Osierdzie – budowa, zapalenie osierdzia

Osierdzie składa się z dwóch części: osierdzia surowiczego i osierdzia włóknistego. Pomiędzy blaszką trzewną i ścienną osierdzia surowiczego znajduję się również jama osierdzia, w której mieści się niewielka ilość płynu surowiczego. Osierdzie surowicze utworzone jest z cienkiej błony. Złożona ona jest z dwóch blaszek, które przechodzą jedna w drugą, osierdzia trzewnego i osierdzia ściennego. Osierdzie ścienne, zwane inaczej blaszką ścienną, wyściela wewnętrzną część osierdzia włóknistego. Niedaleko dużych naczyń krwionośnych wchodzi na powierzchnię serca i tworzy osierdzie trzewne, które inaczej nazywa się blaszką trzewną. Pomiędzy tymi dwiema blaszkami znajduję się jama osierdzia, która wypełniona jest płynem umożliwiającym wraz ze śliskością obu warstw swobodne przesuwanie się komór serca w osierdziu podczas ich skurczów. Osierdzie włókniste natomiast składa się z tkanki łącznej włóknistej zbitej. Osierdzie włókniste zapewnie sercu ochronę w razie urazu, łączy także mostek i przeponę za pomocą włókien. Osierdzie włókniste nie dopuszcza do rozszerzenia serca ponad bezpieczne dla niego granice pod wpływem napływającej krwi.

W zapaleniu osierdzia jama może wypełniać się dużymi ilościami płynu i wywoływać ucisk na mięsień sercowy, co będzie utrudniało jego pracę. Kiedy jama wypełni się płynem zapalnym lub krwią i zaciśnięte zostaną żyły doprowadzające krew do serca, może dojść do tamponady. Jej konsekwencją może być nagłe zatrzymanie krążenia, co doprowadzi do zgonu chorego. Najczęstszą przyczyną powstania zapalenia osierdzia są infekcje wirusowe, choroby nowotworowe, zawały serca, przewlekła niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy.

• Zapalenie osierdzia jako powikłanie grypy
• Zapalenie osierdzia - przyczyny, objawy, leczenie
• Budowa serca
• Układ krążenia

Dominującym objawem zapalenia osierdzia jest ból w klatce piersiowej, który może mieć formę ostrego bólu lub ucisku i promieniuje do brzucha lub szyi. Pacjentowi przy zapaleniu osierdzia podaje się leki przeciwzapalne, a w ciężkich przypadkach niezbędne są leki sterydowe. Jeśli w worku osierdziowym nagromadziło się dużo płynu, konieczne będzie wykonanie perikardiocentezy. Jest to zabieg, który polega na nakłuciu worka osierdziowego i uwolnieniu nagromadzonego płynu.