Nowe prawo ratujące życie. Świadek zdarzenia może podać lek na receptę
Od maja 2025 roku obowiązuje nowa definicja pierwszej pomocy, która znacząco rozszerza kompetencje osób udzielających pomocy przedmedycznej. Na mocy nowelizacji ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym oraz niektórych innych ustaw, każdy świadek zdarzenia może legalnie podać osobie poszkodowanej lek wydawany na receptę – pod warunkiem, że lek ten znajduje się na miejscu i jest przeznaczony dla osoby wymagającej pomocy.
Legalizacja działania w dobrej wierze
Zmiana przepisów to odpowiedź na wieloletnie apele rodziców dzieci zagrożonych wstrząsem anafilaktycznym, napadami padaczki czy ciężką hipoglikemią. Do tej pory w wielu przypadkach, mimo że dziecko miało przy sobie lek ratujący życie, taki jak adrenalina w ampułkostrzykawce (np. Epipen), jego podanie było niemożliwe bez wcześniejszej zgody opiekunów lub obecności wykwalifikowanej osoby.
W praktyce oznaczało to, że nauczyciele, opiekunowie czy przypadkowi świadkowie musieli czekać na przyjazd karetki, nawet jeśli lek znajdował się w plecaku dziecka i mógł zostać natychmiast użyty. W sytuacjach krytycznych, takich jak wstrząs anafilaktyczny, każda minuta opóźnienia zwiększa ryzyko zgonu.
Ministerstwo Zdrowia tłumaczy, że nowelizacja dostosowuje prawo do realiów współczesnych sytuacji zagrożenia życia, w których pierwszej pomocy często nie da się ograniczyć do podstawowych czynności, jak uciskanie klatki piersiowej czy tamowanie krwotoków. Coraz częściej konieczne jest użycie leków dostępnych na miejscu – nie tylko adrenaliny, ale także glukagonu, leków przeciwdrgawkowych czy insulin.
Jak pomóc osobie ze wstrząsem anafilaktycznym?
Po zmianie przepisów osoba udzielająca pierwszej pomocy, która w dobrej wierze poda poszkodowanemu lek przepisany wcześniej przez lekarza, nie złamie prawa, wręcz przeciwnie, będzie działać zgodnie z nowymi regulacjami. To fundamentalna zmiana, która znosi ryzyko prawne, z jakim dotychczas mierzyli się nauczyciele, opiekunowie i świadkowie wypadków.
Odpowiedzialność i bezpieczeństwo
Za nieudzielenie pomocy osobie w stanie bezpośredniego zagrożenia życia grozi w Polsce do trzech lat pozbawienia wolności. W świetle nowych przepisów bierność w sytuacjach, gdy dostępny jest lek i istnieją jasne wskazania do jego podania, może być jeszcze trudniejsza do usprawiedliwienia.
Fundacja Allergia, wspierająca osoby z chorobami alergicznymi i ich bliskich, podkreśla: nawet potencjalny błąd w dawkowaniu leku niesie za sobą mniejsze ryzyko niż całkowita bezczynność. Najgorszym scenariuszem jest przecież utrata życia z powodu obawy przed działaniem.
Zmiana definicji pierwszej pomocy to przełom nie tylko prawny, ale i społeczny. Wymaga szerszej edukacji i zwiększenia świadomości, czym są stany nagłe i jakie leki mogą wtedy ratować życie. To także szansa na stworzenie bardziej przyjaznego i odpowiedzialnego otoczenia – zarówno w szkołach, jak i miejscach publicznych.
Nowelizacja ustawy to nie tylko zmiana w przepisach. To impuls do zmiany postaw – od lęku przed odpowiedzialnością ku odwadze w ratowaniu życia.
Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródła
- PAP
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
