Pomogą wykryć choroby serca, gruźlicę i raka. Te badania wykonasz za darmo

Jednym z programów oferowanych przez NFZ jest "Moje Zdrowie", czyli bilans zdrowia osoby dorosłej. Mogą z niego skorzystać osoby ubezpieczone w NFZ po ukończeniu 20. roku życia. Program obejmuje m.in. morfologię, poziom glukozy, kreatyninę, lipidogram, TSH i lipoproteinę(a). W zależności od wieku oraz wyników ankiety mogą zostać zlecone także dodatkowe badania, takie jak próby wątrobowe, PSA u mężczyzn, test w kierunku HCV czy badanie kału na krew utajoną.

Bilans daje możliwość wcześniejszego wykrycia m.in. cukrzycy, chorób nerek, zaburzeń tarczycy, chorób układu krążenia, wybranych nowotworów czy zakażenia wirusem HCV.

Osobne miejsce w profilaktyce zajmuje program CHUK, czyli Profilaktyka Chorób Układu Krążenia. Jest skierowany do osób w wieku 35–65 lat, u których można ocenić ryzyko rozwoju poważnych schorzeń serca i naczyń krwionośnych. W ramach programu wykonywany jest wywiad, pomiar ciśnienia oraz badania biochemiczne.

To właśnie dzięki takim badaniom można wcześniej wykryć nadciśnienie, zaburzenia lipidowe, otyłość, stan przedcukrzycowy czy inne czynniki zwiększające ryzyko zawału i udaru. "Choroby układu krążenia to główna przyczyna zgonów w Polsce i na świecie" - czytamy w poradniku na stronie Pacjent.gov, co pokazuje ogromne znaczenie takich badań.

Zobacz także: Ponad 134 tys. zwrotów skierowań do sanatoriów. NFZ apeluje do pacjentów

Bardzo ważnym elementem profilaktyki jest program badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego. Kolonoskopia umożliwia dokładne obejrzenie jelita od środka, wykrycie niepokojących zmian, a nawet usunięcie polipów, które mogłyby w przyszłości przekształcić się w nowotwór.

To badanie jest szczególnie ważne, ponieważ rak jelita grubego przez długi czas może nie dawać żadnych objawów. Wczesne wykrycie zmian daje szansę na szybsze leczenie i lepsze rokowania.

NFZ prowadzi także program profilaktyki gruźlicy, skierowany do osób dorosłych z grup podwyższonego ryzyka. Chodzi m.in. o osoby, które miały kontakt z chorym lub znajdują się w trudniejszej sytuacji zdrowotnej i społecznej. W tym przypadku kluczową rolę odgrywa wywiad i ankieta przeprowadzana przez pielęgniarkę POZ, które pomagają wytypować osoby wymagające dalszej diagnostyki.

Program ma znaczenie nie tylko zdrowotne, ale również społeczne — pozwala szybciej wychwycić przypadki choroby zakaźnej i ograniczyć ryzyko jej dalszego szerzenia.

Zobacz także: Test zamiast chemioterapii. "Jedna trzecia pacjentek w ogóle jej nie potrzebowała"

Jednym z najważniejszych programów przesiewowych dla kobiet jest profilaktyka raka szyjki macicy, skierowana do kobiet w wieku od 25 do 64 lat. Badania mają wykrywać zmiany przedrakowe i wczesne stadia choroby, gdy leczenie daje najlepsze efekty. MZ podkreśla, że rak szyjki macicy rozwija się po cichu, bez objawów i często wykrywany jest zbyt późno.

Obecnie w programie stosowany jest nowy schemat oparty na teście HPV HR z genotypowaniem, który pozwala wykryć wirusa brodawczaka ludzkiego wysokiego ryzyka. Gdy wynik okazuje się dodatni, z tego samego materiału wykonuje się dodatkowo cytologię płynną. Takie rozwiązanie zwiększa szansę na szybkie wychwycenie niepokojących zmian i wdrożenie dalszej diagnostyki.

Drugim ważnym programem dla kobiet jest profilaktyka raka piersi. Z bezpłatnej mammografii mogą korzystać kobiety w wieku 45–74 lat. Badanie pozwala wykryć nawet bardzo małe zmiany, które nie dają jeszcze objawów i nie są wyczuwalne podczas samobadania.

Regularna mammografia ma ogromne znaczenie, ponieważ rak piersi należy do najczęściej występujących nowotworów u kobiet. Im wcześniej zostanie wykryty, tym większa szansa na skuteczne leczenie i uniknięcie zaawansowanej choroby.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: Pacjent.gov