Ryzyko zawału wyższe o 65 proc. Uwaga w czasie upałów

Badanie opublikowane w "Nature Cardiovascular Research", obejmujące 2494 przypadki zawału serca, wykazało, że podczas upałów ryzyko zawału było o 65 proc. wyższe u osób stosujących beta-blokery i o 63 proc. u przyjmujących leki przeciwpłytkowe. W przypadku jednoczesnego stosowania obu grup leków wzrost ryzyka sięgał 75 proc.

Kai Chen z Yale School of Public Health zwraca uwagę, że pacjenci przyjmujący te preparaty powinni zachować szczególną ostrożność podczas fal upałów. Nie należy natomiast samodzielnie odstawiać leków ani zmieniać ich dawkowania.

Leki moczopędne oraz część preparatów stosowanych w leczeniu nadciśnienia mogą sprzyjać odwodnieniu i utracie elektrolitów. Z kolei beta-blokery mogą ograniczać zdolność organizmu do oddawania ciepła. Szczególnie narażone są osoby starsze i przewlekle chore.

Niektóre preparaty mogą wywoływać reakcje fotoalergiczne lub fototoksyczne. Dotyczy to choćby ketoprofenu, ibuprofenu, diklofenaku i naproksenu, ale także wybranych antybiotyków, leków przeciwgrzybiczych, przeciwcukrzycowych, przeciwalergicznych oraz części leków stosowanych w psychiatrii, neurologii i kardiologii.

- Jest bardzo dużo preparatów, które mogą wywołać reakcje fotoalergiczne lub fototoksyczne. Jednym z najbardziej znanych środków, które mają takie działanie, jest ketoprofen. Zdarzały się nawet przypadki śmiertelne. To był jeden z powodów, dla których takie leki jak popularne żele Ketonal czy Fastum stały się dostępne tylko na receptę - wskazał w rozmowie z WP abcZdrowie farmaceuta Łukasz Pietrzak.

Reakcja fototoksyczna przypomina silne oparzenie słoneczne - pojawiają się zaczerwienienie, ból, pieczenie i pęcherze. Reakcja fotoalergiczna ma charakter alergiczny i objawia się świądem oraz wysypką. Takie zmiany mogą wystąpić nawet po krótkiej ekspozycji na słońce. W razie ich pojawienia się należy unikać dalszego nasłonecznienia, a przy nasilonych objawach skontaktować się z lekarzem.

Wysoka temperatura może wpływać na poziom glukozy oraz tempo wchłaniania insuliny. U części pacjentów jej działanie może być szybsze, co zwiększa ryzyko niedocukrzenia. Osoby z cukrzycą powinny podczas upałów częściej kontrolować glikemię i obserwować objawy takie jak drżenie rąk, poty, nagły głód, senność, osłabienie lub dezorientację.

Sama insulina jest wrażliwa na temperaturę i powinna być przechowywana zgodnie z instrukcją producenta. Nie wolno pozostawiać jej w nagrzanym samochodzie ani w miejscu wystawionym na bezpośrednie działanie promieni słonecznych.

- Lista niebezpiecznych leków, przy których powinniśmy zachować ostrożność, jeśli chodzi o ekspozycję na słońce, jest bardzo długa. Należą też do nich leki powszechnie stosowane przy schorzeniach sercowo-naczyniowych, m.in. kaptopril, furosemid, atenolol, bisoprolol, diltiazem, a także równie popularne leki przeciwcukrzycowe jak metformina czy glipizyd - powiedział farmaceuta.

Dodatkowo niektóre preparaty stosowane w psychiatrii mogą ograniczać pocenie, zmniejszać odczuwanie pragnienia albo zaburzać regulację temperatury ciała. W rezultacie organizm trudniej się chłodzi, a pacjent może zbyt późno zauważyć rozwijające się odwodnienie lub przegrzanie. Sygnałami alarmowymi są między innymi wysoka temperatura ciała, ból głowy, nudności, znaczne osłabienie, przyspieszone tętno i zaburzenia świadomości.

Wysoka temperatura szkodzi nie tylko pacjentom, lecz także samym preparatom. Jak tłumaczy farmaceutka Angelika Talar-Śpionek z portalu GdziePoLek, długotrwałe narażenie na ciepło może przyspieszać rozkład substancji czynnych i zmniejszać skuteczność leku.

- Spożywanie takich substancji może uszkodzić narządy wewnętrzne, takie jak wątroba, nerki, serce i układ pokarmowy - podkreślała ekspertka. Szczególną uwagę należy zwrócić na naproksen - w wysokiej temperaturze może niekorzystnie wpłynąć na nerki i wątrobę.

Farmaceutka podkreśla, że pogorszenie jakości produktu nie zawsze można rozpoznać na podstawie jego wyglądu. Przegrzany lek może wyglądać normalnie, mimo że jego działanie zostało osłabione. - Nie zawsze można rozpoznać gołym okiem, że lek lub suplement nie nadaje się do użycia. Czasami o niewłaściwym przechowywaniu świadczą: zmiana koloru, zapachu lub konsystencji, sklejone kapsułki czy stopione czopki, jednak wiele preparatów po przegrzaniu wygląda zupełnie normalnie. Dlatego nie należy oceniać ich jakości wyłącznie na podstawie wyglądu - dodała.

Źródło: WP abcZdrowie