Obiecujące badania. Suplement może zmniejszać ryzyko rozwoju i nawrotu raka

Najnowsze badania opublikowane we wrześniu 2025 w "JAMA Dermatology" wskazują, że powszechnie dostępny i niedrogi suplement - nikotynamid, czyli jedna z form witaminy B3 - może istotnie zmniejszać ryzyko rozwoju i nawrotu raka skóry. Co więcej, badacze podkreślają, że korzyści zdrowotne mogą pojawić się już po miesiącu regularnego stosowania.

Badacze porównali dane ponad 12 tys. pacjentów przyjmujących 500 mg nikotynamidu dwa razy dziennie z grupą ponad 21 tys. osób, które nie sięgały po suplement. Analizie poddano głównie dwa najczęściej diagnozowane nowotwory skóry: raka podstawnokomórkowego (BCC) i raka kolczystokomórkowego (SCC).

Średnio osoby przyjmujące nikotynamid miały o 14 proc. mniejsze ryzyko zachorowania. Największy efekt zaobserwowano w przypadku raka kolczystokomórkowego - spadek ryzyka przekroczył 20 proc. Jeszcze bardziej obiecujące okazały się dane dotyczące pacjentów, którzy wcześniej mieli już rozpoznany nowotwór skóry. W tej grupie suplementacja zmniejszała ryzyko nawrotu aż o 54 proc. Skuteczność kuracji była jednak wyraźnie mniejsza u osób, które rozpoczęły suplementację dopiero po wielokrotnych nawrotach choroby.

Zobacz też: Rak skóry to nie zawsze czerniak. Onkolog: jeden "banalny", drugi "agresywny"

Naukowcy nadal badają dokładne mechanizmy działania, ale wcześniejsze eksperymenty sugerują, że witamina wspiera naprawę uszkodzeń DNA powstałych pod wpływem promieniowania UV. Ponadto zmniejsza działanie immunosupresyjne promieni słonecznych, dzięki czemu organizm lepiej radzi sobie z eliminacją komórek nowotworowych.

Dermatolodzy rekomendują wybór właśnie nikotynamidu, a nie innej formy witaminy B3 - niacyny (kwasu nikotynowego), która nie daje podobnych efektów w profilaktyce raka skóry.

Nikotynamid można kupić bez recepty, a przy standardowych dawkach jest dobrze tolerowany. Ewentualne skutki uboczne, takie jak bóle głowy, nudności czy zmęczenie, mają zwykle łagodny charakter. Dla lekarzy atutem jest nie tylko cena i dostępność, lecz także bezpieczeństwo stosowania suplementu.

Autorzy badań zaznaczają jednak, że wyniki oparto głównie na analizie danych weteranów wojskowych w USA. Oznacza to, że skuteczność u kobiet czy młodszych pacjentów wymaga dalszych badań klinicznych.

Każego roku w Polsce diagnozuje się kilkadziesiąt tysięcy przypadków raka skóry. Według danych MZ w 2022 roku odnotowano 15 716 nowych przypadków niebarwnikowych raków skóry. W tym samym roku zachorowało na czerniaka około 3300 osób.

- Z pewną dozą dystansu, ale często, powtarzam, że jeśli już mieć raka, to raka skóry. Podstawnokomórkowy i płaskonabłonkowy należą do raków zwykle o bardzo łagodnym przebiegu choroby, wręcz można powiedzieć – banalnych. Zwłaszcza jeżeli chodzi o raka podstawnokomórkowego, który nigdy nie daje przerzutów. Jest on na tyle niegroźną chorobą, że Amerykanie wyrzucili raka skóry z klasyfikacji nowotworów złośliwych i twierdzą, że po 65. roku życia zachoruje połowa populacji – mówił w rozmowie z WP abcZdrowie onkolog dr n. med. Hubert Urbańczyk.

Znacznie trudniejszy w leczeniu i o gorszych rokowaniach jest czerniak.

Choć nikotynamid może stać się ważnym wsparciem w prewencji, eksperci przypominają, że nie zastąpi on filtrów przeciwsłonecznych ani unikania nadmiernej ekspozycji na słońce.

Nowe odkrycia dają nadzieję, że prosta i tania suplementacja pomoże wielu osobom zmniejszyć ryzyko nawrotu choroby, ale podstawą profilaktyki nadal pozostaje ochrona przed promieniowaniem UV.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła:

• Breglio Kimberly F. et al., "Nicotinamide for Skin Cancer Chemoprevention", 2025, JAMA Dermatology.

Źródła

1. New York Post