicy przez sześć tygodni jedli po 80 gramów płatków owsianych dziennie. Nie musieli przy tym ograniczać kalorii ani wprowadzać innych zmian w jadłospisie. Efekty były jednak znacznie słabsze niż po intensywnej, dwudniowej diecie. Badacze przypuszczają, że duża ilość owsa spożywana przez krótki czas, połączona z ograniczeniem kaloryczności, może silniej oddziaływać na mikrobiom i metabolizm. – Krótkotrwała dieta owsiana, stosowana w regularnych odstępach, mogłaby być dobrze tolerowanym sposobem na utrzymywanie poziomu cholesterolu w prawidłowym zakresie i zapobieganie cukrzycy – oceniła Simon.
Naukowcy chcą teraz sprawdzić, czy powtarzanie takiej interwencji co sześć tygodni może zapewnić trwałe działanie profilaktyczne.
Owsianka nie zastąpi leczenia
Wyniki badania są obiecujące, jednak nie oznaczają, że dieta owsiana może zastąpić leki obniżające cholesterol. Badanie przeprowadzono na stosunkowo niewielkiej grupie osób, a intensywna interwencja wiązała się również ze znacznym ograniczeniem kalorii.
Osoby z cukrzycą, zespołem metabolicznym lub chorobami układu krążenia nie powinny samodzielnie stosować restrykcyjnej diety. Włączenie płatków owsianych do codziennego jadłospisu może jednak wspierać zdrowie jelit i gospodarkę lipidową, zwłaszcza jako element zbilansowanego sposobu żywienia.
Źródło: Uni-bonn.de
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
