Rosja chwali się szczepionką na raka. Ekspertka komentuje

Dyrektor Federalnej Agencji Medyczno-Biologicznej Rosji (FMBA), Weronika Skworcowa, ogłosiła, że innowacyjna szczepionka przeciwnowotworowa EnteroMix jest gotowa do użycia i może trafić do praktyki klinicznej jeszcze w tym roku. Jak podkreśliła, badania przedkliniczne prowadzone przez trzy lata zgodnie z międzynarodowymi standardami miały wykazać, że preparat jest bezpieczny nawet przy wielokrotnym podaniu. Co więcej, jego skuteczność oceniono jako wyjątkową, rozmiar guzów nowotworowych zmniejszył się średnio o 60-80 proc., a tempo ich wzrostu wyraźnie spadło.

Doniesienia rosyjskich naukowców brzmią absolutnie przełomowo, ale niepokój wzbudza to, że jasnych, ujednoliconych komunikatów i badań na potwierdzenie skuteczności preparatu na razie brak.

- Gdyby taki preparat faktycznie został opracowany, to byłby Święty Graal w onkologii i całej medycynie. Wizja trochę zbyt piękna, żeby miała być prawdziwa, zwłaszcza że, jak na taki przełom, bardzo o tym wynalazku cicho - mówi w rozmowie z WP abcZdrowie prof. Agnieszka Szuster-Ciesielska z Katedry Wirusologii i Immunologii UMCS.

Zobacz też: Jak powstają nowoczesne terapie medyczne?

Według komunikatu Skworcowej, pod koniec lata 2025 roku FMBA złożyła do rosyjskiego resortu zdrowia kompletny wniosek o dopuszczenie szczepionki do stosowania u ludzi. Jeśli regulator wyda zgodę, preparat zostanie poddany testom klinicznym w szpitalach i ośrodkach onkologicznych. Agencja prasowa TASS podała, że decyzja może zapaść w najbliższych miesiącach.

- Warto podkreślić, że badania przedkliniczne to faza laboratoryjna prowadzona najpierw np. na hodowlach komórkowych, a następnie z udziałem zwierząt. Dopiero w fazie klinicznej testowany preparat podaje się ludziom. Z reguły w pierwszej fazie klinicznej uczestniczy zaledwie kilkudziesięciu ochotników, którzy muszą spełnić rygorystyczne wymagania - wyjaśnia prof. Szuster-Ciesielska.

Zobacz też: Nowa szczepionka na raka trzustki i jelit. Obiecujące wyniki badań

W pierwszej kolejności szczepionka ma być stosowana w terapii raka jelita grubego, który obecnie stanowi największe zagrożenie onkologiczne dla zdrowia publicznego, ale równolegle trwają prace nad rozszerzeniem jej zastosowania na glejaka wielopostaciowego, a także na wybrane typy czerniaka. Rosjanie podkreślają, że EnteroMix wykazuje skuteczność w terapii bardzo różnych, nierzadko odległych od siebie typów nowotworów.

- Gdyby Rosjanie opracowali uniwersalny antygen, który zadziała na wszystkie typy nowotworów, to moglibyśmy mówić o cudzie, dlatego tym bardziej jestem sceptyczna co do tego odkrycia - ocenia prof. Szuster-Ciesielska.

Eksperci FMBA podkreślają, że jeśli szczepionka otrzyma zgodę na wdrożenie i przejdzie pomyślnie badania kliniczne, może stać się jednym z najważniejszych osiągnięć rosyjskiej medycyny w XXI wieku.

Jeżeli innowacyjny preparat sprawdzi się w warunkach klinicznych, może nie tylko zwiększyć szanse przeżycia pacjentów z rakiem jelita grubego, ale też otworzyć drogę do nowoczesnych terapii innych, dotąd niezwykle trudnych w leczeniu nowotworów.

- Wielokrotnie było tak, że preparat wyglądał bardzo obiecująco w fazie przedklinicznej, ale finalnie nie przechodził następnych etapów weryfikacji, dlatego warto studzić entuzjazm, dopóki nie pojawią się dobrze udokumentowane mocne dowody zarówno na skuteczność, jak i bezpieczeństwo produktu. Jeśli taka nowinka naprawdę ma szansę stać się przełomem, to takie sprawy są szybko nagłaśniane - podsumowuje ekspertka.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Sputnik
2. India Times
3. Narodowe Centrum Badań Medycznych i Radiologicznych Ministerstwa Zdrowia Federacji Rosyjskiej