Jak samemu zmierzyć ciśnienie w oku?

Jak samemu zmierzyć ciśnienie w oku, którego poziom zależy od równowagi pomiędzy wytwarzaniem a odpływem cieczy wodnistej oka? Wystarczy posiadać elektroniczny tonometr w wersji dla pacjenta. To urządzenie, które jest zalecane do monitorowania ciśnienia wewnątrzgałkowego w warunkach domowych.

Samodzielne mierzenie ciśnienia w oku w domu to rozwiązanie, z którego korzystają osoby wymagające regularnego monitorowania ciśnienia wewnątrzgałkowego według zaleceń okulisty, ponieważ została u nich rozpoznana bądź jest podejrzewana jaskra, a które nie mogą lub nie chcą pojawiać się w gabinecie okulistycznym (np. mają kłopot z poruszaniem się lub są zapracowani).

Badanie ciśnienia w oku, które polega na ustaleniu poziomu równowagi między wytwarzaną a odpływającą cieczą wodnistą oka, wykonywane jest podczas wizyty u okulisty, czasem także optometrysty. Mierzy się je:

• metodą impresyjną (wgłębiającą) przy użyciu tonometru Schiotza,
• metodą aplanacyjną (spłaszczającą) przy użyciu tonometru Goldmanna, tonometru bezkontaktowego,
• metodą palpitacyjną, polegająca na delikatnym naprzemiennym uciskaniu oka palcami. Podczas badania pacjent patrzy w dół, nie zamykając powiek, a lekarz układa palce wskazujące na powiece górnej, opierając palce środkowe obu rąk na czole badanego.

Badanie ciśnienia wewnątrzgałkowego najczęściej jest wykonywane w opcji tonometria bezkontaktowa air puff, tonometria oka aplanacyjna, tonometria impresyjna.

Jakie powinno być ciśnienie w oku? Przyjmuje się, że prawidłowe wartości znajdują się w przedziale od 10 do 21 milimetrów słupka rtęci, czyli w skrócie – mmHG (u dorosłych zwykle wynosi około 15 mmHg). Wartość przekraczająca 21 mm Hg oznacza nadciśnienie.

Warto wiedzieć, że ciśnienie zmienia się w ciągu doby. Fizjologicznie wahania ciśnienia mogą wynosić od 2 do 6 mmHg. Najwyższe wartości ciśnienia wewnątrzgałkowego obserwuje się nad ranem.

Ponieważ prawidłowe ciśnienie wewnątrzgałkowe warunkuje prawidłowa produkcja cieczy wodnistej przez nabłonek rzęskowy oraz prawidłowa szybkość odpływu cieczy przez kąt przesączania, do wzrostu ciśnienia może prowadzić:

• nadprodukcja cieczy wodnistej przez ciałko rzęskowe, zbyt małe wydzielanie cieczy wodnistej,
• zwężenie, nieprawidłowości anatomiczne lub uszkodzenie takich struktur narządu wzroku jak otwór źreniczny czy kąt przesączania, co powoduje, że ciecz wodnista odpływa w zmniejszonej ilości a ciśnienie wewnątrzgałkowe wzrasta.Zwiększonym ryzykiem rozwoju nadciśnienia wewnątrzgałkowego obciążone są osoby po 40. roku życia, z cieńszą rogówką oraz historią nadciśnienia lub jaskry w rodzinie. Czynniki związane z nadciśnienie ocznym to także:
• przyjmowanie leków, np. sterydowych,
• urazy oka,
• choroby oczu (np. choroba rogówki).

Wysokie ciśnienie w oku jest skutkiem nadmiaru cieczy wodnistej w gałce ocznej. Choć przypadłość sama w sobie nie jest groźna ani uciążliwa, nie wolno jej lekceważyć. Bardzo ważna jest kontrola parametru.

Kluczowe jest regularne poddawanie się badaniom okulistycznym, co pozwala trzymać rękę na pulsie i kontrolować, czy na tle nadciśnienia ocznego nie rozwijają się inne schorzenia.

Wskazaniem do leczenia nadciśnienia ocznego są różne niepokojące objawy. Jak rozpoznać wysokie ciśnienie w oku? Typowe dla choroby są takie symptomy jak:

• ból oczu,
• zamglone widzenie,
• osłabione widzenie
• zaczerwienienie oczu,
• migrena oczna,
• widzenie tunelowe
• stopniowy wzrost ciśnienia ocznego,
• widzenie aureoli wokół przedmiotów.

W leczeniu nadciśnienia ocznego stosuje się krople do oczu na obniżenie ciśnienia w oku, które wpływają na zmniejszenie produkcji cieczy wodnistej oraz poprawiają jej wchłanianie. Bardzo ważne jest, by przyjmować je zgodnie z zaleceniami lekarza.

Ich nieprawidłowe stosowanie może prowadzić do wzrostu ciśnienia ocznego, a zaniedbana choroba może być niebezpieczna. Za wysokie ciśnienie wewnątrzgałkowe jest główną przyczyną jaskry, która nieleczona prowadzi do utraty wzroku i ślepoty.