Sapodilla. Egzotyczny owoc, który może być zdrowszą alternatywą dla słodyczy

Sapodilla (Manilkara zapota) to owoc, który występuje pod naprawdę wieloma nazwami. Bywa nazywany również sapodillo, sączyniec właściwy, chico lub pigwica właściwa. Według większości źródeł, owoc ten najprawdopodobniej pochodzi z Meksyku oraz Ameryki Środkowej. Obecnie uprawia się go w wielu regionach świata, m.in. na Filipinach, w Indiach, Republice Południowej Afryki, Australii oraz Ameryce Południowej. W Stanach Zjednoczonych występuje głównie na Florydzie.

Na Florydzie szczyt sezonu na sapodillę przypada na czerwiec i lipiec. W niektórych krajach tropikalnych wybrane odmiany mogą owocować przez cały rok.

Owoc sapodilli ma kształt okrągły lub jajowaty i osiąga średnicę od 5 do 10 cm. Charakteryzuje się brązową skórką, pod którą kryje się miąższ o barwie od żółtej po czerwonobrązową. W zależności od stopnia dojrzałości, jego konsystencja może być gładka lub lekko ziarnista. Wewnątrz owocu znajduje się zazwyczaj od trzech do dwunastu płaskich, czarnych nasion, choć sporadycznie występują także owoce beznasienne.

Miąższ sapodilli jest słodki i soczysty, a jego smak często porównywany jest do karmelu, toffi lub melasy, z subtelną, owocową nutą przypominającą gruszkę. To właśnie z tego względu wiele osób uważa, że ten egzotyczny owoc może być zdrowszą przekąską niż słodycze.

Sapodilla o masie około 170 g dostarcza około 140 kcal. W jej składzie znajdziemy:

• błonnik pokarmowy, który sprzyja prawidłowemu funkcjonowaniu układu trawiennego, pomaga utrzymać uczucie sytości i reguluje pracę jelit;
• witaminę C (ok. 25 mg), to silny przeciwutleniacz, który wspiera odporność, procesy regeneracyjne oraz syntezę kolagenu;
• pozostałe witaminy, to m.in. foliany oraz kwas pantotenowy (witamina B5);
• potas - kluczowy składnik dla regulacji ciśnienia krwi oraz utrzymania prawidłowej gospodarki elektrolitowej organizmu;
• pozostałe minerały, takie jak wapń, magnez oraz żelazo.

W tradycyjnej medycynie ludowej sapodilla była stosowana jako naturalny środek wspierający organizm przy różnych dolegliwościach. Przypisywano jej działanie pomocne m.in. w problemach ze stawami i układem ruchu, dolegliwościach reumatycznych, zaburzeniach trawienia, a także podczas stanów podwyższonej temperatury ciała, czy zmian wrzodowych.

W praktykach leczniczych wykorzystywano różne części rośliny. Napary przygotowywane z kory miały łagodzić objawy czerwonki, natomiast wywary z liści stosowano jako wsparcie przy biegunkach, infekcjach górnych dróg oddechowych oraz kaszlu.

Warto jednak zaznaczyć, że wiedza na temat prozdrowotnych właściwości sapodilli opiera się głównie na ograniczonych badaniach, często prowadzonych w warunkach laboratoryjnych. Aby jednoznacznie potwierdzić jej skuteczność i bezpieczeństwo u ludzi, niezbędne są dalsze, bardziej zaawansowane analizy naukowe. 

To, co można stwierdzić z całą pewnością w odniesieniu do pigwicy właściwej, to fakt, że podobnie jak wiele innych owoców i warzyw, stanowi wartościowe źródło przeciwutleniaczy. W ekstraktach pozyskiwanych z owoców sapodilli zidentyfikowano około dziesięciu różnych związków o działaniu antyoksydacyjnym, w tym m.in. kwas galusowy oraz kwercetynę.

Wolne rodniki powstają naturalnie w organizmie oraz pod wpływem czynników środowiskowych, a ich nadmiar może prowadzić do stresu oksydacyjnego i przyspieszać procesy starzenia. Choć organizm wytwarza część przeciwutleniaczy samodzielnie, kluczową rolę odgrywają te dostarczane z dietą. Związki antyoksydacyjne obecne w owocach i warzywach, w tym w pigwicy właściwej, wspierają naturalne mechanizmy ochronne organizmu.

Bogactwo przeciwutleniaczy nie wyczerpuje zalet pigwicy właściwej. Analizy porównawcze owoców spożywanych w Azji Południowo-Wschodniej wskazują, że sapodilla wyróżnia się wyjątkowo wysoką zawartością błonnika na tle innych popularnych gatunków. W zestawieniach obejmujących kilkadziesiąt owoców, takich jak durian, gujawa, gruszka azjatycka czy karambola, to właśnie sapodilla znalazła się w czołówce pod względem ilości tego składnika.

Jeden owoc dostarcza około 9 gramów błonnika pokarmowego, który odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu prawidłowej pracy jelit, pomaga kontrolować poziom glukozy we krwi oraz sprzyja dłuższemu uczuciu sytości po posiłku. Specjaliści podkreślają, że najlepsze efekty przynosi dieta zawierająca różne frakcje błonnika, dlatego warto sięgać po zróżnicowane źródła, takie jak warzywa, owoce, pełne ziarna oraz rośliny strączkowe.

Zalecane dzienne spożycie błonnika dla osób dorosłych wynosi od 21 do 38 gramów, tymczasem statystyczne spożycie (zwłaszcza w krajach zachodnich) pozostaje znacznie niższe. Długotrwały niedobór tego składnika wiąże się ze zwiększonym ryzykiem chorób układu sercowo-naczyniowego oraz cukrzycy typu 2.

Wstępne doniesienia naukowe sugerują ponadto, że sapodilla może wspierać ochronę przewodu pokarmowego, m.in. w przypadku biegunek czy podrażnień błony śluzowej żołądka. Działanie to przypisuje się obecności flawonoidów - naturalnych związków roślinnych o właściwościach biologicznie aktywnych.

Źródło:

1. https://www.webmd.com/diet/what-health-benefits-sapodillas