Mogą latami wpływać na organizm. Szczególnie zagrożone są kobiety

Zanieczyszczenie powietrza pozostaje jednym z najpoważniejszych zagrożeń środowiskowych dla zdrowia. Problem dotyczy zarówno dużych miast, gdzie istotnym źródłem zanieczyszczeń są transport i przemysł, jak i mniejszych miejscowości, w których znaczącą rolę odgrywa ogrzewanie domów.

Szczególnie niebezpieczne są pyły zawieszone PM2.5 i PM10. Drobne cząstki mogą przedostawać się głęboko do układu oddechowego, wywoływać stany zapalne i negatywnie wpływać na serce oraz naczynia krwionośne.

Długotrwałe narażenie na smog zwiększa ryzyko chorób układu krążenia, udaru mózgu, raka płuca i przewlekłych chorób oddechowych. Szczególną ostrożność powinny zachować kobiety w ciąży, osoby starsze i przewlekle chore. Dobra kondycja fizyczna nie chroni przed szkodliwym działaniem zanieczyszczonego powietrza.

Kolejnym zagrożeniem są niektóre środki ochrony roślin. Europejska Agencja Środowiska wskazuje, że kontakt z określonymi pestycydami może wiązać się z zaburzeniami neurologicznymi, problemami z rozrodczością i zwiększonym ryzykiem nowotworów.

Najbardziej narażone są osoby zawodowo pracujące z tymi substancjami, w tym kobiety zatrudnione w rolnictwie oraz mieszkające w pobliżu intensywnie opryskiwanych upraw.

Badanie obejmujące ponad 30 tys. kobiet, opublikowane w "Occupational and Environmental Medicine", wykazało zależność między stosowaniem insektycydów fosforoorganicznych a podwyższonym ryzykiem niektórych nowotworów, w tym raka piersi i jajnika.

Wiele kontrowersji budzi również glifosat. Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaklasyfikowała go jako substancję prawdopodobnie rakotwórczą dla ludzi. Europejskie instytucje regulacyjne dostępne dowody oceniły jednak inaczej. Nadal nie ma wystarczających podstaw, by uznać, że typowe narażenie na glifosat powoduje określone choroby ginekologiczne.

Niepokój naukowców budzą także PFAS, nazywane wiecznymi chemikaliami. To grupa niezwykle trwałych związków, wykorzystywanych w powłokach nieprzywierających, opakowaniach żywności i niektórych kosmetykach. Mogą utrzymywać się w środowisku przez bardzo długi czas.

Badania wskazują, że narażenie na określone PFAS może wiązać się z zaburzeniami hormonalnymi, problemami z płodnością, nieprawidłowościami cyklu menstruacyjnego i niekorzystnymi wynikami ciąży.

PFAS wykrywa się w wodzie, glebie i organizmach ludzi. Ze względu na ich powszechne występowanie Unia Europejska stopniowo wprowadza ograniczenia dotyczące stosowania tych substancji.

Badania wskazują, że nawet kilkadziesiąt minut spędzonych w lesie może sprzyjać obniżeniu poziomu kortyzolu, zmniejszeniu ciśnienia tętniczego i poprawie samopoczucia. Kontakt z przyrodą pomaga również ograniczać stres i wspiera koncentrację.

Znaczenie ma jednak dostępność takich miejsc. Wycinka lasów, degradacja środowiska i ograniczanie terenów zielonych sprawiają, że coraz trudniej korzystać z ich dobroczynnego wpływu.

Choć spacer po lesie nie zastąpi leczenia ani nie usunie skutków kontaktu z toksycznymi substancjami, może być ważnym elementem dbania o zdrowie. Ograniczanie zanieczyszczeń i ochrona przyrody mają więc znaczenie nie tylko dla środowiska, ale również dla zdrowia obecnych i przyszłych pokoleń.

Źródło: Interia, EEA, IARC