Srom – budowa, funkcje i choroby

Srom, czyli zewnętrzne żeńskie narządy płciowe, tworzą wargi sromowe większe, wargi sromowe mniejsze, wzgórek łonowy, przedsionek pochwy, łechtaczka, napletek łechtaczki, wędzidełko łechtaczki, wędzidełko warg sromowych, spoidło przednie i tylne warg sromowych. W okresie dojrzewania srom pokrywa się owłosieniem.

Wargi sromowe większe to podłużne fałdy skórne, biegnące od wzgórka łonowego w kierunku odbytu. Pomiędzy nimi znajduje się szpara sromu. Wargi sromowe mniejsze są widoczne po rozchyleniu warg sromowych większych. Ich skóra nie posiada gruczołów potowych i włosów.

Parzysty fałd skórny, który stanowi fragment przedniej części wargi sromowej mniejszej, to wędzidełko łechtaczki. Łechtaczka zaś mniej więcej dwucentymetrowe ciało walcowate, które leży poniżej wzgórka łonowego. Składa się z odnóg, trzonu i żołędzi. Krew z łechtaczki odpływa do żyły sromowej wewnętrznej przez żyły głębokie łechtaczki.

Warto także wspomnieć o przedsionku pochwy. To płytkie zagłębienie otoczone od przodu przez wędzidełko łechtaczki, z tyłu wędzidełko warg sromowych, a po bokach przez wargi mniejsze. W przedsionku pochwy ma swoje ujście cewka moczowa i przewody gruczołów przedsionkowych.

Tętnice dostarczają do sromu bogatą w tlen i substancje odżywcze krew. Pochodzą głównie z tętnicy biodrowej wewnętrznej i tętnicy udowej. Krew żylna odpływa przez żyły sromowe zewnętrzne do żyły udowej, przez żyłę grzbietową łechtaczki do splotu pęcherzowego. Unerwienie sromu pozwala na odczuwanie bólu różnych dolegliwości, ale również orgazmu łechtaczkowego.

Srom pełni wiele funkcji:

• tworzy barierę ochronną dla pochwy przed wirusami i bakteriami,
• zabezpiecza ją przed urazami,
• zatrzymuje wilgoć,
• utrzymuje prawidłową florę bakteryjną,
• ułatwia stosunki płciowe (dzięki nawilżaniu),
• odpowiada za odczuwanie przyjemności podczas kontaktów seksualnych,
• zapewnia nawilżanie (dzięki leżących po obu stronach przedsionka pochwy gruczołom Bartholina).

Srom mogą dotknąć różne choroby. Kobiety najczęściej narzekają na takie przypadłości jak:

• grzybica sromu. To zapalenie związane z gatunkiem rodzaju Candidia. Jej objawy to zaczerwienienie, obrzęk i pieczenie sromu oraz swędzenie sromu, a także obrzęk fałdów pachwinowych,
• opryszczka narządów płciowych, którą wywołuje wirus Herpes (HSV), najczęściej typu 2. Do zakażenia dochodzi podczas stosunku płciowego. Choroba może rozwijać się bez objawów, ale mogą pojawić się: pęcherzyki w obrębie krocza, w pochwie, na wargach sromowych, łechtaczce, a nawet na szyjce macicy. Opryszczce sromu może towarzyszyć osłabienie organizmu, gorączka, a także powiększenie węzłów chłonnych,
• żylaki sromu (często są to żylaki sromu w ciąży). To zmiany pojawiają się wskutek niewydolności żylnej w miednicy, wzrostu ciśnienia krwi w okolicach miednicy, ucisku na naczynia krwionośne oraz wskutek podwyższonego poziomu żeńskich hormonów płciowych. Dodatkowe przyczyny to nadwaga, siedzący tryb życia i brak aktywności fizycznej. Objawy żylaków to: obrzęk, zaczerwienienie i świąd warg sromowych, ale również ból odczuwamy w pozycji stojącej i ból w czasie siedzenia,
• leukoplakia sromu, nazywana także rogowaceniem białym. To choroba dermatologiczna, objawem której jest tworzenie się białych plam lub smug w obrębie błon śluzowych,
• zapalenie sromu to najczęściej skutek działania różnych patogenów, których wniknięcie umożliwiły osłabione mechanizmy obronne nabłonka,
• liszaj twardzinowy sromu, który objawia się przewlekłym stanem zapalnym. Często przebiega bezobjawowo, jednak często pojawiają się skórne porcelanowobiałe zmiany grudkowe,
• świąd sromu – za dyskomfort najczęściej odpowiada niewłaściwa higiena, zaniedbania w utrzymaniu czystości warg sromowych, ale i zbyt częste, niedelikatne mycie okolic intymnych. Zdarza się, że to objaw reakcji uczuleniowej, którą wywołują nieodpowiednie kosmetyki pielęgnacyjne. Zdarza się, że świąd jest spowodowany przez konkretny rodzaj podpasek, tamponów czy wkładek higienicznych. Może to być również symptom infekcji,
• nowotwory niezłośliwe, takie jak włókniak, tłuszczak, naczyniak, torbiel, polipy czy kłykciny,
• nowotwory złośliwe, takie jak rak pierwotny sromu, czerniak złośliwy.