Pestycydy w winogronach z marketów. W jednej próbce aż 16 substancji

Fundacja do analizy wybrała pięć próbek owoców zakupionych w czterech sieciach handlowych: Aldi, Lidl, Kaufland i Biedronka. Cztery pochodziły z upraw konwencjonalnych, a jedna z ekologicznych. Badania przeprowadził Zakład Badania Bezpieczeństwa Żywności Instytutu Ogrodnictwa – Państwowego Instytutu Badawczego w Skierniewicach.

Laboratorium miało sprawdzić obecność pozostałości 557 pestycydów. Wyniki pokazały, że w czterech z pięciu próbek znajdowały się pozostałości środków ochrony roślin. Ich liczba różniła się jednak w zależności od produktu.

Najwięcej różnych substancji stwierdzono w winogronach pochodzących z Turcji, kupionych w Aldi. Wykryto w nich pozostałości 16 pestycydów. Kolejne miejsca zajęły:

• Lidl – 10 pestycydów,
• Kaufland – 7 pestycydów,
• Biedronka, winogrona La Zagara – 5 pestycydów,
• Biedronka, winogrona ekologiczne Hey Vita BIO – brak wykrytych pozostałości pestycydów.

Co ważne, w żadnej z badanych próbek nie stwierdzono przekroczenia najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów. Fundacja zwraca jednak uwagę, że znaczenie ma nie tylko ich stężenie, ale również rodzaj wykrytych związków.

Szczególną uwagę zwrócono na winogrona z Aldi. Wykryto w nich m.in. flutriafol i spirotetramat, czyli substancje niedopuszczone do stosowania w rolnictwie na terenie Unii Europejskiej. Owoce pochodziły jednak z Turcji, gdzie mogą obowiązywać inne zasady stosowania środków ochrony roślin. W tej samej próbce znaleziono również acetamipryd. W 2024 r. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) wskazywał na możliwość jego niekorzystnego wpływu na rozwój układu nerwowego. Z kolei wykryty tetrakonazol jest podejrzewany o szkodliwe działanie na rozrodczość.

Zastrzeżenia dotyczą także niektórych pestycydów obecnych w winogronach z pozostałych sklepów. W owocach z Lidla wykryto m.in. cyprodynil, prokwinazyd i fludioksonil, czyli substancje budzące obawy dotyczące potencjalnego wpływu na gospodarkę hormonalną.

"Konsument nie spożywa przecież każdej substancji osobno – zjada te winogrona wraz z dziesięcioma różnymi związkami, co do których nie sposób przewidzieć efektów współoddziaływania między sobą i wpływu takiego koktajlu pestycydów na organizm" – wskazuje Fundacja Pro-Test. Autorzy badania podkreślają, że skutki jednoczesnego narażenia na wiele pozostałości pestycydów nie są jeszcze w pełni poznane. Szczególną ostrożność zalecają przy podawaniu ich dzieciom, które ze względu na mniejszą masę ciała mogą być bardziej narażone na działanie niektórych substancji.

Nie oznacza to jednak, że spożycie przebadanych winogron stanowi zagrożenie dla zdrowia. Sama obecność pozostałości pestycydu nie przesądza o jego szkodliwości. Kluczowe znaczenie mają dawka oraz rzeczywisty poziom narażenia.

Spośród pięciu próbek tylko jedna nie zawierała wykrywalnych pozostałości żadnego z badanych pestycydów. Były to ekologiczne winogrona Hey Vita BIO z Biedronki, pochodzące z Portugalii.

"Nasz wynik pokazuje, że można wyprodukować winogrona bez wykrywalnych pozostałości pestycydów. To dobra wiadomość dla konsumentów i ważny argument za tym, by szukać sposobów na ograniczanie stosowania pestycydów w uprawach" – podkreślają autorzy raportu. Jednocześnie zaznaczają, że oznaczenie BIO nie gwarantuje całkowitego braku pozostałości pestycydów w każdym produkcie. Wyniki dotyczą wyłącznie przebadanych próbek, a nie wszystkich winogron sprzedawanych w poszczególnych sieciach.

Pomimo wykrytych pozostałości środków ochrony roślin eksperci nie zalecają rezygnowania z winogron. Owoce te dostarczają wielu cennych składników odżywczych, w tym polifenoli wykazujących właściwości przeciwutleniające.

Aby ograniczyć narażenie na pestycydy, warto przede wszystkim dokładnie myć winogrona pod bieżącą wodą, delikatnie pocierając ich powierzchnię. Najlepiej robić to bezpośrednio przed jedzeniem. Nie należy natomiast stosować mydła ani płynu do naczyń.

Trzeba jednak pamiętać, że mycie może zmniejszyć ilość pozostałości pestycydów, ale nie gwarantuje ich całkowitego usunięcia. Niektóre substancje mogą bowiem przenikać do wnętrza owoców.

Źródło: Fundacja Pro-Test, "Pestycydy w winogronach", 15 października 2026 r.