Miesięczna kuracja semaglutydem za 11 zł już niedługo? Ekspertka studzi entuzjazm

Chodzi o semaglutyd, substancję czynną stosowaną m.in. w lekach Ozempic i Wegovy, produkowanych przez firmę Novo Nordisk. Preparat pomaga regulować poziom cukru we krwi, a jednocześnie prowadzi do znacznej redukcji masy ciała, dlatego jest szeroko stosowany u osób z cukrzycą i otyłością.

Ochrona patentowa semaglutydu ma wygasnąć jeszcze w tym miesiącu w niektórych państwach, m.in. w Brazylii, Chinach i Indiach. Badacze zwracają uwagę, że istnieje także około 150 krajów, w których lek nigdy nie był objęty patentem. Zespół naukowców z Wielkiej Brytanii, Republiki Południowej Afryki i Nowej Zelandii przeanalizował dane dotyczące kosztów produkcji leków, które w ostatnich latach straciły ochronę patentową. Na tej podstawie oszacowano potencjalną cenę wytwarzania generycznego semaglutydu.

- W marcu 2026 roku wygasa podstawowy patent na semaglutyd - substancję czynną stosowaną w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz otyłości. Teoretycznie oznacza to możliwość pojawienia się tańszych zamienników tych leków. Najwcześniej mogą one trafić na rynek w Kanadzie. W Europie, w tym w Polsce, sytuacja jest jednak bardziej skomplikowana. Producent oryginalnego leku posiada bowiem dodatkowe patenty, m.in. na wstrzykiwacze typu "pen", które mogą obowiązywać nawet do około 2033 roku - studzi jednak entuzjazm farmaceutka Angelika Talar-Śpionek z portalu GdziePoLek w rozmowie z WP abcZdrowie.

Z wyliczeń wynika, że miesięczna kuracja semaglutydem mogłaby kosztować około 3 dolary, jeśli lek byłby produkowany w wersji generycznej. Dla porównania preparaty markowe kosztują obecnie około 200 dolarów miesięcznie w Stanach Zjednoczonych. Autor badania, dr Samuel Cross z Imperial College London, podkreśla, że otyłość i cukrzyca należą do chorób przewlekłych, które znacząco zwiększają ryzyko poważnych powikłań zdrowotnych. - Jeśli produkcja generyczna obniży ceny do poziomu możliwego do utrzymania, miliony ludzi mogłyby uzyskać dostęp do leczenia - wskazał naukowiec.

Cukrzyca typu 2 dotyka obecnie setek milionów ludzi na całym świecie. Nieleczona może prowadzić do bardzo poważnych powikłań, takich jak niewydolność nerek, utrata wzroku czy amputacje kończyn. Równie poważnym problemem jest otyłość. Szacuje się, że otyłość kliniczna przyczynia się globalnie do około 3,7 mln zgonów rocznie.

Naukowcy obliczyli również, że 160 krajów, w których semaglutyd nie będzie objęty patentem, skupia około 69 proc. wszystkich osób z cukrzycą typu 2 na świecie oraz 84 proc. osób z otyłością kliniczną.

Współautor analizy, prof. Francois Venter z Uniwersytetu Witwatersrand w RPA, zwrócił uwagę, że podobna sytuacja miała już miejsce w przypadku leków stosowanych w leczeniu HIV, gruźlicy czy malarii. - Leki stosowane w leczeniu HIV, gruźlicy, malarii i zapalenia wątroby są dziś dostępne w cenach zbliżonych do kosztów produkcji, a jednocześnie pozwalają producentom leków generycznych funkcjonować na rynku - podkreślił.

Zdaniem badaczy podobny scenariusz może powtórzyć się w przypadku semaglutydu. Jeśli produkcja generyczna stanie się powszechna, leczenie otyłości i cukrzycy może stać się znacznie bardziej dostępne dla milionów pacjentów, zwłaszcza w krajach o niższych dochodach. Na taką rewolucję przyjdzie nam jednak jeszcze poczekać. \- Ceny leków na odchudzanie nadal są wysokie i obecnie nie ma co liczyć na szybkie pojawienie się tańszych zamienników w Europie. Nawet po wygaśnięciu głównego patentu na semaglutyd w 2026 roku dodatkowe patenty mogą jeszcze przez kilka lat ograniczać wprowadzenie konkurencyjnych produktów - podsumowuje Angelika Talar-Śpionek.

Źródła: Imperial College London, GdziePoLek