Nimfa kleszcza – jak wygląda i czy jest groźna?

Nimfa kleszcza to przejściowa forma rozwojowa kleszcza (Ixodida). To rząd pajęczaków z podgromady roztoczy. Tworzy ją około 900 gatunków, które są zgrupowane w 3 rodzinach:

• obrzeżkowatych (kleszcze miękkie),
• kleszczowatyc (kleszcze twarde),
• Nuttalliellidae (kleszcze twarde).

Wszystkie kleszcze, które są czasowymi pasożytami zewnętrznymi kręgowców, przechodzą przez cykl rozwojowy, w którym wyróżnia się kolejno:

• larwę,
• stadium nimfalne,
• postać dojrzałą.

Oznacza, że najpierw jest jajo, następnie larwa kleszcza, później stadia nimfalne, a na końcu dorosły osobnik, który może składać kolejne jaja.

Nimfa kleszcza) jest znacznie mniejsza od dorosłego kleszcza. Osiąga wielkość około półtora milimetra. Jej wielkość może być porównana do ziarnka piasku. Wygląda jak maleńka czarno-brązowa kropka. Przytwierdzona do ciała, po nasyceniu się krwią, powiększa swój rozmiar nawet dwukrotnie.

Zwykle jej ciało jest przezroczyste, przy czym część jej odwłoka ma kolor brązowo-czarny. Ciemna część ciała tworzy pancerz, który pokrywa połowę grzbietu. Ma osiem odnóży.

Nimfa kleszcza, ponieważ przebywa głównie w trawie i na niskich krzakach, może zaatakować podczas spaceru po łące, w lesie czy parku. Żywiciela atakuje w taki sam sposób jak dojrzały osobnik. Dwoma przednimi odnóżami rozcina skórę żywiciela, po czym wbija się w jego skórę. Wysysa krew.

Początkowo w miejscu wbicia się nimfy pojawia się niewielka plamka krwi. Z czasem, gdy ta żeruje, pojawia się zaczerwienienie lub rumień po kleszczu. Po zakończeniu żerowania pajęczak jest gotowy do opuszczenia żywiciela i przeobrażenia się w dojrzałego osobnika.

Nimfa jest równie niebezpieczna jak kleszcz (w przypadku kleszczy zagrożenie stanowią zarówno dojrzałe osobniki, jak i larwy oraz nimfy). Ona również może być nosicielem groźnych chorób. Wówczas zakaża żywiciela.

Zakażony kleszcz, niezależnie w którym stadium rozwoju się znajduje, po ugryzieniu może wywołać u człowieka niebezpieczne choroby, takie jak:

• borelioza,
• kleszczowe zapalenie mózgu (KZM),
• babeszjoza,
• anaplazmoza.

Co istotne, ponieważ nimfy kleszczy są mniejsze niż dojrzałe kleszcze, są mniej widoczne. Trudno je rozpoznać (wbita nimfa kleszcza może przypominać znamię, czyli pieprzyk, co stwarza jeszcze większe niebezpieczeństwo. To, że dłużej pozostają niedostrzeżone, przekłada się na większe ryzyko zakażenia.

Ponadto podczas żerowania pasożyt wytwarza ślinę zawierającą substancje drażniące. Te u żywiciela wywołują różne reakcje skórne. Oznacza to, że oprócz ryzyka przeniesienia groźnych chorób nimfa kleszcza może wywołać zaczerwienienie, rumień, podrażnienie skóry oraz inne reakcje alergiczne, nawet ostre reakcje z zespołem krwotocznym. Nimfy kleszczy najbardziej groźne są wiosną, gdy jest ich zdecydowanie więcej niż kleszczy w postaci dojrzałej.

Nimfa kleszcza, po opiciu się krwią, często od razu opuszcza ciało żywiciela. Jeśli się tak nie stanie, to i ją, podobnie jak dojrzałego osobnika, należy usuwać w całości. Najlepiej wyjąć je ruchem prostym: za pomocą szczypczyków, chwytając go w miejscu za główką, a przed odwłokiem (blisko skóry).

Nie wolno smarować skóry tłustymi substancjami, ponieważ wywołuje to u kleszcza wymioty. To sprawia, że wzrasta ryzyko zakażenia.

Warto pamiętać, by usunąć nimfę kleszcza z ciała jak najszybciej. Im krócej się w nim znajduje, tym mniejsze jest ryzyko zakażenia. Dodatkowo, jeśli po wyjęciu kleszcza, w miejscu wkłucia pojawił się rumień, należy niezwłocznie udać się do lekarza.

Aby uniknąć ugryzienia przez nimfę kleszcza czy dojrzałego kleszcza, należy:

• spacerując po łąkach, w parku czy w lesie, czyli w miejscach, gdzie rosną trawy oraz krzewy, nosić ubrania, które zakrywają całe ciało (nakrycie głowy, spodnie z długimi nogawkami, koszule, pełne buty lub skarpetki za kostkę),
• używać repelentów oraz naturalne odstraszaczy kleszczy,
• po przyjściu do domu sprawdzić, czy nie przebywa na nim nimfa kleszcza czy kleszcz. Warto pamiętać, że pajęczaki najchętniej lokują się w ciepłych i wilgotnych miejscach, czyli na brzuchu, szyi, pod kolanami i pachami, w pachwinach, linii włosów i za uszami.