Szczepienie po antybiotyku

Wyróżniamy kilka typów szczepionek. Mogą to być szczepionki atenuowane tj. zawierające żywe, o niskiej zjadliwości drobnoustroje chorobotwórcze, ale również dostępne są szczepionki z martwymi drobnoustrojami, ich fragmentami (np. kapsuła wirusa) – tzw. szczepionki inaktywowane lub też anatoksyny, czyli toksyny chorobotwórcze o niskiej zjadliwości. Szczepionki mogą być także podawane w różnej postaci, dożylnie, podskórnie czy doustnie. Niezależnie od sposobu podania czy składu szczepionki, ich zadaniem jest wytworzenie odporności organizmu na drobnoustroje. Jak wiadomo kuracja antybiotykowa, szczególnie długotrwała, może wpływać na osłabienie układu odpornościowego. Dlatego też nie zaleca się wykonywania szczepienia w trakcie kuracji antybiotykowej czy po zakończeniu stosowania antybiotyku. Nie jest to jednak bezwzględnie przeciwwskazane.

Kiedyś w wykazie szczepień, przy których bezwzględnym przeciwwskazaniem była antybiotykoterapia, były szczepionki:

• szczepionka przeciw chorobie Heinego – Medina,

• szczepionka przeciw tężcowi,

• szczepionka przeciw odrze, śwince i różyczce,

• szczepionka przeciw Haemophilus influenze typu B,

• szczepionka przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu B.

Obecnie jednak leczenie antybiotykami zostało wykreślone z przeciwwskazań do zastosowania tych szczepionek.

Szczepionki nie powinny być podawane przy osłabionym systemie odpornościowym, bowiem same obniżają odporność organizmu bezpośrednio po ich zaaplikowaniu. Antybiotyki to leki, które także w pewien sposób działają na osłabienie układu odpornościowego. Potencjalnie mogące pojawić się powikłania przy łącznym zastosowaniu antybiotyku i szczepionki są bowiem reakcją indywidualną organizmu. Układ odpornościowy dzieci, szczególnie tych najmniejszych – noworodków, niemowlaków, działa mniej sprawniej niż dorosłego człowieka. Antybiotyki u dzieci po antybiotyku mogą spowodować silne osłabienie systemu odpornościowego, co sprzyja zapadaniu na różnego rodzaju infekcje. Dlatego też zaleca się, aby na okres 6-8 tygodni od zakończenia kuracji antybiotykowej wstrzymać się z podawaniem jakiejkolwiek szczepionki.

Po zastosowaniu szczepionki czasami mogą pojawić się miejscowe lub ogólne działania niepożądane. Zalicza się do nich powiększenie węzłów chłonnych, lekka gorączka, złe samopoczucie, osłabienie, bóle głowy i mięśni czy wysypki. Mogą pojawić się także groźne powikłania tj. niepożądane odczyny poszczepienne (NOP), jak zapalenie mózgu, posocznica, zapalenie ślinianek, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i inne. Chociaż nie wykazano, iż antybiotyki wpływają na ich pojawienie się, to mogą one w niekorzystnych warunkach dla organizmu sprzyjać ich wystąpieniu.