Kontrowersyjny suplement na cenzurowanym. Francja wprowadza zakaz

Zakaz został ogłoszony przez ANSES – francuską agencję odpowiedzialną za ocenę ryzyka związanego z żywnością i środowiskiem – i opiera się na analizie licznych przypadków niepożądanych działań zdrowotnych.

Główna substancja aktywna występująca w Garcinia cambogia, czyli kwas hydroksycytrynowy (HCA), stała się przedmiotem szczegółowej oceny Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). Choć HCA jest reklamowany jako naturalny składnik blokujący apetyt i wspierający metabolizm tłuszczów, coraz więcej danych wskazuje na jego potencjalne skutki uboczne. Według francuskiego systemu nadzoru nad suplementami w latach 2009-2024 odnotowano 38 przypadków ciężkich działań niepożądanych, w tym ostre zapalenia wątroby (także zakończone zgonem), przypadki rabdomiolizy (rozpadu mięśni), zaburzenia rytmu serca oraz objawy psychiatryczne, takie jak lęki i zaburzenia nastroju.

Niepokojące jest to, że ciężkie powikłania wystąpiły zarówno u osób z już istniejącymi problemami zdrowotnymi – m.in. chorobami serca, trzustki czy wątroby – jak i u całkowicie zdrowych użytkowników suplementu. Z tego powodu ANSES zaleciła całkowite unikanie Garcinia cambogia we wszystkich grupach wiekowych i zdrowotnych. Co więcej, Francja już wcześniej ograniczała stosowanie tego składnika – od 2012 roku lekarzom nie wolno było przepisywać preparatów z jego udziałem.

Nowy zakaz został formalnie ustanowiony rozporządzeniem z 15 kwietnia 2025 r. i zgłoszony Komisji Europejskiej na podstawie art. 54 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, który pozwala państwom członkowskim na podjęcie nagłych środków w przypadku zagrożenia zdrowia publicznego. Choć zakaz ma charakter tymczasowy i obowiązuje przez rok, jego wprowadzenie może być początkiem szerszych działań harmonizujących przepisy na poziomie Unii Europejskiej. W Polsce suplementy diety zawierające Garcinia cambogia są legalnie dostępne w sprzedaży. Nie zostały one objęte zakazem ani ograniczeniem przez polskie prawo. Można je znaleźć w aptekach, sklepach internetowych oraz punktach sprzedaży suplementów diety.

Przypadek Garcinia cambogia nie jest odosobniony. W wielu krajach europejskich obowiązują restrykcje dotyczące suplementów diety, które choć naturalne, mogą mieć niepożądane lub niebezpieczne działanie. Przykładem jest yohimbina, alkaloid roślinny stosowany kiedyś jako afrodyzjak i środek wspomagający odchudzanie – obecnie zakazana w większości krajów UE z powodu działania toksycznego na serce i układ nerwowy. Efedryna, wyciąg z rośliny Ephedra, została zakazana ze względu na ryzyko nadciśnienia, udarów i zawałów.

W wielu krajach europejskich zakazane są także suplementy zawierające DMAA (1,3-dimetyloamylaminę), składnik dawniej popularny wśród sportowców, który podnosił ciśnienie krwi i wywoływał zaburzenia rytmu serca. Zakazy dotyczą również substancji takich jak kava-kava, stosowana w łagodzeniu stanów lękowych, ale potencjalnie hepatotoksyczna, oraz synefryna, naturalny związek występujący w gorzkiej pomarańczy, łączony z przypadkami zawałów u osób stosujących ją na odchudzanie.

Unia Europejska, choć nie wprowadza zakazów centralnie, pozwala krajom członkowskim na reagowanie w przypadku zagrożenia zdrowia publicznego. Dlatego lista zakazanych suplementów różni się między krajami – ale coraz częściej podejmowane działania mają charakter skoordynowany. Dla konsumentów oznacza to konieczność czujności, a dla producentów – dostosowania receptur do zmieniających się przepisów prawa.