Orlistat – wskazania, przeciwwskazania, dawkowanie, możliwe skutki uboczne

Orlistat to organiczny związek chemiczny stosowany w leczeniu otyłości u osób dorosłych. Mechanizm działania substancji sprowadza się do hamowania działania lipaz żołądkowo-jelitowych. Co zmniejsza wchłanianie tłuszczów i ilość dostarczanych do organizmu kalorii.

Leki zawierające orlistat wspomagają redukcję masy ciała. Żeby jednak kuracja przyniosła pożądane efekty, orlistat powinien być połączony z umiarkowanie niskokaloryczną dietą. Podczas przyjmowania leku wskazane jest także utrzymywanie aktywności fizycznej, dobranej indywidualnie do danego pacjenta.

Czy można kupić orlistat bez recepty? Leki zawierające tę substancję czynną, które były dostępne na polskim rynku to m.in. Xenical, Alli, Orlistat. Niektóre z nich zostały wycofane. Orlistat obecnie dostępny jest w sprzedaży pod nazwą Xenical i wydawany jest tylko na receptę.

Kiedy stosować orlistat? Tabletki z tą substancją czynną przyjmuje się w leczeniu otyłości u pacjentów, u których wskaźnik masy ciała BMI >=30 kg/m2. Lek w określonych przypadkach może być stosowany także u osób z nadwagą z BMI >=28 kg/m2. Preparaty nie powinny być jednak przyjmowane przez osoby, u których wskaźnik masy ciała BMI jest niższy niż 28 kg/m2.

Orlistat może być stosowany także do utrzymania utraconej masy ciała u osób z otyłością i w celu zapobiegania jej nawrotom.

Przeciwwskazaniem do stosowania leku jest:

• nadwrażliwość na orlistat,
• nadwrażliwość na którąkolwiek z substancji leku,
• przewlekły zespół złego wchłaniania,
• zastój żółci (cholestaza), zaburzenia wątroby,
• karmienie piersią.

Orlistat nie powinien być stosowany u dzieci, młodzieży poniżej 18 lat i kobiet w ciąży.

Należy także poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, gdyż orlistat może zmieniać działanie:

• leków przeciwzakrzepowych,
• akarbozy,
• cyklosporyny,
• soli jodu i lewotyroksyny,
• amiodaronu,
• leków stosowanych w leczeniu HIV,
• leków przeciwpadaczkowych,
• leków stosowanych w leczeniu depresji, zaburzeń psychicznych lub lękowych.

Leczenie orlistatem może także wpływać na wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E i K). Dlatego też w niektórych przypadkach lekarz może zalecić także przyjmowanie preparatów wielowitaminowych.

Ponadto u pacjentek, u których w trakcie terapii występują ciężkie biegunki, a które stosują doustne środki antykoncepcyjne, zaleca się także dodatkowe metody antykoncepcji.

Orlistat stosuje się w ciągu godziny od spożycia każdego głównego posiłku, zawierającego tłuszcz. Jeśli posiłek nie zawiera tłuszczu, dawkę należy pominąć. Lek stosuje się doustnie – kapsułkę należy połykać, popijając wodą.

Lek zawsze stosuje się zgodnie z zaleceniami lekarza. Orlistat w opinii większości lekarzy najczęściej stosuje się w następujących dawkach:

• u pacjentów otyłych: 120 mg trzy razy na dobę,
• u pacjentów z nadwagą: 60 mg trzy razy na dobę.

W trakcie terapii ważne jest również stosowanie odpowiedniej diety o kontrolowanej zawartości kalorii, które w ok. 30 proc. powinny pochodzić z tłuszczów. Jadłospis pacjenta powinien być także bogaty w owoce i warzywa.

Działania niepożądane orlistatu dotyczą głównie przewodu pokarmowego. Wśród najczęstszych skutków ubocznych wymienia się przede wszystkim:

• bóle brzucha,
• parcie na stolec,
• częste wypróżnianie,
• wzdęcia i gazy,
• plamienia tłuszczowe,
• zmiana konsystencji stolca (stolce płynne),
• stolce tłuszczowe, oleiste, wywołane wydalaniem z kałem niestrawionego tłuszczu,
• bóle głowy,
• niskie stężenie cukru we krwi (u niektórych pacjentów z cukrzycą typu 2).

Nieco rzadziej u pacjentów przyjmujących orlistat pojawiają się także reakcje alergiczne, bóle odbytu, problemy z utrzymaniem stolca, nieregularne miesiączki, zmęczenie, czy choroby zębów i dziąseł.