układ odpornościowy (strona 3 z 3)

Badania GUS dotyczące sprzedaży alkoholu wykazały, iż średnie spożycie czystego alkoholu na jednego mieszkańca Polski od 2002 roku systematycznie rośnie, i tak: w 2002 roku wynosiło 6,93l, a już w 2007 roku 9,21l. Analiza sprzedaży alkoholu jest wiarygodniejsza, ponieważ deklarowana konsumpcja jest znacznie zaniżana, zazwyczaj o 40 do 60%.

Układ odpornościowy człowieka składa się z szeregu elementów – od barier w postaci skóry i błon śluzowych, poprzez takie elementy jak grasica, śledziona czy węzły chłonne, po składowe mikroskopowe w postaci przeróżnych komórek (limfocyty, neutrofile, komórki żerne) czy przeciwciał oraz związków chemicznych (cytokiny, limfokiny itd.). Wszystkie wymienione elementy współgrając, tworzą mechanizm obronny, chroniący organizm człowieka przed wszelakiego rodzaju patogenami.

Odporność to zespół reakcji obronnych, których celem jest neutralizowanie lub eliminowanie obcych dla organizmu substancji. Nie jest ona niezmiennym elementem, który tak samo funkcjonuje w momencie przyjścia na świat i w późnych latach życia. To dynamiczny system, który tak jak dziecko rozwija się i nabiera nowych zdolności, ulepszając już posiadane. Następnie osiąga swój optymalny stan, by z wiekiem ponownie osłabnąć i stać się mniej sprawnym.

Układ odpornościowy, czyli immunologiczny, obejmujący wiele tkanek, narządów oraz cząsteczek zawartych we krwi a także innych płynach ustrojowych, zaczyna kształtować się już ok. 6 tygodnia życia płodowego. Po urodzeniu noworodek nie dysponuje w pełni sprawnym systemem odpornościowym. Rozwija się on i dojrzewa do ok. 12. roku życia. Przez ten czas „uczy się” rozpoznawać i eliminować różne patogeny z organizmu.

Ciąża jest okresem, w którym dochodzi do zmian odporności w organizmie kobiety. W przypadku ciężarnych układ immunologiczny musi pełnić nie tylko swoje stałe funkcje obrony przed infekcjami, ale także „tolerować” tkanki płodu, które są przecież genetycznie autonomicznym organizmem, posiadającym własne antygeny, pochodzące w połowie od ojca. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat zmian zachodzących w układzie odpornościowym kobiety w czasie ciąży, powinnaś przeczytać ten artykuł.

Niedobory odporności są grupą chorób charakteryzującą się zaburzoną zdolnością organizmu do prawidłowej odpowiedzi immunologicznej na czynniki chorobotwórcze. Istnieje wiele przyczyn obniżenia naszej odporności.

W prawidłowym układzie odpornościowym u zdrowego człowieka wytwarzanych jest kilka typów immunoglobulin (przeciwciał). Przeciwciała wytwarzane są przez limfocyty B, czyli typ białych krwinek. Rolą przeciwciała jest obrona organizmu przed infekcjami. Prawidłowe immunoglobuliny składają się z czterech części - dwóch identycznych łańcuchów ciężkich (jeden z pięciu rodzajów) i dwóch identycznych łańcuchów lekkich (jeden z dwóch rodzajów). Tak więc łańcuch ciężki to składowa immunoglobuliny.

Układ dopełniacza to grupa białek we krwi, które są odpowiedzialne za odpowiedź zapalną w organizmie. Są one częścią układu odpornościowego i pomagają zniszczyć wrogie bakterie i wirusy. Najczęściej oznaczanymi składnikami układu dopełniacza są C-3 i C-4. W przypadku podejrzenia niedoboru białek dopełniacza, stosuje się badanie całkowitej aktywności dopełniacza. Oznaczenie białek pozwala na zdiagnozowanie takich chorób jak, np. kłębuszkowe zapalenie nerek, choroba posurowicza, toczeń rumieniowaty układowy oraz wykrycie toczącego się w organizmie stanu zapalnego.

Szczepionki chronią organizm przed chorobotwórczymi drobnoustrojami. Nasz układ odpornościowy, dzięki podaniu odpowiednio skomponowanej szczepionki, uczy się, jak wytwarzać odporność. Dzięki temu przy ponownym kontakcie z chorobotwórczymi zarazkami zdecydowanie lepiej się przed nimi broni. Odporność dzięki szczepionce zostaje wzmocniona, a w wielu przypadkach zastosowanie szczepionki pozwala uniknąć zażywania antybiotyków.

W każdym momencie na organizm człowieka działają czynniki zewnętrzne mogące go uszkodzić lub spowodować chorobę. Na szczęście natura wyposażyła go w mechanizmy pozwalające skutecznie się przed nimi bronić – w układ odpornościowy. To nasz obrońca, bez którego nie moglibyśmy normalnie funkcjonować.

Zakażenia szpitalne, zwane też nozokomialnymi, to takie do których doszło w związku z pobytem chorego w szpitalu i które ujawniło się po przynajmniej 48 godzinach przebywania na oddziale. Okres wylęgania zakażenia szpitalnego może być jednak również znacznie dłuższy, np. w przypadku wirusowego zapalenia wątroby typu C, może sięgać nawet 150 dni. Zakażenie szpitalne może być wywołane zarówno przez grzyby, wirusy jak i bakterie.