Kasztany jadalne wracają jesienią. Czym różnią się od innych orzechów?

Kasztany jadalne to rodzaj orzechów o unikalnym składzie.Kasztany jadalne to rodzaj orzechów o unikalnym składzie.
Źródło zdjęć: © Getty Images

Jesienią pojawiają się na sklepowych półkach i straganach. Po upieczeniu stają się miękkie, aromatyczne i lekko słodkie. Mają niewiele tłuszczu, za to dostarczają sporo węglowodanów, błonnika oraz witaminy C. Jakie właściwości mają kasztany jadalne i czym różnią się od migdałów czy orzechów włoskich?

To orzech, który bardziej przypomina owoc

Kasztany jadalne od tysięcy lat są wykorzystywane jako źródło pożywienia. Można je jeść na surowo, piec, gotować, mielić na mąkę lub wykorzystywać do przygotowywania deserów. Ich wyjątkowość wiąże się ze specyficznym składem. W przeciwieństwie do tradycyjnych orzechów, kasztany zawierają niewiele tłuszczu, a obfitują w skrobię.

Dostarczają również błonnika, witaminy C, witamin z grupy B oraz składników mineralnych, m.in. magnezu, potasu, żelaza, miedzi i manganu. Przeglądy naukowe wskazują, że właśnie ten nietypowy profil żywieniowy odróżnia kasztany od popularnych orzechów.


DLA CIEBIE
Może odebrać sprawność w kilka dni. Prof. Antczak ostrzega: ten wirus bywa groźniejszy niż grypa


Bogactwo witaminy C

Zawartość witaminy C to jeden z elementów, który wyróżnia kasztany na tle innych orzechów. W przypadku surowych kasztanów jej ilość może być znacząca, choć zależy m.in. od odmiany i sposobu przechowywania. Nie bez znaczenia jest także obróbka kulinarna – gotowanie oraz pieczenie prowadzą do częściowej utraty tej witaminy.

W jednym z przeprowadzonych badań straty podczas gotowania wynosiły 25–54 procent, a podczas pieczenia 2–77 procent, w zależności od metody obróbki i gatunku. Mimo tych strat, ugotowane a także pieczone kasztany nadal są wartościowym źródłem witaminy C.

Potencjał antyoksydacyjny i związki fenolowe

Witamina C to jednak nie jedyny powód, dla którego warto zwrócić uwagę na kasztany jadalne. Zawierają one także polifenole, w tym kwas galusowy i elagowy, zaliczane do substancji o właściwościach antyoksydacyjnych.

Co ciekawe, obróbka termiczna nie musi oznaczać całkowitej utraty potencjału antyoksydacyjnego. Badania wykazały, że po ugotowaniu lub upieczeniu aktywność antyoksydacyjna kasztanów nadal pozostaje wysoka, a wzrost zawartości niektórych związków, m.in. kwasu galusowego, może częściowo równoważyć straty witaminy C.

Błonnik wspierający pracę jelit

Kolejnym ważnym składnikiem kasztanów jest błonnik pokarmowy. Wspiera on prawidłową pracę przewodu pokarmowego i pomaga regulować wypróżnienia. To właśnie dzięki obecności błonnika oraz dużej ilości skrobi kasztany są bardziej sycącym dodatkiem do posiłku niż sugerowałby ich słodkawy smak.

Jednocześnie warto pamiętać, że kasztany są przede wszystkim źródłem węglowodanów złożonych, a nie tłuszczu. Pod tym względem zasadniczo różnią się od klasycznych orzechów, takich jak włoskie czy laskowe.

Znikoma zawartość tłuszczu i mniej kalorii

Różnica w zawartości tłuszczu należy do najważniejszych cech odżywczych tego produktu. Kasztany zawierają znacznie mniej tłuszczu niż większość popularnych orzechów, dostarczając jednocześnie mniej kalorii w przeliczeniu na porcję. Nie oznacza to jednak, że są "lepsze" od migdałów czy orzechów włoskich – po prostu mają zupełnie inny profil odżywczy.

Niewielka porcja pieczonych kasztanów (ok. 1/4 szklanki) dostarcza w przybliżeniu 88 kcal, zaledwie 1 g tłuszczu, 19 g węglowodanów oraz 2 g błonnika. To właśnie przewaga węglowodanów nad tłuszczem sprawia, że kasztany pod względem żywieniowym bardziej przypominają warzywa skrobiowe niż typową orzechową przekąskę.

Jak jeść kasztany jadalne?

Kasztany jadalne można przygotować na wiele sposobów, ale jednym z najpopularniejszych jest pieczenie. Przed włożeniem do piekarnika należy naciąć ich łupinę (dzięki temu para będzie mogła uchodzić podczas obróbki). Po upieczeniu kasztany stają się miękkie, aromatyczne i lekko słodkie.

Można je jeść samodzielnie, jako jesienną przekąskę, albo wykorzystać jako dodatek do sałatek, zup oraz dań głównych. Dobrze komponują się również z pieczoną dynią i innymi warzywami korzeniowymi. Mąka kasztanowa jest bezglutenowa, dzięki czemu nadaje się dla osób z celiakią (przy braku zanieczyszczeń w zakładzie).

Postaw na jesienny przysmak o nietypowym składzie

Kasztany jadalne wyróżniają się na tle tradycyjnych orzechów niską zawartością tłuszczu oraz bogactwem skrobi, błonnika, witaminy C i składników mineralnych. Badania naukowe potwierdzają ich unikalne walory odżywcze i potencjał antyoksydacyjny, choć nie należy traktować ich jak remedium na schorzenia.

Gdy jesienią pojawią się na sklepowych półkach, warto potraktować je nie jako zamiennik innych orzechów, ale jako sezonowy produkt o zupełnie wyjątkowym składzie.

Źródła:

  1. PubMed, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35688085/
  2. WebMD, https://www.webmd.com/diet/health-benefits-chestnuts
  3. PubMed, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20564434/

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie