W tym artykule:
Gorączka reumatyczna - przyczyny
Schorzenie rozwija się w konsekwencji zakażenia paciorkowcami z grupy A – przy anginie i płonicy. Rzuty choroby trwają 4-6 tygodni. Przez kilka lat choroba może nie dawać o sobie znać, aż do następnego rzutu. Gorączka reumatyczna atakuje stawy, a w momencie pozornego ustąpienia choroby stany zapalne toczą się najczęściej w sercu. Tam tworzą się nacieki komórkowe (guzki Aschoffa), które martwieją i bliznowacieją. Zapalenia stawów trwają kilka lub kilkanaście dni, ustępują i odnawiają się w innym miejscu. Na szczęście nie uszkadzają stawu – czym różni się gorączka reumatyczna od reumatoidalnego zapalenia stawów. Najpoważniejszą komplikacją choroby jest zwężenie zastawki mitralnej, co prowadzi do niewydolności krążenia i konieczności zabiegu operacyjnego.
Gorączka reumatyczna - objawy
Pierwsze objawy choroby ujawniają się już w młodym wieku. Za kryteria rozpoznania gorączki reumatycznej uznaje się tzw. kryteria Jonesa, które dzielimy na „duże” i „małe”.
Kryteria duże:
- wędrujące zapalenie stawów (bóle stawów),
- zapalenie serca,
- guzki podskórne,
- rumień obrączkowaty (brzeżny),
- pląsawica Sydenhama (taniec św. Wita) – występuje u dzieci, pojawiają się u nich ruchy pląsawicze (przypominają niepokój ruchowy lub taniec),
- zaburzenia emocjonalne,
- natręctwa,
- nadpobudliwość.
Kryteria małe:
- gorączka,
- bóle stawów,
- zwiększone OB,
- leukocytoza (wysoki poziom leukocytów), poprzedzająca zakażenie paciorkowcowe (np. angina),
- przebyty rzut choroby reumatycznej,
- wzrost miana ASO powyżej 200 jednostek; ASO, czyli odczyn antystreptolizynowy, to badanie stwierdzające w organizmie człowieka obecność przeciwciał przeciwko pozakomórkowemu antygenowi paciorkowca grupy A, czyli streptolizynie O,
- obecność białek ostrej fazy (np. podwyższenie poziomu białka CRP).
Do rozpoznania gorączki reumatycznej potrzebne jest jednoczesne spełnienie dwóch kryteriów „dużych” lub jednego „dużego” i dwóch „małych”. Do innych objawów zaliczają się bóle brzucha i krwawienie z nosa.
Gorączka reumatyczna - leczenie
Leczenie choroby polega głównie na zwalczaniu stanu zapalnego poprzez podawanie preparatów z kwasem acetylosalicylowym czy kortykosteroidami. Kwas acetylosalicylowy jest lekiem z wyboru ze względu na to, że musi być podawany w dużych dawkach w celu uzyskania działania terapeutycznego przeciwzapalnego, co z kolei wiąże się z wystąpieniem ciężkich działań ubocznych, jak np. uszkodzenie błony śluzowej przewodu pokarmowego (owrzodzenia) czy zatrucie salicylanami. Nie zaleca się podawania tego leku u dzieci poniżej 12 r.ż., ponieważ powoduje on wystąpienie tzw. zespołu Rey'a, który jest potencjalnym zagrożeniem życia. Przy występującym silnym bólu można zastosować preparaty z Ibuprofenem. Kortykosteroidy podaje się w bardziej zaawansowanych przypadkach.
Ważne w leczeniu gorączki reumatycznej jest podawanie antybiotyków – głównie penicyliny. Osoby, u których wystąpił tylko jeden atak gorączki reumatoidalnej powinny przyjmować comiesięczny zastrzyk z długo działającą penicyliną przez okres 5 lat. Zaleca się także ciągłe stosowanie niskich dawek antybiotyków, aby zapobiec nawrotom gorączki reumatycznej.
Źródła
- Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
- Brzosko M. Reumatologia kliniczna, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 2010, ISBN 978-83-89318-33-7
- Puszczewicz M. Wielka interna - reumatologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-62597-06-2
- Salyers A.A., Whitt D.D. Mikrobiologia - różnorodność, chorobotwórczość i środowisko, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010, ISBN 978-83-01-14057-1
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
