Rewolucja w L4? Takie zmiany czekają chorych na zwolnieniach

Z danych za 2024 rok zgromadzonych przez ZUS wynika jasno, że w zeszłym roku 450 tys. kontroli zwolnień lekarskich wykazało 30 tys. przypadków nieprawidłowości - i w tylu wstrzymano wypłatę zasiłków chorobowych. Ogółem Polacy skorzystali aż z 27 mln zwolnień lekarskich.

- Istniejący stan prawny jest nieprzejrzysty i niedostosowany do obecnych potrzeb społecznych - komentuje radczyni prawna Joanna Kawecka na łamach portalu PIT.pl.

Ekspertka zwraca uwagę na jedną z najbardziej wyrazistych postulowanych zmian - tego dotyczącego utraty prawa do zasiłku chorobowego.

- Obecnie ubezpieczony pracujący podczas zwolnienia lub wykorzystujący L4 w sposób niezgodny z celem traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres - nawet jeśli ma dwa tytuły do ubezpieczeń (czyli np. jest zatrudniony w dwóch miejscach, przyp. red.). Z nowego projektu wynika, że możliwe będzie pobieranie zasiłku chorobowego z jednego tytułu ubezpieczenia, a z drugiego - wynagrodzenia za pracę. To stanowi odejście od dotychczasowych zasad.

Mogłoby to zostać zastosowane przykładowo w sytuacji, gdy pacjent ze złamaną nogą nie może wykonywać pracy fizycznej lub prowadzić samochodu, a siedzieć przy biurku przed komputerem - bez problemu.

Dotychczas zwolnienie lekarskie dzieliło się na kilka rodzajów, a o wyborze jednego z nich decydował lekarz na podstawie sytuacji pacjenta. Było dostępne:

• zwolnienie z kodem "1" (ogólne chorobowe) - wystawiane w przypadku choroby własnej pracownika, a wychodzić z domu można było tylko w uzasadnionych przypadkach (np. do lekarza, apteki),

• zwolnienie z kodem "2" (tzw. wychodzące) - wystawiane było najczęściej dla kobiet w ciąży lub osób z chorobą nieograniczającą ich do przebywania w czterech ścianach (taka osoba mogła swobodnie wychodzić z domu, a nawet wyjeżdżać),

• zwolnienie z kodem "3" (choroba zawodowa lub wypadek przy pracy) - im przysługiwało 100 proc. wynagrodzenia przez cały okres zwolnienia,

• zwolnienie z kodem "4" wystawiane na opiekę nad chorym członkiem rodziny - dzieckiem do lat 14 lat małżonkiem, rodzicem, itp.

Tutaj zmiana miałaby dotyczyć "dwójki" - chorzy z kodem "2" nie będą już cieszyć się aż takimi swobodami. Dopuszczalne będą jedynie "zwykłe czynności dnia codziennego" (np. zakupy, wizyta w przychodni lub aptece, wyjście z psem na spacer, itp.).

Ministerstwo zapowiedziało także, że uprawnienia inspektorów ZUS znacznie się rozszerzą, a kontrole staną się znacznie bardziej rygorystyczne. Pojawi się np. szansa na niezapowiedzianą wizytę urzędnika w adresie zgłoszonym przez pacjenta jako miejsce rekonwalescencji lub w lokalizacjach związanych z działalnością gospodarczą prowadzoną pracownika.

Nieuzasadniona nieobecność w miejscu, w którym powinno się być podczas zwolnienia, może skutkować cofnięciem zasiłku, ale jednocześnie może stworzyć nowe możliwości. Chory będzie mógł wskazać jako swój adresu pobytu inne miejsce niż dom - a nawet inne państwo, jeśli lekarz poprze to zaleceniami lub innymi istotnymi okolicznościami.

Anna Chlebus, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. PIT.pl