Receptomaty pod lupą. Rzecznik Praw Pacjenta nakłada kolejne kary

Ekspresowa, płatna telekonsultacja i recepta na konkretny lek "na życzenie" znów budzą sprzeciw Rzecznika Praw Pacjenta. Pod koniec grudnia urząd nałożył kolejne kary finansowe na podmioty, które – według RPP – nie stosowały się do przepisów i wcześniejszych decyzji dotyczących wystawiania recept.

Od 7 listopada 2024 r. nie jest możliwe przepisanie recepty na niektóre preparaty w drodze teleporadyOd 7 listopada 2024 r. nie jest możliwe przepisanie recepty na niektóre preparaty w drodze teleporady
Źródło zdjęć: © Getty Images
Marta Słupska

"Bezpieczeństwo pacjenta musi być priorytetem"

W komunikacie z 2 stycznia 2026 roku Rzecznik Praw Pacjenta ostrzega przed zagrożeniami płynącymi z niekontrolowanej preskrypcji leków na receptę. Szczególnej uwadze podlegają tzw. receptomaty, czyli podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych na odległość (przez systemy teleinformatyczne lub systemy łączności), oferujące szybkie, odpłatne konsultacje z możliwością wystawienia recepty.

– Bezpieczeństwo pacjenta musi być priorytetem dla placówek, które wystawiają recepty na leki za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności. Niedopuszczalne są sytuacje, w których leki przepisywane są bez zbadania pacjenta, wyłącznie na podstawie wypełnionej przez pacjenta ankiety na stronie internetowej placówki. Moim obowiązkiem jest stanie na straży praw pacjenta, stąd działania podjęte przeze mnie w 2025 roku względem receptomatów – mówi Bartłomiej Chmielowiec Rzecznik Praw Pacjenta.

Urząd przypomina, że zgodnie z art. 6 ust. 1 i art. 8 ustawy o prawach pacjenta pacjent ma prawo do świadczeń odpowiadających aktualnej wiedzy medycznej i udzielanych z należytą starannością. Diagnoza i wdrożenie leczenia, w tym ordynacja leków na receptę, muszą więc wynikać z rzetelnego ustalenia problemu zdrowotnego pacjenta.

Sprawdziliśmy warszawskie SOR-y

Zmiana przepisów

RPP zwraca też uwagę na zmianę przepisów obowiązującą od 7 listopada 2024 r. Po nowelizacji rozporządzenia Ministra Zdrowia dotyczącego m.in. środków odurzających i substancji psychotropowych wprowadzono katalog preparatów, których przepisanie jest możliwe dopiero po osobistym zbadaniu pacjenta. Wykaz obejmuje: fentanyl, morfinę, oksykodon, konopi ziele innych niż włókniste oraz wyciągi, nalewki farmaceutyczne, a także inne wyciągi z tych konopi, oraz żywicę konopi.

Zatem od 7 listopada 2024 r. nie jest możliwe przepisanie recepty na te preparaty w drodze teleporady (na odległość). Wyjątek dotyczy kontynuacji leczenia, gdy receptę wystawia lekarz udzielający świadczeń w ramach umowy POZ (z wyłączeniem nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej).

Kary finansowe

RPP informuje, że w 2025 r. wydał 27 decyzji uznających praktyki naruszające zbiorowe prawa pacjentów u podmiotów, które nie dostosowały się do wymogów. W ostatnich tygodniach grudnia nałożono także kolejne 4 kary pieniężne – łącznie na kwotę prawie pół miliona złotych – na podmioty, które nie zastosowały się do decyzji Rzecznika.

– Konieczność nałożenia kar finansowych wynika z niedostosowania się podmiotów do wydanej przeze mnie decyzji w sprawie uznania stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjenta w zakresie działalności tzw. receptomatów – dodaje Chmielowiec.

Przekaz urzędu jest jednoznaczny: telemedycyna może pomagać, ale nie może działać jak "automat" do recept, zwłaszcza tam, gdzie prawo wymaga osobistego badania i szczególnej ostrożności.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: gov.pl

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie
Zegar z jednej kropli krwi. Naukowcy potrafią przewidzieć, kiedy zaczną się objawy alzheimera
Zegar z jednej kropli krwi. Naukowcy potrafią przewidzieć, kiedy zaczną się objawy alzheimera
Nietypowy objaw. Może sygnalizować raka trzustki
Nietypowy objaw. Może sygnalizować raka trzustki
Kupiłeś je w Biedronce? Tylko nie jedz, sieć wydała komunikat
Kupiłeś je w Biedronce? Tylko nie jedz, sieć wydała komunikat
Tania przyprawa może wspierać serce. Co mówią badania?
Tania przyprawa może wspierać serce. Co mówią badania?
Proktolog daje jedną radę na hemoroidy. Tak zminimalizujesz objawy
Proktolog daje jedną radę na hemoroidy. Tak zminimalizujesz objawy
Cyfrowa karta serca dla pacjentów. To zmieni się po jej wprowadzeniu
Cyfrowa karta serca dla pacjentów. To zmieni się po jej wprowadzeniu
Ból tylko jednej nogi? To może być sygnał alarmowy
Ból tylko jednej nogi? To może być sygnał alarmowy
FDA zatwierdziła Optune Pax. Przełom w leczeniu raka trzustki
FDA zatwierdziła Optune Pax. Przełom w leczeniu raka trzustki
Przez lata są źle diagnozowani. Krew w stolcu to jeden z objawów
Przez lata są źle diagnozowani. Krew w stolcu to jeden z objawów
Jak wspierać kości? Nie tylko witamina D
Jak wspierać kości? Nie tylko witamina D
Wymiata cholesterol i trójglicerydy. Kardiolożka zaleca minimum 30 g
Wymiata cholesterol i trójglicerydy. Kardiolożka zaleca minimum 30 g
Prof. Demkow adoptowała dziecko. Mówi, co usłyszała od dyrektora placówki
Prof. Demkow adoptowała dziecko. Mówi, co usłyszała od dyrektora placówki