Kaszak na głowie – jak wygląda i co robić, by się go pozbyć?

Kaszak na głowie - na twarzy oraz owłosionej skórze głowy – pojawia się dość często. Choć dla tego rodzaju torbieli typową lokalizacją są okolice mieszków włosowych i gruczołów łojowych, cysty występują również na skórze tułowia czy w okolicach narządów płciowych (na skórze moszny i warg sromowych większych).

Mogą utworzyć się także na powiece, pod okiem, w ustach pod językiem, na wardze. Najczęściej guzek na głowie tego typu pojawiają się u dorosłych, zwykle między 30. a 40. rokiem życia, częściej u kobiet.

Nie występuje u dzieci, z wyjątkiem nastolatków w okresie dojrzewania płciowego (wówczas zachodzą duże zmiany w zakresie gospodarki hormonalnej, czemu towarzyszy zwykle zaburzenie pracy gruczołów łojowych).

Jak wygląda kaszak?

Kaszak ma postać guzka, który jest umiejscowiony w skórze lub tkance podskórnej. Najczęściej posiada cielisty kolor z lekko żółtym zabarwieniem. Zdarzają się zmiany o barwie białej. Czasem na jego powierzchni widać ciemny punkt. To zaczopowany przewód mieszka włosowego.

We wnętrzu zmiany znajduje się zrogowaciały naskórek i łój, czasem fragmenty mieszków włosowych. To dlatego kaszaki są miękkie lub umiarkowanie twarde, przesuwalne względem podłoża. Zwykle występują pojedynczo.

Gdy guzków jest więcej, może to być objawem zespołu Gardnera. To uwarunkowana genetycznie choroba, objawem której są między innymi torbiele naskórkowe na twarzy i głowie.

Wielkość cysty może być różna. Małe kaszaki mierzą kilka milimetrów, duże nawet kilkanaście centymetrów. Nie wywołują bólu i nie dają żadnych objawów.

Sytuacja zmienia się, gdy dojdzie do nadkażenia bakteryjnego. Wówczas w jego wnętrzu zacznie zbierać się ropna treść, a zmiana wykazuje cechy stanu zapalnego: staje się zaczerwieniona, nadmiernie napięta i ucieplona oraz bolesna.

Kaszak na głowie powstaje, kiedy zaczopują się ujścia gruczołów łojowych i mieszka włosowego. Przyczyną powstawania zmian są:

• uszkodzenia i zaburzenia funkcjonowania mieszków włosowych,
• urazy, otarcia i zranienia związane z uszkodzeniem mieszka włosowego,
• brak odpowiedniej higieny osobistej, niedostateczna higiena, co może prowadzić do zablokowania ujść mieszków włosowych i gruczołów łojowych,
• niewłaściwa pielęgnacja ciała (np. stosowanie nieodpowiednich kosmetyków, także na bazie oleju,
• zakażenia wirusem HPV,
• intensywne opalanie po 65. roku życia.

Specjaliści wskazują również na predyspozycje genetyczne.

Do rozpoznania kaszaka wystarczy wykonanie badania fizykalnego. Jeśli wywiad i badanie przedmiotowe nie wyjaśniają charakteru guzka, konieczne są badania dodatkowe. Wskazaniem są kaszaki na twarzy, szyi czy okolicy oczu.

Aby ustalić ich rozmiar, kształt, położenie, ukrwienie i związek z otaczającymi tkankami, wykonuje się badanie USG. To pozwala różnicować zmianę z tłuszczakiem, nerwiakowłókniakiem czy ropniem.

Jeśli guzek nie wykazuje jednorodność echogenicznej, jest unaczyniony, a na okolicznych tkankach widoczne są nacieki, może to wskazywać na złośliwy charakter zmiany. Do potwierdzenia rozpoznania konieczne jest pobranie wycinka (biopsja guzka) i wykonanie badania histopatologicznego.

Zazwyczaj kaszaki na głowie, tak jak i inne tego rodzaju cysty, nie wymaga leczenia. Zwykle znika po jakimś czasie, co poprzedza samoistnie pęknięcie torbieli. Zastosowanie terapii wymaga nadkażenie zmiany. Wówczas wystarcza włączenie antybiotyku.

Jeżeli obecność kaszaka na twarzy, karku, szyi czy owłosionej skórze głowy jest przyczyną dyskomfortu, możliwe jest jego usunięcie (guzy na głowie we włosach mogą być szczególnie uciążliwe podczas wizyty u fryzjera).

Jak pozbyć się kaszaka? Możliwości jest kilka. Sposobem na usunięcie zmiany jest nacięcie i usunięcie zawartości (gdy guzek jest niewielki), krioterepia, czyli wymrażanie zmiany, zabieg laserowy (jeśli kaszak znajduje się w miejscu bardzo wrażliwym) oraz zabieg chirurgiczny w znieczuleniu miejscowym, najczęściej w warunkach ambulatoryjnych.

Polega on na usunięciu zawartości torbieli i jej torebki. Kaszaków nie należy usuwać samodzielnie w domu. Przekłuwanie i wyciskanie zawartości grozi zakażeniem i powstaniem blizn. Ponadto pozostawiona w skórze torebka gwarantuje nawrót zmiany.