Nie boli, ale uszkadza narządy. Chorują miliony Polaków

Według szacunków Międzynarodowej Federacji Diabetologicznej w 2024 r. cukrzyca dotyczyła ponad 10 proc. mieszkańców Polski w wieku 20–79 lat. Aż 18,2 proc. przypadków pozostawało nierozpoznanych.

– Wysoki pozostaje także odsetek osób niezdiagnozowanych – stanowią one 18,2 proc. tej populacji. Wskazuje to na istotną skalę problemu zdrowotnego – mówiła Dominika Janiszewska-Kajka, zastępczyni dyrektora Departamentu Lecznictwa Ministerstwa Zdrowia, cytowana przez Rynek Zdrowia.

Zdecydowaną większość zachorowań stanowi cukrzyca typu 2. Jej wykrycie utrudnia fakt, że objawy bywają łagodne i przez lata mogą pozostawać niezauważone. Wzmożone pragnienie, częstsze oddawanie moczu, zmęczenie czy pogorszenie widzenia nie zawsze od razu skłaniają do wykonania badań. Tymczasem brak wyraźnych dolegliwości nie oznacza, że podwyższone stężenie glukozy jest obojętne dla organizmu.

Utrzymująca się hiperglikemia uszkadza naczynia krwionośne i nerwy. Następstwem mogą być choroby sercowo-naczyniowe, pogorszenie widzenia, a nawet jego utrata oraz niewydolność nerek. Zaburzenia czucia i krążenia w kończynach sprzyjają owrzodzeniom stóp, które w najcięższych przypadkach prowadzą do amputacji.

U osób z cukrzycą typu 2 istotnym problemem jest również stłuszczeniowa choroba wątroby związana z zaburzeniami metabolicznymi, określana skrótem MASLD. Pokazuje to, dlaczego opieka nad pacjentem powinna obejmować ocenę stanu całego organizmu.

Wczesne rozpoznanie daje szansę na ograniczenie ryzyka powikłań. Znaczenie mają regularna kontrola glikemii, ciśnienia tętniczego i lipidów, a także badania pozwalające wykryć uszkodzenia oczu, nerek oraz stóp. Nie wystarczy więc skupiać się wyłącznie na bieżącym wyniku pomiaru cukru.

Sposób leczenia zależy m.in. od typu cukrzycy, wieku i współistniejących schorzeń. W typie 1 niezbędna jest insulina. W typie 2 wykorzystuje się zmianę sposobu żywienia, aktywność fizyczną oraz leki doustne lub podawane w zastrzykach, w tym w razie potrzeby insulinę.

Część preparatów stosowanych w cukrzycy typu 2 pomaga także zmniejszać masę ciała lub ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych. Dobór terapii uwzględnia zatem więcej niż samo stężenie glukozy.

Wsparciem są też pompy insulinowe i systemy ciągłego monitorowania glukozy, czyli CGM.

"Systemy ciągłego monitorowania stężenia glukozy (CGMs) stały się w ostatnich latach rekomendowanym standardem samokontroli cukrzycy, również przez zalecenia Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego" – czytamy w raporcie Modern Healthcare Institute.

Technologie te pomagają śledzić zmiany glikemii i dostosowywać leczenie, a także ograniczać epizody niedocukrzenia.

Źródła: Rynek Zdrowia, Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), Międzynarodowa Federacja Diabetologiczna (IDF), Modern Healthcare Institute