Surowe jajka – hit czy zagrożenie? Sprawdź, zanim się zdecydujesz!

Jeszcze niedawno kojarzyły się głównie z bokserami, filmami z lat 80. i amerykańskim wrestlerem oraz aktorem Hulkiem Hoganem, ale dziś surowe jajka wracają w zupełnie nowej odsłonie. Coraz więcej osób dodaje je do smoothie, fit deseru albo wypija na czczo w ramach porannego rytuału. Argumenty? Pełnowartościowe białko witaminy, energia i szybka regeneracja.

Moda ta szczególnie przyciąga osoby trenujące i dbające o dietę, ale coraz częściej sięgają po nie również ci, którzy szukają czystych i jak najmniej przetworzonych produktów. Tylko czy surowe jajko naprawdę działa tak dobrze, jak się uważa?

Surowe jajko to coś więcej niż tylko białko i żółtko. To naturalny pakiet składników odżywczych, który zawiera m.in. witaminę A, D, E, K oraz witaminy z grupy B, w tym B12 i cholinę, wspierającą pracę mózgu. W żółtku znajdziemy także luteinę i zeaksantynę, które wspomagają wzrok, a także zdrowe tłuszcze i niewielką ilość żelaza, cynku oraz selenu.

Białko jajka to jedno z najlepiej przyswajalnych źródeł aminokwasów, więc są szczególnie cenne dla osób aktywnych fizycznie. W teorii surowe jajko wygląda jak prawdziwy superfood, ale nie każdy składnik jest w tej formie w pełni przyswajalny dla organizmu.

Nie do końca. Choć surowe jajko zawiera mnóstwo wartościowych składników, nie wszystkie z nich są równie dobrze przyswajalne jak w wersji gotowanej. Przykład? Białko, które w surowej formie organizm wykorzystuje mniej efektywnie. Gotowanie zmienia jego strukturę i ułatwia trawienie, dzięki czemu więcej aminokwasów trafia tam, gdzie trzeba.

Dotyczy to również niektórych witamin i minerałów, które w surowym jajku są mniej dostępne. To właśnie dlatego jajko na miękko lub sadzone może przynieść większe korzyści niż wypicie go na surowo mimo że na pierwszy rzut oka wydaje się mniej przetworzone i bardziej naturalne.

Mało kto wspomina, że surowe białko jajka może zaburzyć wchłanianie biotyny (witaminy B7) - jednego z ważniejszych składników dla skóry, włosów i układu nerwowego. Wszystko przez obecność awidyny, białka które wiąże biotynę i uniemożliwia jej przyswojenie przez organizm. Problem pojawia się przy regularnym spożywaniu dużych ilości surowych jajek, zwłaszcza bez żółtek, które naturalnie zawierają biotynę. Efekt? Mimo że wydaje się, że dostarczamy organizmowi coś zdrowego, w dłuższej perspektywie możemy doprowadzić do niedoboru witaminy, która ma ogromne znaczenie dla wyglądu i samopoczucia.

To jedno z największych zagrożeń związanych ze spożywaniem surowych jajek. Salmonella to bakteria, która może znajdować się zarówno na skorupce, jak i wewnątrz jaja, szczególnie jeśli nie było odpowiednio przechowywane. Objawy zakażenia nie należą do przyjemnych, ponieważ to najczęściej biegunka, gorączka, wymioty i ogólne osłabienie, które potrafią utrzymywać się przez kilka dni.

Ryzyko nie jest ogromne, ale realne i zwłaszcza w przypadku jajek z niepewnego źródła. Aby je ograniczyć, warto wybierać tylko świeże jaja z pewnych hodowli, myć je przed użyciem i unikać surowych form, szczególnie w diecie osób o obniżonej odporności. Ważną praktyką jest też przechowywanie jajek w lodówce i spożywanie ich przed upływem daty ważności.

Choć sporadyczne spożycie surowego jajka nie musi od razu wiązać się z problemami, ale są grupy osób, które powinny szczególnie na nie uważać. Dotyczy to przede wszystkim dzieci, kobiet w ciąży, osób starszych oraz wszystkich tych z osłabioną odpornością, na przykład po chorobie, w trakcie leczenia onkologicznego czy przy przewlekłych schorzeniach. U nich nawet niewielka ilość bakterii, takich jak salmonella, może wywołać poważniejsze objawy i trudniej będzie organizmowi sobie z nimi poradzić. W takich przypadkach surowe jajko jest niepotrzebnym ryzykiem, nawet jeśli pochodzi z pozornie pewnego źródła.

Gotowane jajka nie bez powodu są uznawane za jeden z najzdrowszych i najbezpieczniejszych produktów w diecie. Obróbka cieplna nie tylko eliminuje ryzyko zakażenia salmonellą, ale też poprawia przyswajalność białka i niektórych witamin. Co ważne, większość cennych składników pozostaje, zwłaszcza jeśli jajko jest gotowane krótko, czyli na miękko lub półtwardo. Dzięki temu można czerpać korzyści z jedzenia jajek bez niepotrzebnego ryzyka. To dobre rozwiązanie dla osób, które chcą korzystać z wartości odżywczych tego produktu, ale zależy im też na bezpieczeństwie i większej strawności.

Źródła

1. NaukaJedzenia.pl