Opryszczkę można i trzeba leczyć. Przy niskiej odporności może być bardzo groźna

Opryszczka zwykła (Herpes simplex) to wirusowa choroba skóry i błon śluzowych, o której potocznie mówi się czasem “zimno”.

Najczęściej wywołuje bolesne pęcherzyki na ustach, które poprzedza świąd, mrowienie i uczucie napięcia skóry. Pęcherzyki początkowo wypełnione są surowiczą treścią, która następnie mętnieje, a zmiany pokrywają się strupkami, odpadającymi po kilku dniach. Choć objawy ustępują po około 10 dniach, wirus pozostaje w organizmie na zawsze.

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) nosicielami HSV-1 jest około 3,7 miliarda osób na świecie. W Polsce aż 90 proc. populacji posiada przeciwciała przeciwko temu wirusowi, co oznacza, że większość z nas miała z nim kontakt.

Do zakażenia wirusem HSV-1 dochodzi najczęściej w dzieciństwie przez bezpośredni kontakt z osobą chorą. Po wniknięciu do organizmu wirus pozostaje w uśpieniu, ale może się uaktywnić pod wpływem różnych czynników, takich jak:

• stres,

• przemęczenie,

• gorączka,

• menstruacja,

• nadmierna ekspozycja na słońce,

• niedawno przebyta inna infekcja.

Raz zainfekowany organizm nie jest w stanie całkowicie pozbyć się wirusa – może on nawracać wielokrotnie w ciągu życia. Z tego powodu tak ważne jest dbanie o wysoką odporność, która chroni przed "odradzaniem się" wirusa HSV-1.

Choć u osób z prawidłową odpornością opryszczka ogranicza się do miejscowych zmian skórnych, u niektórych pacjentów może prowadzić do groźnych powikłań. W przypadku osłabionego układu immunologicznego wirus może zaatakować narządy wewnętrzne, a nawet mózg.

Opryszczkowe zapalenie mózgu to jedna z najpoważniejszych konsekwencji infekcji – może prowadzić do trwałych uszkodzeń neuronów i upośledzenia funkcji mózgu. Wirus opryszczki jest jedną z najczęstszych przyczyn wirusowego zapalenia mózgu, powodując nieodwracalne uszkodzenia.

Ponieważ wirus opryszczki pozostaje w organizmie na całe życie i może doprowadzić do poważnych powikłań, kluczowe jest unikanie czynników sprzyjających jego aktywacji. Choć opryszczkę można skutecznie leczyć, w pierwszej kolejności warto jej zapobiegać, aby maksymalnie zniwelować ryzyko komplikacji zdrowotnych.

Warto więc:

• dbać o odporność,

• unikać stresu,

• stosować zdrową dietę,

• chronić skórę przed nadmiernym nasłonecznieniem.

Przy częstych nawrotach warto skonsultować się z lekarzem, który może zalecić leczenie przeciwwirusowe.

Choć opryszczka wydaje się niegroźną dolegliwością, w niektórych przypadkach może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Dlatego warto traktować ją poważnie i odpowiednio dbać o profilaktykę.

W przypadku łagodnych zmian skórnych wywołanych wirusem opryszczki skuteczne może być leczenie miejscowe. Stosuje się przede wszystkim leki przeciwwirusowe, takie jak acyklowir, denotywir, dokozanol czy tromantadyna, które hamują rozwój wirusa i przyspieszają gojenie. Warto podkreślić, że w przypadku kobiet w ciąży jest to prawie zawsze acyklowir, zaklasyfikowany jako bezpieczny dla płodu.

W razie bólu lub gorączki można sięgnąć po środki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, choć, jeśli pojawiają się one w wyniku opryszczki, należy skonsultować się z lekarzem - może być niezbędne zastosowanie leczenia ogólnoustrojowego. Cięższy przebieg opryszczki, któremu towarzyszą objawy wykraczające poza zmiany skórne, leczy się środkami przeciwwirusowymi takimi jak acyklowir czy walacyklowir, ale podawanymi doustnie lub dożylnie.

Warto jednak pamiętać, że leczenie miejscowe jest skuteczne głównie w przypadku opryszczki wargowej – w przypadku infekcji np. narządów płciowych konieczna jest terapia ogólnoustrojowa. Nie należy także samodzielnie leczyć opryszczki ocznej, którą zawsze należy konsultować z okulistą.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski