RBC - charakterystyka, badania, interpretacja wyników

RBC (z ang. red blood cells) to badanie, które pozwala określić poziom czerwonych krwinek w całej krwi obwodowej. Powinien on mieścić się w ustalonych normach, w przeciwnym razie może to świadczyć o problemach zdrowotnych.

Czerwone krwinki pełnią w organizmie istotną funkcję - przede wszystkim transportują tlen w całym układzie krwionośnym. Dlatego określanie ich poziomu jest ważne, ponieważ każda nieprawidłowość powinna być jak najszybciej uregulowana.

Badanie RBC wchodzi w skład rutynowej morfologii i zaleca się wykonywać je przynajmniej raz w roku. Wskazaniem do dodatkowej diagnostyki lub powtórnego wykonania badania jest przede wszystkim podejrzenie niedokrwistości. Jej objawy to głównie zmęczenie, senność i blada skóra.

Poziom czerwonych krwinek warto sprawdzić także w przypadku zaburzeń metabolizmu takich składników mineralnych jak żelazo, witamina B12 oraz kwas foliowy. RBC może być także nieprawidłowe na skutek obfitych i długotrwałych miesiączek, a także w przypadku:

• podejrzenia nowotworów hematologicznych, np. białaczki
• niedotlenienia
• nawracające zakażenia górnych dróg oddechowych.

Na badanie należy przyjść na czczo. Oznacza to, że nie należy jeść ani pić na 12-16 godzin przed zgłoszeniem się do punktu diagnostycznego. Dozwolone jest jedynie picie wody, jednak w niewielkich ilościach, ponieważ zbyt duża podaż płynów może zaburzyć wyniki badań.

Krew do badania pobiera się z żyły łokciowej, a na wyniki czeka się zwykle jeden dzień roboczy. Najlepiej zgłosić się na badanie w godzinach porannych, tzn. między 7 a 9.

Normy laboratoryjne dla wartości RBC mogą się różnić w zależności od placówki, w której wykonywane jest badanie. Są także inne dla kobiet i mężczyzn, a także zależne od wieku.

W przypadku kobiet norma RCB mieści się w przedziale 3 500 000 – 5 200 000/μl (3,5 – 5,2 T/l), a w przypadku mężczyzn - od 4 200 000 do 5 400 000/μl (3,2 – 5,4 T/l). Liczba czerwonych krwinek może być niższa u kobiet w ciąży - jest to naturalna reakcja organizmu na zwiększoną objętość krwi. Taka sytuacja nie powinna budzić obaw. U noworodków liczba RBC może być znacznie powiększona, co też nie jest powodem do niepokoju.

Wartość RBC nie należy analizować samodzielnie. Wynik badania musi być zestawiony z innymi parametrami krwi, takimi jak hematokryt (Ht), objętość krwinki czerwonej (MCV), stężeniem hemoglobiny w krwince (MCH) oraz wskaźnikiem zmienności rozkładu krwinek (RDW-CV).

Zbyt niski poziom RBC, czyli ertrocytopenia

Sytuacja, w której liczba czerwonych krwinek nie przekracza dolnej granicy normy, nazywa się erytrocytopenią. W takiej sytuacji możliwych przyczyn jest mnóstwo. Zbyt niski poziom RBC może świadczyć o takich schorzeniach, jak:

• niedokrwistość
• przewodnienie
• wrzody żołądka
• obfite miesiączki
• krwawienia
• choroby tarczycy
• przewlekłe choroby nerek
• niewydolność szpiku
• hemoliza
• nowotwory hematologiczne

Niski poziom RBC może być związany także z ciążą i przyjmowaniem niektórych leków, np. chinidyny.

Zbyt wysoki poziom RBC, czyli erytrocytoza

Kiedy poziom czerwonych krwinek jest za wysoki, mówimy o erytrocytozie. W takiej sytuacji można podejrzewać takie schorzenia, jak:

• odwodnienie
• niektóre nowotwory hematologiczne
• wady serca
• choroby nerek
• choroby układu oddechowego

Również w tym przypadku winne mogą być niektóre leki, np. metyldop.

RBC w moczu

Czerwone krwinki czasem można wykryć także w moczu, podczas rutynowych badań. Zwykle jest to powód do niepokoju, poniważ naturalnie czerwonych krwinek nie powinno się tam znajdować. Jeśli zostaną wykryte, może to świadczyć o zaburzeniach pracy nerek lub układu moczowego.

Przyjmuje się, że dopuszczalna norma RBC w moczu to 3 lub 4. W przeciwnym razie można mówić o krwawieniu z dróg moczowych.