Niebezpieczne substancje w syropach na kaszel

Leki na kaszel przeznaczone są dla pacjentów, którzy zmagają się z chrypką, swędzeniem i gęstą wydzieliną w gardle. Mogą je też przyjmować osoby, którym zalega on w układzie oddechowym i potrzebują wsparcia w wywołaniu odruchu kaszlu.

Nierzadko kupujemy je bez konsultacji z lekarzem i pijemy szybko, byle tylko wyzdrowieć. Niestety, nie jest to najlepszy sposób na poprawę kondycji. Leki przeciwkaszlowe, jeśli są przyjmowane w dużych dawkach, mogą działać jak narkotyki. Lekarze mówią wprost: te preparaty zawierają substacje uzależniające. Mowa o bromowodorku dekstrometorfanu, fosforanie kodeiny lub pseudoefedrynie.

Sprawdźmy, jaki wpływ na organizm mają te substancje.

Kodeina (fosforan kodeiny) jest pochodną morfiny, należy do opioidów. W syropach na kaszel suchy znajduje się w bezpiecznych dla zdrowia dawkach. Takie leki łatwo jednak przedawkować. A wtedy kodeina niekorzystnie wpływa na funkcjonowanie układu nerwowego.

Przed skutkami ubocznymi tego składnika przestrzega nawet Europejska Agencja Leków. W przypadku przyjmowania preparatów z kodeiną zaleca ona dużą ostrożność. Dlaczego?

• Zbija cholesterol i trójglicerydy. Pij codziennie na czczo
• Żeby wzmocnić odporność i szybciej wyzdrowieć. Polacy łykają na potęgę

Fosforan kodeiny wpływa na odpowiedzialny za kaszel ośrodek w mózgu. Tam, pod wpływem specjalnego enzymu, składnik przekształca się w morfinę. A stąd już krótka droga do tego, by u chorego wystąpił efekt toksyczny, czyli przedawkowanie.

- Mogą pojawić się objawy podobne do skutków niepożądanych związanych z przedawkowaniem substancji. Najczęściej są to nudności i zawroty głowy – wyjaśnia dr Aneta Górska-Kot, pediatra.

Ale to nie wszystko. W przypadku niewłaściwego przyjmowania preparatów z kodeiną, u chorego można zauważyć euforię, zaburzenia nastroju, senność, zaburzenia oddychania, kołatanie serca, nadmierną potliwość, zwężenie źrenic.

Optymalną dawką terapeutyczną kodeiny dla osób dorosłych jest 45 mg na dobę. Większe ilości mogą wywołać stany lękowe i napady agresji. Spożycie kilkukrotnie większej niż zalecana dawki grozi zaburzeniami pracy mózgu.

Preparatów z kodeiną nie powinny przyjmować osoby chore na astmę – kodeina zmniejsza częstotliwość oddechu. Unikać ich powinni także chorzy na jelita – substancja spowalnia ich pracę.

Obecny jest w syropach i tabletkach, stosowany w przebiegu zapalenia oskrzeli, zapalenia gardła. Ma działanie tłumiące kaszel, wystarczy, że na dobę wypijemy ok. 90 mg tego składnika. Działanie odurzające dekstrometorfanu pojawia się po wypiciu ok. 220 mg na dobę. Jakie są jego objawy?

- To przede wszystkim poczucie euforii i zaburzenia oddechu – podkreśla dr Górska-Kot. Mogą wystąpić także halucyjnacje, zaburzenia odbierania bodźców.

Syropy z dekstrometorfanem należy pić zawsze według zaleceń lekarza.

Kaszel, zapalenie zatok, zakażenie górnych dróg oddechowych – w leczeniu takich schorzeń można wykorzystywać preparaty z psuedoefedryną. Podobnie jak poprzednie substancje wykazuje ona właściwości terapeutyczne, ale po przedawkowaniu może doprowadzić do niebezpiecznych powikłań.

- Objawy przedawkowania pseudoefedryny są zależne od pacjenta. U jednego może wystąpić nadmierna senność, a u innego – zbytnie pobudzenie. Preparaty z tym składnikiem jeszcze kilka lat temu mogły przyjmować roczne dzieci. Na szczęście, zgodnie z zaleceniami Amerykańskiej Akademii Pediatrii, teraz te leki dostępne są dla tych powyżej drugiego roku życia – wyjaśnia dr Górska-Kot.

Jednym z najgroźniejszych działań ubocznych pseudoefedryny są zaburzenia rytmu serca oraz stany lękowe. Substancja może prowadzić do zatrzymania moczu, bólów i zawrotów głowy.

Leków z pseudoefedryną nie powinny przyjmować chorzy na cukrzycę, nadczynność tarczycy oraz pacjenci z chorobami serca.