Zbadali wpływ pestycydów. Ryzyko raka rośnie o 150 proc.

Pestycydy od lat budzą obawy w kontekście wpływu na zdrowie, ale tym razem naukowcy przyjrzeli się temu problemowi na dużą skalę. W badaniu opublikowanym w "Nature Health" sprawdzono, czy miejsca o większym narażeniu na mieszaniny środków ochrony roślin pokrywają się z obszarami, gdzie częściej diagnozuje się nowotwory.

owocePestycydy mogą działać inaczej niż sądzono
Źródło zdjęć: © Getty | Krit Wriden
Angelika Grabowska

Naukowcy odtworzyli rzeczywistą ekspozycję na pestycydy

Nowe badanie opublikowane w "Nature Health" sugeruje, że narażenie na mieszaniny pestycydów w środowisku może mieć związek z wyższą zapadalnością na niektóre nowotwory. Naukowcy przeanalizowali sytuację w Peru, łącząc model rozprzestrzeniania się pestycydów w środowisku z danymi z krajowego rejestru nowotworów. Dzięki temu chcieli odtworzyć nie laboratoryjne, lecz rzeczywiste warunki ekspozycji ludzi żyjących na terenach rolniczych.

Analiza objęła dziesiątki substancji i setki tysięcy przypadków

Zespół objął analizą 31 najczęściej stosowanych w Peru substancji czynnych. Na podstawie danych o glebie, opadach, spływie powierzchniowym i ukształtowaniu terenu badacze stworzyli mapę ryzyka środowiskowego. Model pokazał, że strefy umiarkowanego i wysokiego ryzyka obejmowały ponad jedną trzecią terytorium kraju, a zanieczyszczenia mogły rozprzestrzeniać się nawet 30-50 km poza pola uprawne.

W niektórych regionach ryzyko było wyraźnie wyższe

Kolejnym krokiem było zestawienie tej mapy z danymi o 158 072 pierwotnych przypadkach nowotworów z lat 2007–2020. Badacze sprawdzali, gdzie liczba zachorowań była wyższa, niż można by oczekiwać. W efekcie zidentyfikowali 436 ognisk, w których modelowane ryzyko ekspozycji na pestycydy było przestrzennie powiązane ze zwiększoną częstością nowotworów. W rejonach najbardziej narażonych na kontakt z pestycydami prawdopodobieństwo zachorowania na nowotwór było średnio o 150 proc. większe.

Pestycydy mogą zaburzać pracę komórek

Badacze sugerują, że problem może nie polegać wyłącznie na tym, że pestycydy bezpośrednio uszkadzają DNA. Z ich pracy wynika, że takie substancje mogą też zmieniać sposób działania komórek — zaburzać mechanizmy, które decydują o tym, jak komórka pracuje i jaką pełni funkcję. Innymi słowy, komórka może zacząć działać nieprawidłowo, nawet jeśli nie doszło w niej do klasycznej mutacji.

Wątroba szczególnie wrażliwa

Szczególnie ważna okazała się wątroba, bo to ona pomaga organizmowi przetwarzać i usuwać różne chemikalia. Autorzy badania wskazują, że właśnie tam mogą pojawiać się wczesne oznaki zaburzeń związanych z ekspozycją na pestycydy. Zwracają też uwagę, że różne nowotwory, nawet jeśli rozwijają się w innych narządach, mogą mieć część wspólnych mechanizmów biologicznych.

To nie jest jeszcze dowód, że pestycydy bezpośrednio wywołały każdy z tych nowotworów u konkretnych osób. Badanie pokazuje jednak silny związek przestrzenny i wskazuje, że ocena bezpieczeństwa pestycydów oparta wyłącznie na pojedynczych substancjach może nie oddawać rzeczywistego ryzyka, jakie tworzą ich mieszaniny w środowisku.

Źródło: "Mapping pesticide mixtures to cancer risk at the country scale with spatial exposomics" w: "Nature Health"

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie
Łukasz Litewka nie żyje. "Nie miałeś szansy zawalczyć o siebie"
Łukasz Litewka nie żyje. "Nie miałeś szansy zawalczyć o siebie"
Kod A na zwolnieniu lekarskim. Co oznacza dla pacjenta?
Kod A na zwolnieniu lekarskim. Co oznacza dla pacjenta?
Nowy hit z sieci miał pomagać jelitom. Dietetyk ma zastrzeżenia
Nowy hit z sieci miał pomagać jelitom. Dietetyk ma zastrzeżenia
Szkodzi sercu, źle wpływa na trawienie. Ten ser lepiej ograniczyć
Szkodzi sercu, źle wpływa na trawienie. Ten ser lepiej ograniczyć
Zaczęło się od problemów z pamięcią. Kilkanaście dni później już nie żyła
Zaczęło się od problemów z pamięcią. Kilkanaście dni później już nie żyła
NFZ potrzebuje wsparcia z budżetu. MZ mówi, co z pensjami medyków
NFZ potrzebuje wsparcia z budżetu. MZ mówi, co z pensjami medyków
Badanie krwi na raka wątroby. Wykrywa włóknienie na wczesnym etapie
Badanie krwi na raka wątroby. Wykrywa włóknienie na wczesnym etapie
Wstydliwy problem milionów ludzi. Lekarka  wyjaśnia, co ma znaczenie
Wstydliwy problem milionów ludzi. Lekarka wyjaśnia, co ma znaczenie
Grzybiarze są gotowi. Ale uważaj, za te zbiory nawet 5 tys. zł kary
Grzybiarze są gotowi. Ale uważaj, za te zbiory nawet 5 tys. zł kary
Co dalej z "Domem Chłopaków"? Ministra rodziny zabrała głos
Co dalej z "Domem Chłopaków"? Ministra rodziny zabrała głos
Trump chce przyspieszyć badania nad psychodelikami. W centrum uwagi ibogaina
Trump chce przyspieszyć badania nad psychodelikami. W centrum uwagi ibogaina
Rak prącia dał widoczny objaw. "Zignorowałem to"
Rak prącia dał widoczny objaw. "Zignorowałem to"