Napędza mózg. Naukowcy odkryli kluczowy pierwiastek

Coraz więcej badań sugeruje, że miedź w diecie może odgrywać większą rolę w zdrowiu mózgu, niż wcześniej sądzono. Z najnowszego badania opublikowanego w na łamach "Nature Scientific Reports" wynika, że starsi Amerykanie spożywający więcej produktów bogatych w miedź (optymalna dawka to ok. 1,2–1,6 mg) – takich jak owoce morza, ciemna czekolada czy orzechy – lepiej wypadali w testach pamięci i koncentracji.

Jednak wyniki te są złożone. Osoby, w których diecie było więcej miedzi, to byli częściej biali mężczyźni o wyższych dochodach, z mniejszym ryzykiem chorób takich jak nadciśnienie czy cukrzyca. Ich dieta była także bogatsza w cynk, żelazo i selen – pierwiastki również powiązane z dobrą kondycją mózgu.

Zobacz także: Tak obniżysz tętno. Kardiolog wskazuje 6 kroków

Choć trudno oddzielić wpływ odżywiania od innych czynników, wcześniejsze badania potwierdzają, że niedobór miedzi może przyspieszać spadek funkcji poznawczych. Co ciekawe, pomiary miedzi bezpośrednio w tkance mózgowej pokazały, że jej wyższy poziom wiązał się z mniejszą liczbą toksycznych blaszek amyloidowych, charakterystycznych dla choroby Alzheimera.

Pokarmy bogate w miedź to:

• owoce morza,

• orzechy,

• ziarna słonecznika,

• ziarna dyni,

• ziarna sezamu,

• kakao,

• czekolada,

• siemię lniane,

• grzyby shiitake,

• otręby pszenne,

• suszone śliwki,

• papryka.

Miedź wspomaga pracę mózgu poprzez działanie przeciwutleniające, produkcję neuroprzekaźników oraz wytwarzanie energii. Jej niedobór, choć rzadki, może prowadzić do zmęczenia, anemii, częstszych infekcji i uszkodzeń nerwów.

Niektóre osoby, np. po operacjach bariatrycznych lub z chorobami jelit, mogą mieć trudności z przyswajaniem miedzi, co dodatkowo zwiększa ryzyko demencji.

Zobacz także: To oni mają wyższe ryzyko alzheimera. Zaskakujące wyniki badań

Jednak nadmiar miedzi – podobnie jak innych minerałów – może być szkodliwy. Zaburzenia równowagi między miedzią, żelazem i cynkiem mogą przyspieszać uszkodzenia komórek mózgowych. Co więcej, w zaawansowanej chorobie Alzheimera poziom miedzi we krwi bywa wysoki, ale w kluczowych obszarach mózgu – zbyt niski.

By zapewnić mózgowi optymalną dietę, warto też maksymalnie ograniczyć cukier i śmieciowe jedzenie. – Spożywamy bardzo dużo węglowodanów i cukrów, a to dewastuje mózg. Glukoza może zapewnić krótkotrwałą satysfakcję i energię dla mózgu, ale w dłuższej perspektywie może powodować stan nawet uzależnienia. A pamiętajmy, że mózg lubi stabilność – zaznaczał w rozmowie z WP abcZdrowie neurolog prof. Konrad Rejdak, członek Rady Programowej Europejskiej Akademii Neurologii.

Dodaje, że dieta powinna być urozmaicona i bogata w witaminy pochodzenia naturalnego oraz błonnik. – Warto zadbać o dostarczanie odpowiedniej ilości witamin, a przede wszystkim witaminy B12. Gdy w organizmie występuje jej niedobór, mogą pojawiać się problemy z koncentracją i pamięcią oraz depresja, a nawet ciężkie zespoły uszkodzenia – podkreślił prof. Rejdak.

Przypomniał też o piciu wody – przynajmniej 1,5 litra dziennie. – Woda jak nic innego odżywia nasz mózg – dodał neurolog.

Katarzyna Prus, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: Association between dietary copper intake and cognitive function in American older adults: NHANES 2011–2014, Nature Scientific Reports, 7 lipca 2025.