Nagle musisz zjeść coś słodkiego? Oto, co kryje się za głodem cukrowym

Nagła ochota na coś słodkiego bardzo często wynika z gwałtownego spadku poziomu glukozy we krwi. Organizm odczytuje taki sygnał jak zagrożenie i mobilizuje wszystkie siły, by jak najszybciej przywrócić równowagę. Właśnie wtedy pojawia się silna potrzeba zjedzenia czegoś, co szybko doładuje energią.

Takie sytuacje zdarzają się często w trakcie długiej przerwy między posiłkami albo po daniach ubogich w białko, tłuszcz oraz błonnik. Przy tego typu mało zbilansowanych posiłkach nagły wzrost glukozy powoduje, że trzustka produkuje duże ilości insuliny, które szybko obniżają poziom cukru i prowadzą do kolejnego spadku.

Ten proces łatwo zamienia się w błędne koło, w którym organizm domaga się coraz większych dawek cukru, mimo że prawdziwy głód fizjologiczny wcale nie występuje.

Kiedy sięgasz po coś słodkiego, nie chodzi wyłącznie o zaspokojenie głodu. Cukier aktywuje w mózgu układ nagrody, który odpowiada za uczucie przyjemności i zadowolenia. Dzieje się tak, ponieważ przez smak słodyczy uwalnia się dopamina, czyli neuroprzekaźnik związany z motywacją oraz odczuwaniem satysfakcji.

Ten mechanizm działa podobnie jak w przypadku innych źródeł przyjemności, dlatego jedzenie słodkości szybko zamienia się w przyjemny nawyk. Głód cukrowy pojawia się szczególnie wtedy, gdy organizm próbuje zredukować stres, zmęczenie lub napięcie emocjonalne. Z czasem mózg zaczyna kojarzyć słodycze z poprawą nastroju, więc może to prowadzić do automatycznego sięgania po cukier nawet wtedy, gdy nie odczuwa się głodu.

Zmienność apetytu na słodycze bywa ściśle związana z działaniem hormonów, które wpływają na emocje, poziom energii oraz sposób reagowania na stres. U kobiet silna potrzeba sięgnięcia po coś słodkiego często nasila się w drugiej fazie cyklu, ponieważ spada wtedy poziom serotoniny. W takich momentach organizm szuka szybkiego źródła poprawy nastroju, a cukier wydaje się najprostszym rozwiązaniem.

Również przewlekły stres uruchamia produkcję kortyzolu, czyli hormonu, który zwiększa apetyt na produkty bogate w cukry proste i tłuszcz.

Brak snu, przemęczenie oraz rozregulowany rytm dnia mogą dodatkowo zaburzać gospodarkę hormonalną, przez co zwiększa się skłonność do sięgania po przekąski. W takich sytuacjach ciało domaga się doładowania energią mimo że jej realnie nie potrzebuje.

U wielu osób głód cukrowy nie wynika ani z fizjologii, ani z emocji, lecz z utrwalonego schematu zachowania. Sięganie po coś słodkiego po obiedzie, podczas pracy albo w trakcie oglądania filmu może być efektem wielokrotnie powtarzanej czynności, która z czasem przestaje być świadomą decyzją. Mózg przyzwyczaja się, że w określonych sytuacjach pojawia się słodka nagroda, dlatego domaga się cukru nawet bez prawdziwego głodu.

Sięganie po coś słodkiego po obiedzie, w pracy albo przy oglądaniu filmu często wynika z powtarzanego schematu. Taki schemat z czasem przestaje być świadomą decyzją i staje się automatycznym odruchem. Im częściej jest powtarzany, tym trudniej go przerwać, ponieważ nawyk zapisuje się głęboko w strukturach odpowiedzialnych za pamięć i motywację. Zmiana takiego mechanizmu wymaga czasu, ale możliwa jest dzięki świadomemu planowaniu i wprowadzeniu innych sposobów, które nie opierają się na słodyczach.

Coraz więcej badań pokazuje, że za apetyt na słodycze mogą częściowo odpowiadać mikroorganizmy zasiedlające jelita. Niektóre szczepy bakterii preferują cukier jako źródło energii, dlatego potrafią wysyłać sygnały, które zwiększają ochotę na słodkie produkty. Dlatego po dłuższym czasie jedzenia dużych ilości cukru organizm trudniej przestawia się na zdrowsze nawyki.

Mikrobiota przyzwyczaja się po prostu do konkretnego rodzaju pożywienia. Wpływ flory jelitowej na nastrój i wybory żywieniowe nie jest jeszcze w pełni poznany, ale wiadomo, że jej skład może zmieniać apetyt, poziom glukozy oraz wydzielanie hormonów związanych z sytością. Różnorodna dieta z mniejszą ilością cukrów prostych pomaga utrzymać równowagę w jelitach i ograniczyć napady ochoty na słodkie.

Nagła ochota na coś słodkiego to nie przypadek, lecz złożony sygnał, za którym mogą stać różne procesy zachodzące w organizmie. Przyczyną bywają zarówno reakcje fizjologiczne i hormonalne, jak i emocje, utrwalone schematy działania oraz stan mikrobioty jelitowej. Zamiast ignorować ten impuls lub walczyć z nim na siłę, warto przyjrzeć się jego przyczynom. Taka obserwacja daje szansę lepiej zrozumieć własny organizm i wprowadzać zmiany, które nie opierają się na zakazach, ale na świadomych wyborach.

Źródła

1. NaukaJedzenia.pl