Rak wargi - przyczyny, objawy, leczenie i powikłania

Przyczyny raka wargi mogą być różnorakie. Wśród nich można wyliczyć m.in.:

• palenie tytoniu (fajki, cygara, papierosów),
• promieniowanie ultrafioletowe,
• picie alkoholu,
• przewlekłe drażnienie błon śluzowych, np. przez niedopasowane protezy,
• stany zapalne jamy ustnej,
• zakażenie wirusem HPV,
• złą higienę jamy ustnej,
• stany przednowotworowe (leukoplakia i erytroplakia).

Leukoplakia to inaczej tzw. biała plama albo rogowacenie białe. Polega na rozroście nabłonka wielowarstwowego płaskiego. Około 10% przypadków białej plamy zezłośliwia się.

Erytroplakia to inaczej czerwona plama, która polega na zaniku błony śluzowej nabłonka wielowarstwowego płaskiego z cechami rozległej dysplazji. Około 40% przypadków erytroplakii ulega przemianie w złośliwy nowotwór wargi. Czerwoną plamę bardzo często trudno jest odróżnić od raka.

Wszystkie przewlekłe i niegojące się rany na ustach oraz owrzodzenia są uznawane za stan przedrakowy, dlatego nie wolno ich lekceważyć. Rak wargi zaliczany jest do nowotworów jamy ustnej. 98% przypadków złośliwego raka wargi to rak płaskonabłonkowy. Występuje też czerniak i rak podstawnokomórkowy.

Rak wargi dolnej objawia się najczęściej poprzez płaskie stwardnienie na ustach, które jest pokryte strupkiem. Szybko wrzodzieje na szczycie. Na początku jest bezbolesny, ale z czasem pojawia się stan zapalny z towarzyszącymi mu bólami. Rak wargi dolnej rozwija się powoli, ale nieprzerwanie, niszcząc wargę oraz okoliczne tkanki. Proces rozrostu tkanki nowotworowej może trwać kilkanaście miesięcy, a czasami nawet parę lat. Daje także przerzuty do węzłów chłonnych podbródkowych i węzłów chłonnych podżuchwowych.

Ze wszystkimi budzącymi wątpliwości guzkami na wardze należy się natychmiast zgłosić do chirurga lub onkologa, ponieważ rak wargi w porę zdiagnozowany jest uleczalny. Wczesne wykrycie raka wargi daje około 70% szans na wyleczenie. Rozpoznanie stawia się na podstawie badania biopsyjnego.

Raka wargi dolnej leczy się promieniami radu lub izotopami radioaktywnymi. Natomiast rak wargi górnej albo jest poddawany radioterapii, albo wycinany wraz z zaatakowanymi węzłami chłonnymi.

Nieleczony rak wargi daje wiele poważnych powikłań, które mogą doprowadzić do śmierci chorego. Są to między innymi:

• zmiana kszałtu wargi zaatakowanej rakiem,
• utrudnienia w jedzeniu, piciu, mówieniu, a nawet oddychaniu.

Jak w każdym rodzaju nowotworu złośliwego, także i tutaj mogą pojawić się przerzuty. Najczęściej są to przerzuty do struktur sąsiadujących, w tym do skóry otaczającej usta, do jamy ustnej, języka i żuchwy, do węzłów chłonnych. Czasami także przerzuty do odległych narządów.

Źródła

1. Rak jamy ustnej
2. Kułakowski A., Skowrońska-Gardas A. Onkologia. Podręcznik dla studentów medycyny, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2737-3
3. Frączek M. Podstawy diagnostyki i terapii nowotworów, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2008, ISBN 978-83-7522-021-6
4. Jabłońska S., Majewski S., Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-4154-5