Mniej białka, dłuższe życie
Zespół kierowany przez Dudleya Lamminga z University of Wisconsin-Madison przeanalizował około 350 badań poświęconych zależności między ilością białka w diecie, metabolizmem oraz procesami starzenia. Zdecydowana większość doświadczeń została przeprowadzona na zwierzętach, przede wszystkim gryzoniach prowadzących mało aktywny tryb życia.
WIDEOCzy warto skusić się na przekąski high protein? Sprawdzamy składy z dietetyk kliniczną
Rezultaty części eksperymentów są interesujące. Myszy, szczury, a także muchy i drożdże poddawane ograniczeniom białkowym często żyły dłużej i wykazywały oznaki wolniejszego starzenia. W jednym z doświadczeń szczury otrzymujące ilość białka zbliżoną do minimalnego zapotrzebowania żyły niemal 120 dni dłużej od zwierząt spożywających około dwukrotnie większą dawkę. Oznaczało to wydłużenie życia o ponad 50 proc.
Badacze przypuszczają, że mniejsza podaż białka może uruchamiać mechanizmy sprzyjające regeneracji organizmu. Obserwowano zmiany w gospodarowaniu energią, sprawniejsze usuwanie uszkodzonych elementów komórek oraz mniejsze nagromadzenie komórek starzejących się, które mogą sprzyjać przewlekłemu stanowi zapalnemu.
Znaczenie mogą mieć konkretne aminokwasy
Naukowcy nie wiedzą jeszcze, czy obserwowane efekty wynikają bezpośrednio ze zmniejszenia całkowitej ilości białka. Możliwe, że istotniejsze jest jego pochodzenie albo ograniczenie konkretnych aminokwasów. W doświadczeniach na zwierzętach zmniejszenie podaży metioniny, izoleucyny i waliny dawało część efektów podobnych do tych obserwowanych przy ograniczeniu całkowitej ilości białka.
Jednym z możliwych wyjaśnień jest również wpływ takiej diety na hormon FGF21. U gryzoni jego podwyższony poziom wiązał się z korzystniejszą kontrolą stężenia glukozy oraz mniejszą liczbą starzejących się komórek.
Drugim potencjalnym mechanizmem jest osłabienie aktywności mTORC1 - białka uczestniczącego w regulowaniu wzrostu komórek. Gdy jego aktywność spada, komórki mogą w większym stopniu przeznaczać swoje zasoby na procesy naprawcze zamiast na intensywny wzrost.
Z ograniczeniem białka lepiej się wstrzymać
Najważniejsze zastrzeżenie dotyczy tego, że zdecydowana większość przekonujących dowodów pochodzi z badań na zwierzętach. Gryzonie można przez całe życie utrzymywać w kontrolowanych warunkach i precyzyjnie regulować skład ich pożywienia. W przypadku człowieka przeprowadzenie podobnego eksperymentu jest niezwykle trudne.
Dotychczasowe badania prowadzone z udziałem ludzi trwały zazwyczaj zaledwie kilka tygodni. To zdecydowanie za krótko, aby odpowiedzieć na pytanie, czy ograniczenie białka rzeczywiście może wydłużać życie lub wpływać na tempo starzenia. Białko pozostaje przy tym jednym z podstawowych składników diety. Dostarcza aminokwasów potrzebnych do utrzymania mięśni i regeneracji tkanek. Jego odpowiednia ilość ma szczególne znaczenie u osób aktywnych oraz starszych.
Autorzy analizy zwracają uwagę na jeszcze jeden problem: mówiąc o białku, łatwo traktować wszystkie jego źródła jednakowo. Tymczasem posiłek zawierający rośliny strączkowe i orzechy ma zupełnie inny skład niż duża ilość czerwonego czy przetworzonego mięsa. Dlatego naukowcy przestrzegają przed sprowadzaniem recepty na długowieczność do jednego składnika odżywczego.
Źródło: PAP
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
Dziennikarka i redaktorka specjalizująca się w tematyce zdrowotnej, naukowej i społecznej. Od lat związana z mediami internetowymi, gdzie tworzy treści dotyczące ochrony zdrowia, medycyny, profilaktyki oraz problemów społecznych.
