Ujawnia raka trzustki. Pierwszy widoczny objaw

Trzustka odpowiada m.in. za wytwarzanie enzymów potrzebnych do trawienia pokarmów oraz hormonów regulujących stężenie glukozy we krwi. Gdy w jej obrębie rozwija się nowotwór, może dojść zarówno do zaburzeń trawienia, jak i pogorszenia kontroli cukru.

Jak wyjaśnia dr Joanna Law, gastroenterolożka cytowana przez American Medical Association, zdecydowaną większość przypadków stanowią nowotwory zewnątrzwydzielniczej części trzustki. Najczęściej rozpoznawanym typem jest gruczolakorak przewodowy. Znacznie rzadziej występują guzy neuroendokrynne, które zwykle mają lepsze rokowanie.

– Rak trzustki jest często trudny do rozpoznania na wczesnym etapie, ponieważ początkowe objawy mogą być łagodne, niespecyficzne albo całkowicie nieobecne – podkreśla lekarka.

Jednym z pierwszych sygnałów może być żółtaczka, czyli zażółcenie skóry i białek oczu. Dzieje się tak, gdy guz blokuje przewód żółciowy. Towarzyszyć jej mogą ciemny mocz, jasne lub tłuszczowe stolce oraz świąd skóry.

Niepokój powinien wzbudzić także utrzymujący się, tępy ból w górnej części brzucha, który promieniuje do pleców. Dolegliwości mogą nasilać się po jedzeniu lub w pozycji leżącej, a zmniejszać po pochyleniu ciała do przodu.

– Wielu pacjentów doświadcza zmniejszenia apetytu i utraty masy ciała z powodu zmian w trawieniu, metabolizmie lub szybkiego uczucia sytości – mówi dr Law.

Rak trzustki może również powodować wzdęcia, nudności, biegunkę i tłuszczowe, unoszące się na wodzie stolce, które trudno spłukać. Takie zmiany wynikają z niedoboru enzymów trzustkowych i zaburzonego wchłaniania składników odżywczych.

Wśród możliwych objawów wymienia się także przewlekłe zmęczenie, osłabienie, niewyjaśnione zakrzepy, a nawet pojawiające się bez wyraźnej przyczyny obniżenie nastroju lub lęk.

Szczególną uwagę należy zwrócić na nagłe rozpoznanie cukrzycy lub niespodziewane pogorszenie kontroli glikemii, zwłaszcza u starszej osoby bez otyłości i bez obciążającej historii rodzinnej.

– U niektórych osób rak trzustki zaburza produkcję insuliny, prowadząc do świeżo rozpoznanej cukrzycy albo nagłych trudności z kontrolowaniem poziomu cukru – wyjaśnia gastroenterolożka.

Sama cukrzyca nie oznacza jednak choroby nowotworowej. Podobnie większość dolegliwości kojarzonych z rakiem trzustki może mieć znacznie częstsze i mniej groźne przyczyny. Konsultacji lekarskiej wymagają jednak objawy, które utrzymują się, nasilają lub występują jednocześnie.

Diagnostyka zwykle obejmuje badania krwi, tomografię komputerową, rezonans magnetyczny oraz ultrasonografię endoskopową. Oznaczenie markera CA 19-9 może być pomocne, ale nie wystarcza do postawienia diagnozy, ponieważ jego poziom może być prawidłowy we wczesnej fazie choroby.

Ostateczne rozpoznanie często wymaga pobrania fragmentu tkanki podczas biopsji. Leczenie zależy natomiast od typu nowotworu, jego lokalizacji, stopnia zaawansowania oraz ogólnego stanu pacjenta. Gdy guz zostanie wykryty odpowiednio wcześnie, możliwe jest jego chirurgiczne usunięcie.

– Najlepiej sprawdzić niepokojące objawy, zamiast czekać. Wczesna konsultacja umożliwia wykonanie właściwych badań i szybsze rozpoznanie, jeśli przyczyna okaże się poważna – zaznacza dr Law.

Źródło: ama-assn.org, cancer.gov, nhs.uk