Cichy złodziej kości
Osteoporoza trzy razy częściej dotyczy kobiet niż mężczyzn i może rozwijać się przez wiele lat bez wyraźnych objawów. W tej chorobie dochodzi do spadku gęstości mineralnej kości oraz pogorszenia ich struktury i jakości. Kości stają się kruche, przez co rośnie ryzyko złamań, nawet po niewielkim urazie, a czasem samoistnie, gdy osłabiona kość jest przeciążona. Ponieważ utrata tkanki kostnej zwykle nie boli, osteoporozę nazywa się "cichym złodziejem kości".
Najczęściej dochodzi do złamań:
bliższego końca kości udowej (okolica biodra),
kręgosłupa,
kości promieniowej,
bliższego końca kości ramiennej.
Największe ryzyko zachorowania występuje u kobiet po menopauzie oraz u osób po 65. roku życia. Zdarza się też, że chorują osoby młodsze – zwłaszcza przy diecie ubogiej w wapń lub problemach hormonalnych.
Na ryzyko zachorowania na osteoporozę wpływają m.in.:
- spadek hormonów płciowych (zwłaszcza estrogenów),
- niedobór witaminy D i wapnia,
- palenie i nadużywanie alkoholu,
- brak ruchu lub długie unieruchomienie,
- nadmierne odchudzanie lub otyłość,
- długotrwałe leczenie dużymi dawkami kortykosteroidów.
Znaki, które mogą świadczyć o osteoporozie
Osteoporoza długo nie daje jednoznacznych objawów, ale należałoby zwrócić uwagę na pewne niepozorne sygnały ostrzegawcze.
Słabszy chwyt i częste "wypuszczanie" rzeczy z rąk
– Jeśli drobne kości w dłoniach i nadgarstkach stają się porowate i słabsze, mięśnie wokół nich nie są w stanie wytworzyć takiej samej siły – podkreśla lekarka Anita Raja, cytowana przez "The Sun". Efekt? Trudniej odkręcić słoik, przekręcić klamkę czy unieść cięższe zakupy.
Utrata wzrostu
Stopniowe "kurczenie się" może wiązać się ze zmianami w kręgosłupie i mikrozłamaniami w obrębie kręgów. – Zwykle mówimy o utracie wzrostu o 1,5 cala lub więcej. U niektórych pacjentów z czasem ubywa nawet do czterech cali – mówi dr Raja.
Garbienie się
Zgarbiona i pochylona sylwetka może być jednym z najbardziej zauważalnych sygnałów rozwijającej się osteoporozy. – Czasem nazywa się to "wdowim garbem". Zgarbiona postawa zwykle wynika z rzeczywistych złamań kompresyjnych kręgów, a nie tylko z osłabienia kości – mówi dr Raja. – Gdy osteoporoza osłabia kręgosłup, kręgi mogą się w praktyce zapadać lub ulegać kompresji, zwykle w przedniej części kości. Powoduje to powstanie kształtu klina, a gdy dotyczy to wielu kręgów, tworzy się charakterystyczne wygięcie do przodu – dodaje ekspertka. Co ważne, do takich złamań może dojść nawet przy codziennych czynnościach, na przykład podczas schylania się czy kaszlu.
Zmiany w jamie ustnej
– Zawsze mówię pacjentom: dentysta może być pierwszą osobą, która wychwyci osteoporozę, bo może zauważyć ubytek kości na zdjęciach RTG, zanim pojawią się jakiekolwiek inne objawy – tłumaczy ekspertka. – Widzimy rozchwiane zęby lub zęby wypadające mimo braku choroby dziąseł; cofanie się dziąseł, ponieważ kość zębodołowa, która utrzymuje zęby, ulega osłabieniu; a nawet protezy, które nagle przestają dobrze pasować – wyjaśnia dr Raja.
W badaniu przedstawionym w "International Dental Journal" wskazano, że kora żuchwy (zewnętrzna warstwa kości dolnej szczęki) może być markerem kondycji kości – w grupie kobiet z bardziej porowatą korą żuchwy osteoporozę stwierdzono u 98 z 108 badanych.
Łamliwe, rozdwajające się paznokcie
Łamliwe paznokcie to nie natychmiastowa diagnoza osteoporozy, ale może być to ważna wskazówka. – Choć paznokcie nie są kością, mają podobne składniki, takie jak kolagen, dlatego zmiany żywieniowe lub metaboliczne mogą wpływać na nie w sposób zbliżony do tego, jak wpływają na kości – mówi w rozmowie z "The Sun" Nick Beresford-Cleary, specjalista chirurgii kręgosłupa.
Kolagen, najpowszechniejsze białko w organizmie, jest ważnym budulcem kości, skóry i mięśni. Z wiekiem jego wytwarzanie stopniowo spada, od około 25. roku życia naturalna produkcja kolagenu zmniejsza się mniej więcej o 1 proc. rocznie.
Równocześnie niedobory w diecie, m.in. zbyt mała ilość białka, wapnia czy witaminy D, mogą osłabiać paznokcie i kości jednocześnie. Dlatego bywa, że zmiany widoczne na paznokciach idą w parze z tym, co dzieje się w szkielecie.
Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródła
- The Sun
- Ministerstwo Zdrowia
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.