Takich jogurtów nie wybieraj. Ten składnik jest szczególnie niewskazany

Jogurt od lat uchodzi za jeden z najbardziej popularnych produktów mlecznych na świecie. Kojarzy się ze zdrowiem, lekkością i naturalnością. W rzeczywistości jednak jego wartość zależy od składu, jakości mleka i dodatków, które często decydują o tym, czy produkt faktycznie wspiera zdrowie, czy raczej dostarcza zbędnych kalorii i substancji dodatkowych.

Jogurt powstaje w wyniku fermentacji mleka przez bakterie kwasu mlekowego, głównie Lactobacillus bulgaricus i Streptococcus thermophilus. Proces ten nadaje mu charakterystyczny kwaśny smak i gęstą konsystencję, a także sprawia, że laktoza ulega częściowemu rozkładowi. Dzięki temu jogurt bywa lepiej tolerowany przez osoby z niewielką nietolerancją laktozy.

Co więcej, bakterie obecne w jogurcie mogą korzystnie wpływać na mikrobiotę jelitową, choć trzeba pamiętać, że nie każdy produkt dostępny na rynku zawiera żywe kultury bakteryjne w ilościach wystarczających do wywołania efektu probiotycznego.

Pod względem wartości odżywczych jogurt to źródło białka, wapnia i witamin z grupy B. Białko mleczne, w tym kazeina i serwatka, wspiera budowę mięśni i procesy regeneracyjne. Wapń natomiast jest kluczowy dla kości i zębów, a jego biodostępność z produktów fermentowanych bywa wyższa niż z samego mleka. Zawartość tłuszczu i cukru różni się w zależności od rodzaju jogurtu - naturalne bez dodatków są zdecydowanie zdrowszym wyborem niż te owocowe, które nierzadko zawierają więcej cukru niż deser.

Najnowsze badania pokazują, że jogurt może mieć wymierne działanie prozdrowotne, szczególnie gdy zawiera dodatkowe szczepy bakterii i drożdży. W randomizowanym badaniu klinicznym opublikowanym w Scientific Reports w 2024 roku sprawdzano wpływ synbiotycznego jogurtu na osoby z zespołem metabolicznym.

Przez 12 tygodni uczestnicy spożywali codziennie 300 g produktu, a wyniki porównano z grupą kontrolną otrzymującą zwykły jogurt. Okazało się, że synbiotyczny jogurt znacząco poprawiał parametry związane z obroną antyoksydacyjną organizmu - podnosił poziom enzymów takich jak glutation peroksydaza czy superoksydazydmutaza oraz obniżał całkowity status oksydacyjny. Autorzy wnioskują, że regularne spożywanie takiego jogurtu może wspierać walkę ze stresem oksydacyjnym i korzystnie wpływać na zdrowie osób z zaburzeniami metabolicznymi.

W sklepach można znaleźć jogurty naturalne, greckie, typu islandzkiego skyr, a także wersje smakowe z owocami, musli czy polewami. Wybierając produkt, warto zwracać uwagę na prosty skład: mleko i bakterie jogurtowe powinny być podstawą. Jogurty o przedłużonej trwałości albo o wyjątkowo kremowej konsystencji często zawierają dodatki zagęszczające.

Jednym z nich jest karagen - substancja pochodzenia roślinnego, pozyskiwana z czerwonych alg morskich. Karagen pełni funkcję stabilizatora i poprawia teksturę jogurtu, ale jego obecność budzi kontrowersje. Część badań wskazuje, że może podrażniać przewód pokarmowy i nasilać procesy zapalne u osób wrażliwych, choć dopuszczony jest do stosowania w żywności przez instytucje regulacyjne.

Czy zatem jogurt jest zdrowy? Odpowiedź brzmi: tak, o ile sięgamy po produkty naturalne, niesłodzone i z krótkim składem. Taki jogurt może stanowić wartościowy element diety - dostarcza białka, wspiera florę jelitową i pomaga uzupełniać wapń.

Wersje smakowe z dużą ilością cukru czy dodatkami zagęszczającymi warto traktować raczej jako deser niż element zdrowego jadłospisu. Dobrą praktyką jest też wybieranie jogurtów z oznaczeniem "zawiera żywe kultury bakterii", co zwiększa szansę, że produkt będzie miał prozdrowotny wpływ na mikrobiom jelitowy.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: "Nature", "Scientific Reports"