Najważniejszy objaw raka jelita grubego. "Nie należy zakładać, że to hemoroidy"

Rak jelita grubego, podobnie jak wiele innych nowotworów, może być skutecznie leczony we wczesnym stadium. Według Johns Hopkins Medicine pięcioletnie przeżycie w przypadku choroby ograniczonej miejscowo sięga 90 proc.

Wyzwaniem pozostaje jednak dostrzeżenie wczesnych objawów choroby. – Rak jelita grubego może być trudny do zdiagnozowania, ponieważ może rozwijać się bezobjawowo – wyjaśnia dr John Nathanson, gastroenterolog z NewYork-Presbyterian/Columbia University Irving Medical Center na łamach serwisu Prevention. Jak dodaje, nawet jeśli symptomy się pojawiają, pacjenci mogą przypisywać je innym, znacznie częstszym dolegliwościom. – Kiedy rak jelita grubego powoduje objawy, mogą one zostać błędnie przypisane innym problemom, takim jak hemoroidy, infekcja czy zaparcia – zaznacza specjalista.

Zdaniem gastroenterologów jednym z najważniejszych sygnałów alarmowych jest krwawienie z odbytu lub obecność krwi w stolcu. – Nie należy automatycznie zakładać, że to hemoroidy – podkreśla dr Pratima Dibba, gastroenterolożka z Medical Offices of Manhattan. Taki objaw warto skonsultować z lekarzem. Krwawienie może bowiem pochodzić z różnych odcinków przewodu pokarmowego, w tym z jelita grubego.

Specjaliści zwracają uwagę również na kilka innych symptomów, które mogą towarzyszyć chorobie. Należą do nich przede wszystkim niezamierzona utrata masy ciała, silny lub nawracający ból brzucha oraz utrzymujące się zmiany rytmu wypróżnień. Niepokój powinny wzbudzić m.in. długotrwałe zaparcia lub biegunki, wyraźna zmiana częstotliwości wypróżnień czy zmiana wyglądu stolca, zwłaszcza jeśli wcześniej takie dolegliwości nie występowały.

Objawy we wczesnym stadium mogą być jednak łagodne. To sprawia, że część pacjentów zwleka z konsultacją do momentu, gdy dolegliwości stają się bardziej uciążliwe.

Same objawy nie są jedynym sposobem na wykrycie raka jelita grubego. Duże znaczenie mają badania przesiewowe, które pozwalają wychwycić zmiany jeszcze zanim pojawią się poważne dolegliwości. Amerykańskie Centers for Disease Control and Prevention zaleca rozpoczynanie regularnych badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego od 45. roku życia. U osób ze zwiększonym ryzykiem, np. z obciążeniem rodzinnym, diagnostyka może być zalecana wcześniej.

Rak jelita grubego jest również dużym problemem zdrowotnym w Polsce. Z danych przytaczanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia wynika, że co roku rozpoznaje się około 18 tys. przypadków tej choroby. Co ważne, dane serwisu Onkologia.gov.pl pokazują, że liczba zachorowań w ostatnich dekadach wyraźnie wzrosła. Na początku XXI wieku notowano około 11,5 tys. nowych przypadków rocznie, natomiast w 2022 r. było ich już 18,8 tys. Wtedy raka jelita grubego rozpoznano u 10,3 tys. mężczyzn i 8,5 tys. kobiet.

W Polsce działa bezpłatny program badań przesiewowych raka jelita grubego. Mogą z niego skorzystać osoby w wieku 50–65 lat, a także osoby w wieku 40–49 lat, jeśli nowotwór jelita grubego rozpoznano u ich najbliższych krewnych. Warunkiem jest brak kolonoskopii wykonanej w ciągu ostatnich 10 lat.

Do udziału w programie nie jest potrzebne skierowanie. Wystarczy zgłosić się do placówki realizującej program. Badanie obejmuje kolonoskopię, a w razie potrzeby również pobranie wycinków, usunięcie niewielkich polipów i badanie histopatologiczne. Kolonoskopię można przeprowadzić w znieczuleniu.

Źródła:

• Prevention
• NFZ
• Onkologia.gov.pl