Paracenteza (nakłucie błony bębenkowej) - co to jest i na czym polega?

Co to jest paracenteza? Paracenteza (myringotomia) to nakłucie błony bębenkowej w miejscu określanym mianem kwadrantu przednio-dolnego. Jest to zabieg chirurgiczny z zakresu otolaryngologii, który ma na celu pozbycie się wydzieliny z ucha środkowego i pobrania płynu z jamy bębenkowej do dalszych badań.

Paracenteza ucha bywa wykonywana zarówno u dorosłych, jak i dzieci. Jest bezbolesna i stosunkowo bezpieczna, ewentualne powikłania pojawiają się rzadko.

Najczęściej zabieg nacięcia błony bębenkowej przeprowadza się u osób ze zdiagnozowanym ostrym zapaleniem ucha środkowego. Paracenteza jest sposobem na redukcję bólu, zmniejszenie gorączki i przyspieszenie powrotu do zdrowia.

Niekiedy nacinanie błony bębenkowej jest wykonywane również w celu pobrania wydzieliny do badania bakteriologicznego. Pozostałe wskazania do myringotomii to:

• wysiękowe zapalenie uszu z niedosłuchem przewodzeniowym,
• niedrożność trąbek słuchowych
• ostre zapalenie uszu oporne na leczenie,
• powikłane zapalenie uszu (zapalenie błędnika i ucha wewnętrznego, porażenie nerwu twarzowego, ostre zapalenie wyrostka sutkowatego).

Do zabiegu należy wykonać kilka różnych badań, takich jak morfologia krwi, oznaczenie czasu PT i APTT oraz grupy krwi. W przypadku przewlekłych chorób konieczne są konsultacje z właściwymi lekarzami, na przykład z endokrynologiem czy neurologiem.

Konieczne jest również wykonanie badania słuchu oraz konsultacja anestezjologiczna w celu kwalifikacji do znieczulenia ogólnego. W dniu nakłucia błony bębenkowej należy być na czczo i zgłosić się do szpitala z kompletem badań.

Paracenteza to stosunkowo krótki zabieg, trwa zwykle 30-45 minut. Wykonywany jest w znieczuleniu ogólnym, dzięki czemu chory nie pamięta przebiegu zabiegu ani nie odczuwa bólu.

Przebicie błony bębenkowej odbywa się przez przewód słuchowy, lekarz wprowadza ostry nóż i wykonuje nacięcie w przednio-dolnym kwadrancie błony. Następnie usuwa patologiczną wydzielinę z ucha środkowego, wprowadza leki przeciwzapalne do jamy bębenkowej i zakłada opatrunek.

Po zabiegu pacjent musi przez pewien czas zrezygnować z aktywności fizycznej i kąpieli z zanurzaniem głowy, w wannie czy basenie. W przypadku utrzymywania się bólu powinien stosować środki przeciwbólowe.

Konsultacja lekarska jest wskazana w przypadku pojawienia się wydzieliny lub krwawienia z ucha, silnego bólu lub gorączki. Dolegliwości te mogą świadczyć o rozwoju powikłań.

Decyzja o zakwalifikowaniu pacjenta do zabiegu nacięcia błony bębenkowej podejmuje lekarz na podstawie obecnego stanu chorego i wynikach badań. Ewentualne przeciwwskazania mogą wynikać z konieczności zastosowania znieczulenia ogólnego:

• problemy z krzepnięciem krwi,
• branie leków przeciwzakrzepowych,
• uczulenie na środki znieczulenia miejscowego,
• schorzenia układu nerwowo-mięśniowego (czynne lub przebyte),
• zakażenie skóry niedaleko miejsca wkłucia,
• inne zmiany skórne,
• znaczne odwodnienie,
• sepsa.