Pijesz dwie kawy dziennie? Przy tym ciśnieniu lepiej uważać

Kofeina to substancja pobudzająca, stąd po wypiciu np. kawy może dojść do przejściowego wzrostu ciśnienia tętniczego. Efekt ten zazwyczaj jest niewielki i może utrzymywać się od 1,5 do nawet ponad 9 godzin. Jeśli więc chcielibyśmy obniżyć ciśnienie, czy wystarczy rezygnacja z porannej małej czarnej?

Jak wskazuje Verywell Health, odpowiedź nie jest jednoznaczna. Reakcja organizmu na kofeinę zależy m.in. od częstotliwości jej spożywania, masy ciała i wyjściowego ciśnienia tętniczego. Znaczenie mogą mieć również palenie papierosów, ciąża czy stosowanie doustnej antykoncepcji.

U osób, które sięgają po kawę sporadycznie, wzrost ciśnienia może być bardziej zauważalny. Z kolei regularne picie napojów zawierających kofeinę sprzyja rozwojowi tolerancji na jej działanie. Potwierdziło to badanie przeprowadzone przez naukowców z niemieckiego uniwersytetu medycznego Charité w Berlinie oraz amerykańskiego Ohio State University z udziałem 77 zdrowych dorosłych. Po wypiciu espresso u osób, które na co dzień nie piły kawy, zaobserwowano wzrost ciśnienia skurczowego. Natomiast u uczestników regularnie spożywających kawę nie stwierdzono podobnej reakcji.

Naukowcy nie są jednak pewni, czy wynika to wyłącznie z przyzwyczajenia organizmu do kofeiny. Nadal nie wiadomo również, czy jej regularne spożywanie może trwale podnosić ciśnienie tętnicze.

Szczególną ostrożność powinny zachować osoby z bardzo wysokim ciśnieniem tętniczym. Weźmy na przykład badanie, opublikowane w 2022 r. w czasopiśmie "Journal of the American Heart Association", w którym przez niemal 19 lat obserwowano 18 609 osób. Wyniki wykazały, że uczestnicy z nadciśnieniem tętniczym 2. lub 3. stopnia, którzy wypijali co najmniej dwie filiżanki kawy dziennie, mieli ponad dwukrotnie wyższe ryzyko zgonu z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego niż osoby pijące maksymalnie jedną filiżankę. Dotyczyło to m.in. zgonów związanych z udarem mózgu i zawałem serca. W badaniu za nadciśnienie 2. stopnia uznawano wartości 160–179 mmHg ciśnienia skurczowego lub 100–109 mmHg rozkurczowego, a za nadciśnienie 3. stopnia wartości wynoszące odpowiednio co najmniej 180 lub 110 mmHg.

Co ciekawe, podobnej zależności nie zaobserwowano w przypadku zielonej herbaty, która również zawiera kofeinę, ale zwykle w mniejszej ilości niż kawa. Sugeruje to, że znaczenie może mieć nie tylko dawka kofeiny, ale również rodzaj spożywanego napoju. Autorzy podkreślają jednak, że wyniki badania obserwacyjnego nie dowodzą, iż to sama kawa była przyczyną zwiększonego ryzyka zgonu.

Warto mieć też świadomość, że nagłe odstawienie kofeiny może powodować nieprzyjemne dolegliwości. Pierwsze objawy pojawiają się zwykle już po 12–24 godzinach od przyjęcia ostatniej dawki. Najczęściej występują wtedy bóle głowy, zmęczenie, rozdrażnienie i trudności z koncentracją. Niektóre osoby skarżą się również na nudności, bóle mięśni, obniżony nastrój czy objawy przypominające grypę.

Nie ma natomiast jednoznacznych dowodów wskazujących, że odstawienie kofeiny zawsze prowadzi do wzrostu lub spadku ciśnienia tętniczego. Dlatego osoby z rozpoznanym nadciśnieniem powinny omówić planowane zmiany z lekarzem. Eksperci zalecają stopniowe ograniczanie ilości kofeiny zamiast gwałtownej rezygnacji. Takie postępowanie może zmniejszyć nasilenie objawów odstawiennych.

Warto również pamiętać, że rezygnacja z kawy nie zastępuje leczenia nadciśnienia tętniczego. Dla utrzymania prawidłowych wartości ciśnienia istotne są także odpowiednia dieta, regularna aktywność fizyczna, ograniczenie soli oraz stosowanie zaleconych leków.

Źródło: Verywell Health