Poprawia wygląd, wzbudza kontrowersje. Barwnik potencjalnie rakotwórczy
E127, czyli erytrozyna, to syntetyczny barwnik spożywczy nadający produktom intensywną, wiśniowo-czerwoną barwę. Przez lata był wykorzystywany głównie w słodyczach, lukrach, żelkach czy dekoracjach cukierniczych. Choć spełnia swoją funkcję całkiem dobrze, od dawna wzbudza naukowe kontrowersje związane z potencjalnym wpływem na zdrowie.
Potencjalne działanie rakotwórcze
Erytrozyna to związek chemiczny zawierający dużą ilość jodu, co odróżnia ją od wielu innych barwników syntetycznych. W organizmie nie pełni żadnej funkcji biologicznej - jej obecność w żywności ma wyłącznie charakter estetyczny. Barwnik jest trwały, intensywny kolorystycznie i stosunkowo tani, dlatego przez lata był atrakcyjny dla przemysłu spożywczego.
Sztuczne barwniki w mięsie i słodyczach mogą powodować raka jelit. Badania naukowców z USA
E127 najczęściej kojarzony jest ze słodyczami i produktami, które mają wyglądać "bardziej apetycznie" lub bardziej atrakcyjnie dla dzieci. W przeszłości był stosowany m.in. w:
- żelkach,
- lukrach i polewach,
- cukierkach,
- deserach,
- kolorowych napojach.
Z czasem wielu producentów ograniczyło jego użycie, także pod wpływem presji konsumentów.
Największe kontrowersje wokół E127 wynikają z badań na zwierzętach laboratoryjnych, w których obserwowano zwiększoną częstość nowotworów tarczycy przy wysokich dawkach barwnika. Mechanizm nie był klasycznym działaniem mutagennym, nie wykazano bezpośredniego uszkadzania DNA, lecz raczej zaburzeniami hormonalnymi prowadzącymi do przewlekłej stymulacji tarczycy.
W badaniach in vitro opisywano zwiększony wzrost komórek nowotworowych w obecności niektórych barwników, w tym erytrozyny. Jednocześnie podkreślano, że przy poziomach odpowiadających dopuszczalnemu dziennemu spożyciu nie wykazywano uszkodzeń materiału genetycznego ani zmian w metylacji DNA.
Wpływ na tarczycę i inne działania niepożądane
Zawartość jodu sprawia, że erytrozyna może wpływać na funkcjonowanie tarczycy. U osób szczególnie wrażliwych, z chorobami tarczycy lub zaburzeniami gospodarki jodowej, możliwe są zaburzenia hormonalne przy długotrwałej, wysokiej ekspozycji. Pojawiały się również doniesienia o potencjalnym wpływie E127 na:
- funkcjonowanie wątroby,
- układ nerwowy,
- serce,
- reakcje nadwrażliwości.
Zakaz w USA, ale nie w UE
Amerykańska FDA zdecydowała o zakazie stosowania tej substancji w żywności, napojach i lekach doustnych. Producenci w USA będą musieli zmienić receptury - do 15 stycznia 2027 roku dla żywności i do 18 stycznia 2028 roku dla leków doustnych.
W Unii Europejskiej erytrozyna nie została całkowicie zakazana, ale jej stosowanie jest ograniczone do minimum. Zgodnie z unijnymi regulacjami można ją dodawać tylko do bardzo konkretnych produktów, takich jak wiśnie koktajlowe i wiśnie kandyzowane. EFSA ustalił także tzw. dopuszczalne dzienne spożycie (ADI) na poziomie 0,1 mg/kg masy ciała na dobę.
Dla przeciętnego konsumenta w Polsce E127 nie jest dodatkiem, z którym spotyka się codziennie, bo jego zastosowanie jest bardzo ograniczone. Eksperci jednak przypominają, że warto czytać etykiety.
Źródło: EFSA Journal
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
